Üçüncü binyılda Türkiye'de medya ve siyaset
İşli, Bilal
ÖZET Medya kuşatıcılığının gün geçtikçe artığı bu zaman diliminde, üçüncü binyılda Türkiye’de medya siyaset ilişkisini irdelemek her zamankinden daha önemlidir. Medya ve siyaset aynı toplumsal yapının aktörleri olup, sürekli iç içe olmuşlardır. Bu nedenle medya siyasetten, siyaset medyadan bağımsız değildir. Medya siyaset ilişkisi demokrasiden ve siyasal tarihten de ayrı düşünülemez. Türkiye’de medyanın gelişimi, yapısal dönüşümü, siyasal tarihi ve demokrasi ile kurduğu yakın ilişki de, siyasal tarihten bağımsız değildir. Türk medyanın gelişim şekli, Batıdaki ülkelerin aksine toplumsal ve ekonomik dinamiklerden ziyade, devlet destekli ve siyasal konjonktüre göre gelişme şeklinde olmuştur. Bu konjonktüre göre gelişme gösteren medya, genellikle siyasal iktidar tarafından kendi amaçları doğru...
Bir kentsel gelişme dinamiği olarak üniversiteler: Adıyaman kenti ve Adıyaman Üniversitesi üzerine sosyolojik bir araştırma
Gürsoy, Mahmut.
ÖZET Toplumsal değişmelerle birlikte üniversite, geleneksel işlevlerinin yanında kendisine yüklenen kamu hizmeti misyonuyla mütenasip çok işlevli bir kentsel kurum haline gelmiştir. Bugün birçok ülkede kalkınma aracı olarak görülen ve bu nedenle gelişmemiş/çöküntü bölgelerde yaygınlaştırılan üniversitelerden, kuruldukları kentlerin gelişimine çeşitli yönlerden katkı sağlamaları beklenmektedir. Toplumların uğradığı iktisadi, siyasi, sosyal ve kültürel değişimlere ayak uydurma baskısıyla biçimlenen üniversitelerin çağımızda ulaştığı form multiversitedir. Multiversite kavramı, kurumun, badirelerle dolu zaman yolculuğunda, parçası olduğu toplumun evrimine bağlı bir dönüşüm geçirerek çok işlevli bir hale geldiğine dikkat çekmektedir. Bu yapısal farklılaşma ile birlikte günümüzde üniversiteler, ...
Oğuz Atay ve Alev Alatlı'nın romanlarında aydın ve yabancılaşma sorunu : karşılaştırmalı bir edebiyat sosyolojisi çalışması
Sevgili, Mehmet
ÖZET: Bu çalışmada aydın ve yabancılaşma kavramlarından hareketle, toplumsal bağlamı içerisinde aydınların yabancılaşması olgusu incelenmiştir. Oğuz Atay ve Alev Alatlı'nın romanlarında aydın ve yabancılaşma sorunu: Karşılaştırmalı bir edebiyat sosyolojisi çalışması? adlı bu araştırmada temel olarak, geleneksel toplumdan modern topluma geçiş sürecini yaşayan toplumlarda görülen hızlı toplumsal değişimin, aydınların yabancılaşmasına etkileri ele alınmıştır. Bu toplumsal değişim yalnız aydınları değil bütün sosyal yapıyı, bütün sosyal birliktelikleri etkilemektedir. Aydınların toplumu dönüştürmede büyük etkileri vardır. Ancak kendileri de çağın ve toplumun problemlerinden etkilenmektedirler. Sanayi toplumlarında yoğun olarak görülen yabancılaşmadan, bir sosyal kategori olarak en çok etkilene...
Uyuşturucu satıcılarının bakış açısından suçlu olma süreci (Diyarbakır örneği)
Macit, Ruken
ÖZET Uyuşturucu ticareti, çok farklı boyutları olan sosyal, ekonomik ve siyasi bir sosyal problemdir. Türkiye de coğrafik konumundan dolayı uyuşturucu ticaretinde önemli bir yere sahiptir. Uyuşturucu ticaretinin en önemli unsurlarından biri kuşkusuz uyuşturucu satıcılarıdır. Bu çalışmada, eski hükümlü 20 uyuşturucu satıcısıyla yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Bu çerçevede, uyuşturucu pazarının ana unsurlarından biri olan uyuşturucu satıcılarının suçlu olma süreçleri ve bu sürece etki eden değişkenler araştırmanın temel problemi olarak ele alınmıştır. Bunun yanı sıra, uyuşturucu ticaretinin hiyerarşik yapısı, uyuşturucu ticaretine ait kurallar ve uyuşturucu satıcılarının uyuşturucu maddelerin yasallaşması hakkındaki düşünceleri dikkat çekmektedir. Araştırma bulgularına göre, uyu...
Gündelik yaşamda yerleşikler ve dışarlıklar: Suriyeliler ve yerli halkın karşılaşmaları
Çatak, Bilge Deniz.
ÖZET Suriye’de başlayan iç karışıklık, ulusal ve küresel birçok aktörün de dâhil olmasıyla yıllarca devam eden bir savaşa dönüşmüş, sayısız insanın ölümüne, milyonlarca insanın başka ülkelere sığınmasına sebep olmuştur. Suriyeliler, dünyanın en büyük mülteci grubunu oluştururken, 3,6 milyon Suriyeliye ev sahipliği yapan Türkiye, dünyada en fazla mülteci barındıran ülke konumuna gelmiştir. Gündelik söylemde sıklıkla yer bulan Suriyeliler, ülkeye kabullerinden, görünür olmalarına, barınma, sağlık, eğitim, istihdam gibi temas noktalarında maruz kaldıkları ayrımcı tutumlar ve sahip oldukları düşünülen ayrıcalıklara kadar geniş bir yelpazede ele alınmaktadır. Araştırmanın amacı, yerli halk ve Suriyelilerin birlikte yaşama deneyimlerini, Bauman, Simmel ve Schütz başta olmak üzere birçok düşünürü...
Bir "İdeal" erkeklik biçimi olarak hegemonik erkeklik bağlamında mekansal davranış: Erkek kahvehaneleri-Batman örneği
Alkum, Ömer.
ÖZET Bu tezin amacı kamusal alan içerisinde homososyal bir erkek mekânı olan kahvehanelerin erkek egemen toplumun en ideal erkeklik biçimi olan hegemonik erkekliği inşa etme, yeniden üretme ve sürdürmedeki rolünü incelemektir. Bu bağlamda başlangıçta cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları ele alınmış, birbirleriyle karşılaştırılarak aralarındaki farklar ortaya konmuştur. Ardından toplumsal cinsiyetin edinilmesini irdeleyebilmek amacıyla ataerkillik kavramı ele alınarak incelenmiştir. Son olarak çalışmanın bütünleyiciliği açısından erkeklik olgusu ve erkeklik çalışmalarına imkân sunduğu ve zemin hazırladığı için feminizm ele alınıp bütün boyutlarıyla incelenmiştir. Çalışma kapsamında alan araştırması için Batman’da bulunan 2’si çay ocağı denilen geleneksel, 1’i kıraathane denilen daha ço...
Seks işçiliğinin görünüş biçimlerine yönelik bir araştırma: Mersin örneği
Sakallı, Ahmet.
ÖZET Seks işçiliği kavramı toplumsal değişmeler ve gelişmeler çerçevesinde birçok sözcük ile ifade edilmiştir. Bu sözcükler, seks işçiliğinin görünüş biçimlerine bağlı olarak ortaya çıkmış ve anlamlandırılmıştır. Seks işçiliğinde meydana gelen değişiklikler sadece fuhuş kavramını ifade etmek için kullanılan sözcüklerde değil aynı zamanda mekânsal dönüşümlerin de ortaya çıkmasını sağlamıştır. Birey ve toplum tarafından çeşitli sözcüklerle anlamlandırılan fuhuş, görünüş biçimlerinde de birçok değişikliğe uğramıştır. Seks ve seks işçiliği kadın üzerinden inşa edilmiş, kadının ve kadın bedeninin bir tüketim nesnesi, arzuların tatmin edilebildiği günah kutusu olarak görülmüş, toplum tarafından toplumun dışında tutularak sınıf altı tabaka olarak kendine yer bulmuştur. Seks işçiliğinin beden üzer...
Yerel ve genel seçim sonuçları temelinde Mut'un siyasi yapısının sosyolojik analizi
Doğan, Fatma.
ÖZET İnsanoğlunu kuşatan önemli kurumlardan biri olan siyaset, hayatımızın bir parçası olarak toplumun kurumlarından birisi olmaya devam etmektedir. Bireylerin toplumsal hayatta fikirlerini beyan edebilmesi ve siyaset yapabilmesi için o ülkede demokrasinin olması gerekir. Sosyal, kültürel ve ekonomik yapı seçmenin siyasi kararlarını büyük ölçüde etkiler. Bütün bunlar da, bir yerleşim biriminde siyasi hayatın şekillenmesinde belirleyici rol oynar. Bu yüzden araştırmacılar seçmen davranışlarını incelerken, seçmenlerin bağlı bulundukları toplumun sosyo-ekonomik, kültürel, siyasal yapıları arasında ilişkiler kurarak farklı yaklaşımlar geliştirmişlerdir. Bu yaklaşımlar siyasi yapı ile ilgili araştırmalarda, araştırmacılar için yol gösterici niteliktedir. Bu çalışmada, siyaset sosyoloji...
Küresel ve yerel kültür bağlamında Türk özel televizyon yayıncılığı
İlkkurşun, C. Esra
ÖZET Bu araştırmanın amacı, Türk Özel Televizyonlarında yansıtılan küresel ve yerel kültür göstergelerini betimleyebilmektir. Bu amaçla Türk Özel televizyonlarından seçilen programlar, mekan, dil, tüketim alışkanlıkları ve insan ilişkileri açısından geçmiş dönemlerdeki televizyon programlarıyla farklılaşıp farklılaşmadığını betimsel bir araştırmayla incelenmektedir. Araştırmada televizyonlarda ekilen kültürün küresel ve yerel kültür özelliklerini tespit etmeye yönelik kültürel göstergeler belirlenmiştir. Bu kültürel göstergeler; mekan, dil, tüketim alışkanlıkları ve insan ilişkileridir. Araştırmada 67 yargı cümlesi belirlenmiş ve bu yargılara Likert tipi ölçekle cevaplar aranmıştır. Araştırmaya iki sosyolog ve iki iletişim uzmanından oluşan dört kişilik uzman grubunun ön çalışmasıyla başla...
İmamın gözünden imamlık mesleğinin toplumsal statüsü (Mersin örneği)
Meçin, Habip.
ÖZET Bu çalışma, Diyanet İşleri Başkanlığı’na (DİB) bağlı, Mersin ilçe müftülüklerinde görev yapan imamlar üzerinde gerçekleştirilen bir alan araştırmasıdır. Bu çalışmada din hizmeti görevini yerine getiren imamların toplumsal statüsü betimlenecektir. İmamlık mesleğinin toplumsal statüsü sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel değişkenlere göre tespit ve analiz edilecektir. Araştırmada Mersin’in dört merkez ilçesinde görev yapan toplam 260 imam-hatip araştırmanın evrenini oluşturacaktır. Bu evreni temsilen 30 imam-hatip ile araştırmacı tarafından hazırlanan standart soru formu aracılığıyla görüşülecektir. Araştırmanın örnekleme oranı 0,11 olarak belirlenmiştir. Elde edilecek veriler SPSS istatistik programı aracılığıyla analiz edilecektir. Analiz sonuçları frekans tabloları, birleşik dağılım...
EKOLOJİK SU ÜRÜNLERİ ÜRETİMİ
Bilgüven, Murat
Yirminci yüzyılın ikinci yarısında yaşanan hızlı sanayileşme ve nüfus artışı, çevre sorunları yanında, artan nüfusun yeterince beslenememesi yani açlık sorunun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Artan nüfusun beslenme gereksinimi, insanoğlunu tarımda birim alandan; maksimum ürün almaya yöneltmiştir. Birim alandan yüksek verim almaya yönelik yoğun ve bilinçsiz tarım ilacı ve gübre kullanılması ve sonuç olarak, bu kimyasalların tarımsal ürünlerde oluşturduğu ve yeraltı sularına karışarak içme sularında yarattığı kalıntılar, insan sağlığını ve yaşamını tehdit etmeye başlamıştır. Verim artışı ile yetinilmemiş, genetik bilimin tüm teknolojileri de kullanılmaya başlanmış, bitki ve hayvanların DNA yapıları değiştirilmiş, melezleme ve klonlama yöntemleri uygulanmıştır. Tüm bunların sonucunda ekoloji...
Engellilerin suça yönelik bakış açıları ve suç deneyimleri üzerine sosyolojik bir araştırma
Korkmaz, Kübra.
ÖZET Doğal afetler ve terörist saldırıları gibi beklenmeyen olaylar, pay piyasalarında fiyat değişimlerine yol açmaktadır. Araştırmalar, doğal afetlerin, bir belirsizlik kaynağı olarak beklentiler üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Bu sebeple doğal afetlerin pay piyasaları üzerindeki etkilerinin incelenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışma, doğal afetlerin pay getirileri üzerindeki etkisini, etkin piyasa hipotezi çerçevesinde ele almaktadır. Bu amaçla, 1997-2017 yılları arasında meydana gelen doğal afetler çalışma kapsamına alınmıştır. Veri setinde yer alacak doğal afetlerin yol açtığı toplam hasarın, meydana geldiği ülkenin GSYİH’sine oranı %1’in üzerinde olmasına dikkat edilmiştir. Böylece, etki kapasitesine sahip olan doğal afetlerin seçimi amaçlanmıştır. Gelişmiş ülkelerden Japonya ...
Risk toplumu ve yeni terör (Sosyolojik teoriye doğru)
Bolatlı, Mine.
ÖZET Dünya toplumları, zamanla toplumsal değişim ve dönüşüme uğramıştır. Toplumlar arısındaki sınırların kaldırıldığı, yakın-uzak kavramlarının etkisinin yok olduğu, sınırlar ötesi etkileşimin geliştiği, küreselleşme olarak isimlendirilen kavram oluşmuştur. Günümüz dünyasında bütün toplumlar hep bir halde değişmekte ve bu değişimde dünya toplumları karşılıklı etkileşim halinde olmaktadır. Toplum yapısını bu bağlamda süreklilik içerisinde ki değişimini inceleyen sosyologlar belirli kavramları merkeze alarak toplumu yeniden isimlendirip analiz yapmaktadır. Bunlardan biri de Ulrich Beck yeni toplumu “Risk Toplumu” olarak “Risk” kavramı ile açıklamaktadır. Beck’e modern öncesi dönemde kullanılan risk kavramı günümüzde, insanoğlunun kendi eliyle oluşturduğu ve diğer canlıları da tehdit eden teh...
Türkiye'de gecekondularda yaşam kalitesi (Hatay Örneği)
Çoban, Manolya.
ÖZET Yaşam kalitesi, insanların yaşam tarzının modernleşmesi ve yaşadıkları toplumların çağdaşlamaya başlaması sonucunda popülerliğini kazanan bir kavramdır. Diğer alanlarda olduğu gibi sosyal bilim alanında da sıkça kullanılan yaşam kalitesi kavramı, insanların yaşayış biçimlerinin, sosyal ilişkilerinin, biyolojik özelliklerinin ve toplumsal çevre içerisindeki durumlarının toplamını ifade etmektedir. Birleşmiş Milletler’in 2009 sözlüğünde yer alan yaşam kalitesi tanımına göre, nicel ölçüt göstergesi üretim ve gelirden çok nitel ölçütler içerisinde yer alan sosyal unsurlar ile bireylerin mutluluğunu ölçtüğü ifade edilmiştir. Yaşam kalitesinin unsurları; sağlık, eğitim, ulaşım, çevre, ekonomik durum ve güvenlik hissidir. Yaşam kalitesinin bel kemiği ve sosyolojik nitelikte olan bu kavramlar...