Türk Hastane Hizmetleri Sektöründe Yatırılan Sermayenin Getirisinin Analizi
ANALYSIS OF RETURN ON INVESTED CAPITAL IN TURKISH HOSPITAL SERVICES SECTOR

Karadeniz, Erdinç

Bu araştırmanın amacı Türk hastane hizmetleri sektöründe yatırılan sermayenin getirisinin hesaplanarak analiz edilmesidir. Bu amaçla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayınlanan hastane hizmetleri sektör bilançoları ile Borsa İstanbul’da işlem gören dört adet şirketin 2018-2022 yıllarına ait finansal verileri üzerinden yatırılan sermaye, vergi sonrası net faaliyet karı ve yatırılan sermayenin getirisi hesaplanmıştır. Analiz sonucunda hastane hizmetleri sektöründe yatırılan sermaye ve vergi sonrası net faaliyet karı değerlerinin analiz döneminde pozitif olduğu ve yıllar itibariyle artış eğiliminde olduğu gözlemlenmiştir. Yine sektörün yatırılan sermayenin getirisi değerlerinin analiz döneminde standart değer olan %10’un üzerinde gerçekleştiği belirlenmiştir. Borsa İstanbul’da pay...

From Traits to Awareness: Personality-Driven Insights for Sustainable Tourism Governance

Summak, Mehmet Erhan

This study explores the pathway from individual personality traits to sustainable tourism awareness, integrating psychological, environmental, and socio-cultural perspectives. Drawing on the Big Five Personality Inventory and the Sustainable Tourism Awareness Scale, data were collected through a large-scale survey (n = 1,449) and analyzed using multiple regression techniques. Findings reveal that conscientiousness and openness to experience are the strongest predictors of sustainable tourism awareness, while agreeableness and extraversion show moderate associations. From a local governance perspective, the results highlight how understanding residents’ personality-driven sustainability profiles may assist municipalities and local tourism authorities in developing targeted awareness campai...

Deprem Büyüklüklerinin Benford Yasası’na Uygunluğu: Kahramanmaraş Depremleri Örneği

Karadeniz Erdinç

Bu çalışmada, deprem büyüklüklerinin Benford Yasası’na uygun olup olmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri incelenmiş ve 01.01.2023–27.02.2023 dönemi boyunca Türkiye’de gerçekleşen 14.565 adet depremin büyüklük verisi Benford Yasası rakamsal dağılımıyla karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Analizden elde edilen sonuçlara göre, deprem büyüklüğü rakamlarının Benford Yasası’na uyum sağladığı ve çok küçük sapmalarla birlikte Benford Yasasını yakından takip ettiği belirlenmiştir. Söz konusu küçük sapmaların ise; büyüklük verilerinin tek ondalık basamağa yuvarlanarak açıklanmasından, yerin belirli derinliğinden daha ilerisinde oluşan çok küçük büyüklükteki depremlerin tespit edilememesinden veya mevcut verilerdeki çok küçük ö...

Sağlık Şirketlerinde Çalışma Sermayesi Etkinliğinin İndeks Yöntemiyle Analizi: Borsa İstanbul Üzerinde Bir Uygulama

Karadeniz, Erdinç

Bu araştırmanın amacı Türk sağlık şirketlerinde çalışma sermayesi etkinlik düzeyini analiz etmektir. Bu amaçla 2019-2022 yıllarında Borsa İstanbul İnsan Sağlığı ve Sosyal Hizmetler Sektöründe pay senetleri işlem gören dört şirketin finansal tabloları üzerinde çalışma sermayesi etkinlik indeksi yöntemiyle ölçüm gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde şirketlerin çalışma sermayesine ait kullanım, performans ve etkinlik indeksleri hesaplanmış ve yıllar itibariyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca indeks değerlerinin tanımlayıcı istatistik değerleri hesaplanarak şirketlerin çalışma sermayesini hem bütün ve alt kalemler itibariyle ayrı ayrı hem de her ikisini de göz önünde bulundurarak etkin yönetip yönetmedikleri karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda kullanım indeksi değerlerin...

Borsa İstanbul’da İşlem Gören Konaklama İşletmelerinde Kazanç Manipülasyon Riskinin Beneish M-Skor Modeli Kullanılarak Analizi

Karadeniz, Erdinç

Finansal manipülasyon, günümüzde hem yatırımcı güvenini sarsmakta hem de işletmelerin uzun vadeli sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Muhasebe uygulamalarındaki esneklikle gerçekleştirilen kazanç manipülasyonu ise yasal çerçevede kalsa bile paydaşların yanlış bilgilendirilmesine ve yatırımcı güvensizliğine yol açabilmektedir. Bu nedenle, kazanç manipülasyonunun tespiti yatırımcılar ve finansal analistler için kritik öneme sahiptir. Konaklama işletmelerinde manipülasyonun tespiti ise sektörde şeffaflık ve güvenilirliği sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, Borsa İstanbul’da işlem gören konaklama işletmelerinin 2018-2023 yıllarına ait finansal tablolarını analiz ederek, kazanç manipülasyonu riskini Beneish M-Skoru modeliyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kaps...

Do tourists' gastronomic experiences differ within the same geographical region? A comparative study of two Mediterranean destinations Turkey and Spain

Güler, Ozan | Benli, Sercan | Akdağ, Gürkan

Purpose – The purpose of this paper is to discover the common and differentiating food factors that affect tourists’ gastronomy satisfaction by comparing tourists’ gastronomic experiences at two culinary destinations in the Mediterranean region. Design/methodology/approach – A total of 396 usable questionnaires were collected using a convenience sampling method from Cordoba (Spain) and Hatay (Turkey). The data were analysed through descriptive and multivariate analysis methods, including frequency analysis, multiple independent samples t-tests, χ 2 analysis and multiple regression analyses. Findings – The results indicate that both of the destinations primarily attract existential type gastronomic tourists; however, they also attract recreational and diversionary types of tourist,...

Veri Okuryazarlığının Öneminin ve Algılamalarının İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları Bağlamında Değerlendirilmesi: İK Yöneticilerine Yönelik Bir Görüşme

Atsan, Mustafa

Verilerin yoğun olarak kullanıldığı günümüzde veri okuryazarlığı kavramının tüm sektörlerde kullanılması gerekmektedir. Verilerin doğru analiz edilip doğru yorumlanmasıyla alınacak kararların, yapılacak işlerin daha sağlıklı sonuçlar vereceği düşünülmektedir. İş dünyasında doğru şekilde uygulanan veri okuryazarlığı ile hem çalışanların gelişimi hem de işletmelerin büyüyerek varlıklarını devam ettirebilmesi mümkündür. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı işletmelerin en önemli departmanlarından olan insan kaynakları departmanında çalışan yöneticilerin veri okuryazarlığı algılamalarının ölçülmesi ve bu kavramın insan kaynakları yönetimi uygulamalarında önemini ortaya koymaktır. Ulusal alan yazında insan kaynakları alanında veri okuryazarlığı üzerine yapılan bir çalışmaya rastlanmamasından dolay...

Do tourists' gastronomic experiences differ within the same geographical region? A comparative study of two Mediterranean destinations Turkey and Spain

Akdağ, Gürkan | Güler, Ozan | Benli, Sercan

Purpose – The purpose of this paper is to discover the common and differentiating food factors that affect tourists’ gastronomy satisfaction by comparing tourists’ gastronomic experiences at two culinary destinations in the Mediterranean region. Design/methodology/approach – A total of 396 usable questionnaires were collected using a convenience sampling method from Cordoba (Spain) and Hatay (Turkey). The data were analysed through descriptive and multivariate analysis methods, including frequency analysis, multiple independent samples t-tests, χ 2 analysis and multiple regression analyses. Findings – The results indicate that both of the destinations primarily attract existential type gastronomic tourists; however, they also attract recreational and diversionary types of tourist, particul...

The impact of perceived price justice and satisfaction on loyalty: the mediating effect of revisit intention

Yıldırım, Oya

Purpose – The purpose of this study was to examine the relationships between perceived price justice, satisfaction, revisit intention and loyalty among restaurant customers, specially the mediating effect of revisit intention in the relationship between perceived price justice, satisfaction and loyalty. Design/methodology/approach – Data were collected from a questionnaire distributed to customer of restaurants in Turkey. A total of 304 restaurant customers participated. Findings – Results from structural equation modeling show that price justice and satisfaction positively influence their revisit intention of restaurant customers, also revisit intention positively influences loyalty of restaurant customers. Also, the empirical results indicate that while revisit intention fully med...

Türk İmalat Sektöründeki Küçük Orta ve Büyük Ölçekli İşletmelerin Fon Kaynak ve Kullanım Politikalarının Analizi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sektör Bilançoları Üzerinde Bir Araştırma

Karadeniz, Erdinç | Koşan Levent

Bu çalışmanın amacı Türk imalat sektöründeki işletmelerin ölçek temelinde fon kaynak ve kullanımlarının karşılaştırmalı olarak analiz edilmesidir. Bu amaçla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sektör Bilançoları kullanılarak sektördeki küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerin 2014 yılına ait fon akım tabloları üzerinde analiz gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda sektördeki bütün işletmelerin aktif yatırımına gittiği ve en büyük fon kullanımının işletme sermayesi yatırımları olduğu saptanmıştır. En önemli fon kaynaklarının ise uzun vadeli kaynaklar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca küçük ve orta ölçekli işletmelerde özkaynaklardan fon yaratılmasına rağmen büyük ölçekli işletmelerde özkaynak artışıyla fon yaratılmadığı saptanmıştır. Genel olarak sektördeki bütün işletmelerin varlık yatırımların...

Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Turizm Alt Sektörlerinin Finansal Performanslarının Ölçülmesi

Karadeniz, Erdinç | Koşan Levent

Bu çalışmanın temel amacı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yayımladığı sektör oranları yardımıyla turizm alt sektörlerinin finansal performanslarını ölçmektir. Çalışmada turizm alt sektörlerinin finansal performansları likidite, finansal yapı, varlık kullanım ve kârlılık göstergeleri bağlamında incelenmiştir. Dört temel gösterge kapsamında 32 finansal oran kullanılarak yapılan finansal performans analizinde Gri İlişkisel Analiz yönteminden yararlanılmıştır. Bu kapsamda TCMB sektör oranlarına ulaşılan altı alt sektörün 2012-2014 dönemine ilişkin finansal performansları değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre turizm şirketlerinin finansal performanslarının ölçülmesinde en önemli gösterge finansal yapı, en az etki eden gösterge ise varlık kullanım göstergesidir. Çalışmad...

Sağlık Şirketlerinde Çalışma Sermayesi Etkinliğinin İndeks Yöntemiyle Analizi: Borsa İstanbul Üzerinde Bir Uygulama

Karadeniz, Erdinç

Bu araştırmanın amacı Türk sağlık şirketlerinde çalışma sermayesi etkinlik düzeyini analiz etmektir. Bu amaçla 2019-2022 yıllarında Borsa İstanbul İnsan Sağlığı ve Sosyal Hizmetler Sektöründe pay senetleri işlem gören dört şirketin finansal tabloları üzerinde çalışma sermayesi etkinlik indeksi yöntemiyle ölçüm gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde şirketlerin çalışma sermayesine ait kullanım, performans ve etkinlik indeksleri hesaplanmış ve yıllar itibariyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca indeks değerlerinin tanımlayıcı istatistik değerleri hesaplanarak şirketlerin çalışma sermayesini hem bütün ve alt kalemler itibariyle ayrı ayrı hem de her ikisini de göz önünde bulundurarak etkin yönetip yönetmedikleri karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda kullanım indeksi değerlerin...

Türkiye’de Faaliyet Gösteren Havayolu Şirketlerinde Finansal Analiz Tekniklerinin Kullanımı Üzerine Bir Araştırma

Karadeniz Erdinç

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de halka açık olan ve olmayan havayolu yolcu taşımacılığı şirketlerinin finansal analiz tekniklerinden faydalanma durumlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu amaçla hazırlanan anketler Türkiye’de faaliyette bulunan 11 havayolu yolcu taşımacılığı şirketine gönderilmiş ve iki tanesi Borsa İstanbul’da işlem gören olmak üzere dört havayolu şirketi cevap vermiştir. Çalışma sonucunda halka açık olan iki havayolu şirketinin bütün finansal analiz tekniklerini kullandığı belirlenmiştir. Buna karşın halka açık olmayan havayolu şirketlerinden bir tanesinin dikey yüzdeler analizi dışında diğer finansal analiz tekniklerini kullandığı, bir şirketin ise sadece oran analizini kullandığı saptanmıştır. Finansal oranların kullanımı ve önem dereceleri bağlamında da şirke...

Turistlerin Tatilde Liminoid Davranışları, Yenilik Arayışları ve Tatmin Düzeylerine Göre Kümelendirilmesi

Turistler, tatil sürecinde günlük yaşamın normlarından geçici olarak uzaklaşarak farklı kimlikler ve davranışlar sergileyebilirler. Bu kapsamda çalışma, turistlerin tatil döneminde sergiledikleri geçici (liminoid) davranışlar, yenilik arayışları ve tatmin düzeylerinin kültürel ve demografik faktörler doğrultusunda nasıl değiştiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma Rus, Ukraynalı, Alman, İngiliz ve Hollandalı turistlerin tatil amacıyla en çok tercih ettiği il Antalya olması sebebiyle veriler literatüre bağlı olarak uyarlanan bir anketle 22 Ekim-05 Kasım 2018 tarihleri arasında yüz yüze uygulamasıyla toplanmış ve 1.024 anket elde edilmiştir. Verilere uygulanan çoklu sapan analizine göre 19 anket veri setinden çıkarılmış olup; analizler 1.005 anketin verisi üzerinden yapılmıştır. Tu...

Turizm Lisans Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma: Mersin Üniversitesi Turizm Fakültesi Örneğ

KARADENİZ ERDİNÇ | KOŞAN LEVENT

Bu çalışmanın amacı lisans eğitim alan turizm öğrencilerinin finansal okuryazarlık düzeyinin tespit edilmesidir. Bu amaçla Mersin Üniversitesi Turizm Fakültesi bünyesinde bulunan Turizm İşletmeciliği, Turizm Rehberliği, Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümlerinde eğitim alan 442 öğrencinin finansal okuryazarlık düzeyleri araştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin temel ve ileri düzeyde finansal okuryazarlık seviyelerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yine erkek öğrencilerin finansal durumlarını yönetmede kendilerini kadın öğrencilere göre biraz daha fazla başarılı buldukları saptanmıştır. Buna karşın kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre finansal kayıtlarını saklamada daha hassas oldukları saptanmıştır. Araştırmada yine öğrencilerin, düzenli para biriktirme alışkanlıkların...

HAVAYOLU YOLCU TAŞIMACILIĞI ŞİRKETLERİNİN NAKİT DÖNÜŞÜM SÜRELERİNİN ANALİZİ: ULUSLARARASI BİR KARŞILAŞTIRMA

Karadeniz Erdinç

Bu araştırmanın amacı havayolu yolcu taşımacılığı şirketlerinin nakit dönüşüm sürelerinin uluslararası olarak karşılaştırmalı analizidir. Bu amaçla Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Asya-Pasifik ve Avrupa ülkelerindeki menkul kıymet borsalarında işlem gören 64 havayolu yolcu taşımacılığı şirketinin 2016-2021 yıllarına ait stok devir süresi, alacak devir süresi, ticari borç ödeme süresi ve nakit dönüşüm süresi hesaplanmış ve ortalamaları alınarak karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmada ayrıca nakit dönüşüm süresi ile bileşenleri arasındaki ilişkiler korelasyon analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda genel olarak nakit dönüşüm süresi ortalamasının uzun olmadığı saptanmıştır. Bununla birlikte en uzun nakit dönüşüm süresine Asya-Pasifik buna karşın en kısa nakit dönüşüm ...