ÖZET Bir filmin jeneriğinde filmin başlığı, filmde emeği geçenlerin listesi ve filmin yapımıyla ilgili bilgiler sunulmaktadır. Filmin başında ve/veya sonunda kullanılan jenerikler, filmin başlamasını bekleyen izleyiciyle iletişimin kurulmasında önemli bir rol oynamaktadır. Filmin bir parçası olan jeneriklerde yer alan yazıların, tipografik olarak tasarlanmasıyla, izleyici filmle ilgili ipuçlarına ulaşabilmektedir. Tipografide kullanılacak görsel kodlamalar, izleyicinin filme ilişkin fikirlerini etkileyecek kadar güçlü olabilecek bir unsurdur. Bu nedenle tipografi, bir etiket veya kitap tasarımlarındaki gibi film jeneriklerinde de son derece önemli bir yere sahiptir. İyi tasarlanmış bir giriş jeneriği, izleyicinin karşılaştığı ilk görüntü olarak, filmle iletişim kurduğu önemli anlardan biridir. Jenerik, filmin başlaması için izleyiciyi sabırsızlandırabilir, meraklandırabilir ya da filmin türüne göre hazırlayabilir. Jeneriklere yazının da dahil olmasından dolayı, sadece bir sahne olarak tasarlanılmasının ötesine geçilmesi gerekmektedir. Fakat sadece tipogafik olarak tasarlanması da doğru olmayacaktır. Çünkü filmin bir sahnesini oluşturması ve bütüne uyumlu olması gerekmektedir. Böylece film jeneriklerinin, iki sanat dalından yararlanılarak, iki farklı disiplinin bir arada kullanılmasıyla hazırlanması en doğrusudur. Oluşan toplumsal, siyasal ve sektörel dinamiklere ilişkin nedenlerle, sinemanın inişli çıkışlı dönemlerinin oluşmasından dolayı, film jeneriklerine –kimi zaman bu anlamda çalışmalar yapılmaya gayret edilse de- gereken önemin uzun süreler verilemediği görülmüştür. Ancak 2000’li yıllara doğru, jenerik tasarımıyla ilgili çalışmaların arttığı görülmektedir. Buna rağmen, Türk sinemasının film jeneriklerinde tipografi sorunlarıyla sık sık karşılaşılmaktadır. Bu sorunların giderilmesi, bu anlamda önerilerin sunulması iv önemlidir. Bütün bunlara dayanarak dört bölümden oluşan bu tezin birinci bölümünde; film jeneriklerinin tanımlanması, tarihsel süreci, filmlere katkısı ve önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde tipografinin film jeneriklerinde kullanımı incelenmiştir. Üçüncü bölümde Türk sinemasında film jenerikleri incelenmiş ve bu jeneriklerde kullanılan tipografi sorunları belirlenmiştir. Son olarak dördüncü bölümde, bir jenerik uygulamasıyla, belirlenen soruna çözüm olabilecek bir öneride bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Film Jeneriği, Grafik Tasarım, Tipografi, Türk Sineması, İletişim

TYPOGRAPHY PROBLEMS OF MOVIE CREDITS IN TURKISH MOVIES AND A PRACTICE OF A MOVIE CREDITS ABSTRACT In a movie credits, information about the movie title, the list of the people who laboured in the movie and information about the production of the movie are presented. Movie credits used in the beginning and/or at the end of the movie play an important role in communicating with the spectators waiting for the movie to start. The spectator can gain some clues about the movie with the help of the typographic design of the writings in the movie credits which are a part of the movie. Visual codes to be used in the typography are such a poweful element that they can affect the ideas of the spectators about the movie. That is why a typography has a very important place in movie credits like in the design of a label or a book. A well designed introduction credits, as the first picture the spectator encounters, is one of the significant moments which the spectator communicates with the movie. The movie credits can make the spectator impatient, curious about the movie to start or it can prepare him according to the type of it. Due to the inclusion of the writings to the movie credits, we need to go beyond designing is just as a stage. However, it would not be correct to design it just typographically, either. Because it is needed to form a scene of the movie and be harmonious with the whole of it. Thus, preparing the movie credits, by making use of the two branches of art, by using the two different disciplines together would be the rightest thing. vi Having fluctuated due to the fact that social, political and sectorial dynamics, the movie credits hadn’t been given necessary importance for a long time, though some attempts were made. However, toward the year 2000, studies regarding the design of the movie credits was found to be increasing rapidly. Yet, typography problems of movie credits are often encountered. So as to avoid the problems in the field, the presentation of the proposals are very crucial. In the first chapter of this thesis which consists of four chapters and is formed based on all these information, the definitions of the movie credits, the historical process of it, the contribution of it to the movies and the significance of it had been emphasized. In the second chapter, the use of the typography in movie credits had been examined. In the third chapter, movie credits in Turkish movies had been studied and the typography problems used in those movie credits had been designated. Finally, a proposal had been made which could be a solution to the problem designated with a practice of a movie credits in the fourth chapter. Key words: Movie Credits, Movie Title, Graphics Design, Typography, Turkish Movie, Communication.