Osmanlı arşiv belgelerine göre ayrılıkçı arap örgütü El-la Merkeziye Cemiyeti (1912-1916)

Yalçın, Cafer

Osmanlı İmparatorluğu, önemli unsurlarından Arapların yaşadığı Ortadoğubölgesinde yaklaşık dört yüz yıl boyunca egemenlik kurmuştur. Fransız Devrimi iledünyaya yayılan ulusçuluk ideolojisi, Osmanlı'nın diğer unsurlarıyla birlikte Arapları daetkilemiştir. XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren gelişmeye başlayan Arapmilliyetçiliği, Osmanlı Devleti'nin son döneminde kurulan ayrılıkçı Arap cemiyetleriaracılığıyla bağımsızlık isteği aşamasına gelmiştir. II. Meşrutiyet döneminde kurulanayrılıkçı Arap örgütlerinden biri de El-Lâ Merkeziye Cemiyeti'dir.El-Lâ Merkeziye Cemiyeti, 1912-1914 arasında I. Dünya Savaşı'nın hemenöncesinde etkin olmuştur. Adından da anlaşılacağı üzere merkeziyetçi yönetim anlayışınakarşı çıkan bu cemiyet, Osmanlı Devleti'nin sorunlarına çözüm olarak adem-i merkeziyetçis...