Mezar ve Via: Olba Çiftlik Yerleşimlerinin Tarihlendirilmesi Üzerine Yeni Görüşler

Kaplan, Deniz

Kırsal alan ve yerleşim, geçmişten günümüze önemini korur ve kentin zenginliği ile kırsalın gelişmişliği arasında önemli bir bağlantı mevcuttur. Kent merkezlerinin üretime ihtiyacı vardır, bu da chora olarak tanımlanabilecek kırsal alanlarda yerleşimlerin gelişmesine yol açmıştır. Dağlık Kilikia, Anadolu içerisinde kırsal ve kent arasındaki ilişkinin en çok araştırıldığı alandır. Bu çalışmada bir Dağlık Kilikia kenti olan Olba’daki çiftlik yerleşimlerinin tarihlendirilmesi üzerine sunulan görüşler tartışılmaktadır. Literatüre, “Veteran yazıtlı yerleşim”, “Düğürlük sırtlarında bulunan yerleşim” ve “Keşlitürkmenli yolu üzerindeki çiftlik yerleşimi” olarak geçen alanlar, çalışmanın kapsamı içerisinde yer almaktadır. Bu kapsamda çiftlik yerleşimlerini oluşturan “tarım toprağı - çiftlik ...

Olba Kaya Anıtlarında Mimari Cephe Tasarımları

Kaplan, Deniz | Taşkıran, Recep Sezer

Olba kentindeki kaya anıtlarının cephe tasarımları, bölgedeki anıtsalkamusal yapıların bir yansıması olarak karşımıza çıkmıştır. Korinth düzeninin anıtsal mimaride ön modelleri mevcutken Ion düzeninde inşa edilmiş bir kamu yapısı bilinmemektedir. Ancak tapınak mezar mimarisinde Ion düzeninin bazı unsurlarının kullanıldığı az sayıda örnek, Imbriogon Kome’den bilinmektedir. Dolayısıyla Ion düzeninin kaya mimarisinde kullanımı için ön modelleri bu tapınak mezarlar olabilir. Bunun da ötesinde sayısal üstünlüğü, ön modelini mezar stellerinin oluşturduğu stel benzeri cephe tasarımlı kaya anıtları oluşturmaktadır. Th e facade designs of the rock monuments in the city of Olba are the refl ections of the monumental and public buildings in the region. While the Corinthian order is pre-exist...

Doğu Dağlık Kilikia’da Olba Bölgesi Erken İmparatorluk Dönemi’nde İmar Hareketliliğindeki Durgunluk ve Isodom Kuleler: Dağlık Kilikia-Isauria İsyanları

Kaplan, Deniz

Kilikia’dan günümüze en fazla Dağlık/Taşlık kısmının doğusundaki eserler ve anıtlar korunagelmiştir. Bu bölge, Doğu Dağlık Kilikia’dır ve Olba Bölgesi olarak da adlandırılmaktadır. Doğu Dağlık Kilikia, Kalykadnos Göksu ve Lamos Limonlu Nehirleri arasında yer alır. Bu bölge, Kilikia içerisinde araştırmacılar tarafından en çok ilgi çeken ve araştırma yapılan alan özelliğine sahiptir. Bu bölgenin kale ve kuleleri, kentleşmesi ve kırsal yerleşimleri, evleri, epigrafik buluntuları, mezarları, heykeltıraşlık eserleri , mimari süslemeleri, kamusal yapıları düzenli ve kapsamlı bir şekilde incelenmiş ve sonuçları bilim dünyasıyla paylaşılmıştır

Tarsus’tan Yeni Bir Hamam: Tarsus’un Roma İmparatorluk Dönemi Kentsel Dokusuna ve Kydnos’un Rotasına İlişkin Yeni Görüşler

Kaplan, Deniz

Tarsus Belediyesi’nin Caminur Mahallesinde 2017 yılı içerisinde gerçekleştirdiği kazılarda, Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait bazı mimari izler açığa çıkmıştır. Burada sadece kesitte görülen dört duvar kalıntısı, bir Roma İmparatorluk Dönemi Hamamı’na ait olabilir. Bu yapısal izlerin bir hamama ait olması durumunda, Tarsus’un Roma İmparatorluk Dönemi kentsel dokusu ve Kydnos Irmağı’nın yatağının konumu konusunda yeni görüşler sunmak mümkündür. Hamam’ın kent içerişindeki konumu, Kleopatra Kapısı’nın Roma Tarsus’unun batı sınırlarını oluşturmadığını kanıtlamaktadır. Bu durum Köylü Garajı’nın bir nekropol olamayacağını düşündürtmektedir. Kydnos Nehri’nin güney güzergâhının Gözlükule yakınlarında dirsek yaparak güneydoğu yönünde uzandığı önerilmektedir. Ancak Tarsus’daki diğer Hamam yap...

Tarsus Müzesi’nden Bir Aedicula Kabartması Olarak ‘Antiokheia Tykhe’si

Kaplan, Deniz | Durugönül, Serra

Tarsus Müzesi’ne bağlı Aziz Paulus Kilise¬si’nin –Anıt Müze– bahçesinde, revak altında bulunan eser, mimari bir eleman olan aedicula’nın önündeki bir kons¬ol üzerinde oturan bir kadın betimlemesine sahip¬tir. Her ne kadar başı korunamamış olsa da, ikonografik özel¬likleri onun Antiokheia Tykhe’si olduğuna dair şüp¬he bırakmaz. Kolların ve bacakların pozisyonu olsun, figü¬rün torsion’u ve Orontes nehri ile aralarındaki zıt du¬ruş veya sol ve sağ kol arasında uzanan kıvrım gibi ben¬zer¬likler, Tarsus Tykhe’sinin de başarılı bir replik oldu¬ğu¬nu göstermektedir. Az sayıdaki benzer örnek ışığında, Tykhe’nin MS II. yüz¬yıla tarihlendirilmesi mümkün görülmektedir. Zaten istatistiki bir genelleme yapıldığında Tykhe heykelcikle¬ri¬nin üretiminin MS II. yüzyılda yoğunlaştığı dikkati çek-mektedir. ...

Archaeological Surveys in the Hinterland of Tarsus

Kaplan, Deniz | Yıldırım, Şener | Alkaç, Erkan

Tarsus Hinterlandı Arkeolojik Yüzey Araştırmaları’na 2016 yılında başlanmıştır. Araştırma alanımızın güney sınırı E90 kara yoludur. Kuzey, doğu ve batı sınırları ise Tarsus İlçesi idari sınırlarını kapsamaktadır. 2016 ve 2017 yılları Tarsus İlçesi Hinterlandı Arkeolojik Yüzey Araştırmaları’nın verilerinin ve sonuçlarının bir kısmına değinmeden önce, Tarsus Hinterlandı’nda gerçekleştirdiğimiz yüzey araştırmalarına hangi bilimsel sorular ve sorunlar ışığında başlandığını ifade etmek gerekmektedir

Korykos Takı ve Sütunlu Caddesi Mimari Süslemeleri

Kaplan, Deniz

Bu çalışmanın konusunu Korykos’ta bulunan Tak ve Sütunlu Cadde’ye ait mimari süslemeler oluşturmaktadır. Yazar, mimari süslemelerin stil analizinden yola çıkarak, yapıları MS 2. yüzyılın sonları ile 3. yüzyılın başlarına (Severuslar Dönemi) tarihlendirmektedir. Bu yapıların ortak bir imar programı içerisinde inşa edilmiş olduklarını önermekte ve bu imar programını, Kilikia Bölgesi’nde Severuslar Dönemi’nde artan bayındırlık faaliyetleriyle açıklamaktadır.

A Hellenistic Corinthian Capital Fragment from Tyana Eusebeia

Kaplan, Deniz

The preserved part of the capital is 0.44 m high and 0.48 x 0.37 m across the top, with a leaf height of 0.35 m. A considerable part of the capital has been destroyed, and only two acanthus leaves are preserved. The stone surface between the acanthus leaves forms a corner, which suggests that it is the fragment of a capital rest- ing on an anta, pilaster, or a free-standing pillar. The preserved acanthus leaves indicate that the capital was of the Corinthian order (Fig. 1). The surface of the right acanthus leaf is severely eroded. However, the deep grooves on the surfaces of the fingers can still be observed. The acanthus leaf on the left side of the capital is much better preserved. Al- though it constitutes one half of an acanthus leaf, it is possible to propo...

Doğu Dağlık Kilikia’da Augustus Dönemi’nde batılı etkiler ve rotalar

Kaplan, Deniz

Bu çalışmada, “başkent Roma veya batılı” olarak tanımlanan etkiler, Doğu Dağlık Kilikia özelinde incelenmektedir. Doğu Dağlık Kilikia’da batılı etkiler, Augustus Dönemi’ne tarihlenmektedir. Bunun kanıtları, Elaiussa Sebaste kentinde bulunmaktadır. Doğu Dağlık Kilikia’daki batılı etkilerin rotasının farklı güzergâhlar üzerinden gerçekleşmiş olduğu tespit edilmiştir. Heykeltıraşlık eserleri üzerindeki batılı etkiler, bölgeye göç etmiş batılı bir ailenin isteği doğrultusunda gerçekleşmiştir. Batılı yapı teknikleri ve malzemeler, bölgeye gelen legionlar içerisindeki asker mimar ve mühendisler tarafından uygulanmıştır. Augustus Dönemi’nde mimari süslemedeki batılı etkiler ise Suriyeli ustalar tarafından gerçekleştirilmiştir. Der folgende Beitrag beschäftigt sich mit den westlichen Einflüssen...

Kilikia Bölgesi Roma imparatorluk dönemi mimari süslemeleri

Kaplan, Deniz

Kappadokia Komanasında Şar Bulunan Tapınak Üzerine Yeni Gözlemler

Kaplan, Deniz

Adana'nın Tufanbeyli ilçesine bağlı Şar (Kappadokia Komana) köyü içerisinde bulunan tapınak, 1967 yılında R.P. Harper ve İ. Bayburtluoğlu başkanlığında gerçekleştirilen kazılar sonucunda ortaya çıkarılmış ve yayınlanmıştır. Bu yayında tapınağın hem mimarisi hem de yapı süslemeleri ayrıntılı olarak incelenmemiştir. Bu çalışmada tekrar ele alınan tapınağın mimarisi ve yapı süslemeleri ayrıntılı olarak yeniden incelenmiştir.

Tarsus and Hinterland: Roads and Cultural Heritage Effects

Kaplan, Deniz | Yıldırım, Şener

Tarsus, the capital of Cilicia Region, was at every period of its history the chief political and economic center of the region. The main reason for this situation is to be found in the fact that Tarsus has a large and fertile territory, and possesses a port on the Mediterranean coast, through which the Kydnos River passes. The fact that Tarsus is located at the point where the most important main road connecting Anatolia with the Eastern Mediterranean and Syrian geography enters the plain also made the city important and because of this road, it is also important in cultural and artistic terms for the inner regions of Anatolia in addition to its commercial, military or political importance. It has made it a city open to interaction with. It is possible to identify and trace the traces of ...

Kirsu dan Meydancıkkale Kilikia Yüksek Kabarık Torus lu İki Kaide ve Anadolu Mimarlık Tarihi Açısından Değerlendirmesi

Kaplan, Deniz

Çalışma, Dağlık Kilikia yerleşimlerinden Kiršu’dan Meydancıkkale ele geçen ve bugün Silifke Müzesi’nde sergilenen “wulstbasis-torusbase” tipi iki kaidenin henüz Anadolu mimarlık tarihi açısından incelenmeyen önemlerini açığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Yayınlardan takip edilebilindiği kadarıyla Anadolu’da bu kaide tipinin Akhamenid Dönem’e tarihlenen örnekleri, sadece Paphlagonia’daki kaya mezarları üzerinde bulunmaktadır. Bu kaidelerin Anadolu Akhamenid Dönem anıtsal mimarisinde kullanıldığına dair bir bilgiye sahip değiliz. Oysa yüksek/kabarık torus’lu kaidelerin Akhamenid etki alanı içerisinde bulunan coğrafyalardaki anıtsal mimaride kullanılan çok sayıda örneği mevcuttur. Anadolu’da yüksek/kabarık torus’lu kaidelerin Akhamenid Dönem boyunca Paphlagonia mezar mimarisinde kullanılmış ol...

Corycus mimari bezemeleri ışığında Corycus Tapınağı

Kaplan, Deniz

Adrassos’da (Isauria) Paganizm ve Hıristiyanlık Arasında Bir Lahit

Durugönül, Serra | Kaplan, Deniz | Tepebaş, Ulus

Adrassos, Mersin İli Mut ilçesi sınırları içinde, Tekeli Kasabası’nın 8 km. kuzeybatısında, Yalnızcabağ Köyü’ndeki Adras Dağı’nın yakınlarında, bugün Balabolu1 olarak adlandırılan mevkideki antik yerleşim ve nekropoldür2. Antik kaynaklarda Adrassos olarak geçen kent3, Laranda Karaman ’dan Germanikopolis’e Ermenek ve Kelenderis’e Aydıncık giden önemli bir rota üzerindedir.

Kappadokia’da Bir Anıt: Ozan Köyü Anıt Mezarı ve Legio XII Fulminata

Kaplan, Deniz

Ozan Köyü Anıtı olarak adlandıracağımız yapı, Malatya İline bağlı Darende İlçesi’nin 22 km güneydoğusunda bulunan Ozan Köyü sınırları içerisinde, köy merkezinin 500 metre kadar kuzeyinde kayısı bahçeleri içerisinde bulunmaktadır. Ozan Köyü, antik coğrafi bölümleme içerisinde Kappadokia Bölgesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, Ozan Köyü Anıtı'nı ayrıntılı bir şekilde incelemektedir. Bu kapsamda ilk olarak ayrıntılı bir şekilde yapı tanımı yapılmaktadır. Ardından yapının korunma durumundan yola çıkarak gerek alt yapı ve plan gerekse çatı kaplama sistemi üzerine önerdiğimiz restitüsyonu ile orijinal mimarisi anlaşılmakta ve plan ve cephe tasarımı bakımından benzerleri sunulmaktadır. Bu bağlamda yapının hangi işlevde kullanıldığı sorusunun cevabı aranmaktad...