Olba Kaya Anıtlarında Mimari Cephe Tasarımları
Kaplan, Deniz | Taşkıran, Recep Sezer
Olba kentindeki kaya anıtlarının cephe tasarımları, bölgedeki anıtsalkamusal yapıların bir yansıması olarak karşımıza çıkmıştır. Korinth düzeninin anıtsal mimaride ön modelleri mevcutken Ion düzeninde inşa edilmiş bir kamu yapısı bilinmemektedir. Ancak tapınak mezar mimarisinde Ion düzeninin bazı unsurlarının kullanıldığı az sayıda örnek, Imbriogon Kome’den bilinmektedir. Dolayısıyla Ion düzeninin kaya mimarisinde kullanımı için ön modelleri bu tapınak mezarlar olabilir. Bunun da ötesinde sayısal üstünlüğü, ön modelini mezar stellerinin oluşturduğu stel benzeri cephe tasarımlı kaya anıtları oluşturmaktadır. Th e facade designs of the rock monuments in the city of Olba are the refl ections of the monumental and public buildings in the region. While the Corinthian order is pre-exist...
Tarsus’tan Yeni Bir Hamam: Tarsus’un Roma İmparatorluk Dönemi Kentsel Dokusuna ve Kydnos’un Rotasına İlişkin Yeni Görüşler
Kaplan, Deniz
Tarsus Belediyesi’nin Caminur Mahallesinde 2017 yılı içerisinde gerçekleştirdiği kazılarda, Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait bazı mimari izler açığa çıkmıştır. Burada sadece kesitte görülen dört duvar kalıntısı, bir Roma İmparatorluk Dönemi Hamamı’na ait olabilir. Bu yapısal izlerin bir hamama ait olması durumunda, Tarsus’un Roma İmparatorluk Dönemi kentsel dokusu ve Kydnos Irmağı’nın yatağının konumu konusunda yeni görüşler sunmak mümkündür. Hamam’ın kent içerişindeki konumu, Kleopatra Kapısı’nın Roma Tarsus’unun batı sınırlarını oluşturmadığını kanıtlamaktadır. Bu durum Köylü Garajı’nın bir nekropol olamayacağını düşündürtmektedir. Kydnos Nehri’nin güney güzergâhının Gözlükule yakınlarında dirsek yaparak güneydoğu yönünde uzandığı önerilmektedir. Ancak Tarsus’daki diğer Hamam yap...
Kirsu dan Meydancıkkale Kilikia Yüksek Kabarık Torus lu İki Kaide ve Anadolu Mimarlık Tarihi Açısından Değerlendirmesi
Kaplan, Deniz
Çalışma, Dağlık Kilikia yerleşimlerinden Kiršu’dan Meydancıkkale ele geçen ve bugün Silifke Müzesi’nde sergilenen “wulstbasis-torusbase” tipi iki kaidenin henüz Anadolu mimarlık tarihi açısından incelenmeyen önemlerini açığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Yayınlardan takip edilebilindiği kadarıyla Anadolu’da bu kaide tipinin Akhamenid Dönem’e tarihlenen örnekleri, sadece Paphlagonia’daki kaya mezarları üzerinde bulunmaktadır. Bu kaidelerin Anadolu Akhamenid Dönem anıtsal mimarisinde kullanıldığına dair bir bilgiye sahip değiliz. Oysa yüksek/kabarık torus’lu kaidelerin Akhamenid etki alanı içerisinde bulunan coğrafyalardaki anıtsal mimaride kullanılan çok sayıda örneği mevcuttur. Anadolu’da yüksek/kabarık torus’lu kaidelerin Akhamenid Dönem boyunca Paphlagonia mezar mimarisinde kullanılmış ol...
Mersin Müzesi’nden Hellenistik Dönem’e Ait Bir Mezar Steli
Tepebaş, Ulus
Bu çalışma Mersin Müzesi’ne satın alma yolu ile kazandırılmış ve buluntu yeri bilinmeyen bir mezar stelini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Mezar steli üzerinde Dioskurides Tipi’nde bir erkek, Nikokleia duruşunda bir kadın ile, biri kız biri erkek olmak üzere iki hizmetliden oluşan dört figür yer almaktadır. Sahnedeki figürlerin ikonografisi, onların üç boyutlu heykellerden esinlenilerek mezar steline aktarılmış olduklarını göstermektedir. Yapılan stilistik ve ikonografik karşılaştırmalar ışığında ve ayrıca stelin genel biçimi değerlendirildiğinde, karşılaştırma örneklerinin birçoğunun Smyrna stelleri ile yakın benzerlikleri olduğu ortaya çıkmaktadır. MÖ 2. yüzyılın 2. çeyreğinden itibaren yoğun olarak üretildiği bilinen Smyrna stelleriyle benzer ikonografik ve stilistik özelliklere sahip b...
Arkeolojik Kazılar Işığında Olba Tiyatrosu: Ön Sonuçlar
Kaplan, Deniz
Olba Tiyatrosu, geçmişte toprak altındayken, 2010 yılından itibaren yapılan arkeolojik kazılar sonucunda büyük ölçüde ortaya çıkartılmış bulunmaktadır. Yapıdaki kazı ve sağlamlaştırma projeleri halen devam etmektedir. Ancak, şimdiye dek yapılan çalışmalar sonucunda tiyatronun mimari planlaması ve plastiği ile ilgili genel sonuçlara ulaşmak mümkün olmuştur. Bu çalışma, kazılar sonucunda elde edilen ön bilgileri sunmayı amaçlamaktadır. Buna göre, tiyatro Olba’nın Roma İmparatorluk Dönemi’nde kamu yapılarının yoğunlaştığı kent merkezinde yer almaktadır. Güneye bakan yapı, yarım daire planlı cavea, orchestra, proskene, skene elemanlarından oluşmaktadır. Tiyatro dikdörtgen planlı bir skene binası ile bölgedeki geleneğe uygun mimari plastik bezemelere sahip bir scenae frons’a sahip bulunmaktadır...