İbn Sina’da Üç Temel Kategori: Nicelik, Nitelik ve Görelilik
Takcı, Harun
Bu çalışmada İbn Sînâ’nın Kategoriler kitabında incelediği on kategoriden üçünü yani nicelik, nitelik ve görelilik kategorilerini ele almaya çalışacağız. Bu üç kategorinin İbn Sînâ’nın kategoriler sistemi içerisinde merkezi bir öneminin bulunmasından hareketle ‘üç temel kategori’ isimlendirmesi uygun görülmüştür. Buna bağlı olarak İbn Sînâ’nın söz konusu üç kategoriye dair açıklamaları başta Aristoteles olmak üzere Fârâbî ve Tûsî’nin görüşleri etrafında değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu karşılaştırmanın temel amacı meşşai geleneğin önemli temsilcisi olan İbn Sînâ’nın diğer meşşai filozoflarla olan fikir birliğinin ve yaklaşım tarzının uygunluk derecesinin belirginleştirilmesine katkı sunabilmektir.
Hasan B. Ziyâd el-Lü’lüî’nin İbadetler Konusunda, Hanefî Mezhebinin İlk Üç İmamına (Ebû Hanife, Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed) Muhalif Görüşleri (Şemsüleimme es-Serahsî’nin el-Mebsût Eseri Ekseninde)
ERGUVEN, NİZAMETTİN
Hanefî mezhebi zikredilince tabii olarak akla kurucu İmam Ebû Hanîfe gelirken, hemen akabinde mezhebin gelişmesi ve ayılmasında emeği geçen Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed ismi öne çıkmaktadır. Bunların yanı sıra mezhep içinde öne çıkan diğer âlimler Züfer el-Hüzeyl ile Hasan b. Ziyâd gelir. Ebû Hanîf’e mutlak müctehid, diğerleri genelde mezhepte müctehid olarak kabul edilir. Bazı konularda hepsi aynı düşünmekle birlikte, bazılarında iki veya üç guruba ayrılabilmekte, bazı konularda benzer görüşlere sahip olsalar da bazen farklı farklı görüşlerde olabilmektedirler. Bu öğrenciler arsında Hasan b. Ziyâd Ebû Hanîfe’den hadis ravâyet ettiği için onun ravisi olarak öne çıkmaktadır. Kûfeli olup Bağdat’ta yerleşmiştir. Önce Ebû Hanîfe’nin ders halkasına katılmış, o vefat edince İmam Züfer ile ...