ÖZET GASTROENTERİTLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERLE KİŞİLERARASI İLİŞKİLER MODELİNE GÖRE YAPILAN PLANLI GÖRÜŞMELERİN ANKSİYETELERİNE ETKİSİ Bu araştırma gastroenteritli çocuğu olan annelerle kişilerarası ilişkiler modeline göre yapılan planlı görüşmelerin anksiyetelerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma eşlenmemiş kontrol gruplu ön test son test yarı deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 02 Mayıs 2017-02 Mart 2018 tarihleri arasında Tarsus Devlet Hastanesi Çocuk Kliniği’ne yatışı yapılan gastroenterit tanısı almış çocukların anneleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi müdahale grubu 30, eğitim grubu 30 ve kontrol grubu 48 anneden oluşmuştur (n=108). Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu ve Spielberger’in Sürekli-Durumluk Kaygı Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Shapiro wilks testi, yüzde, ortalama, standart sapma, Student’s t testi, Paired Samples t testi, ki-kare testi kullanılmıştır. Müdahale grubundaki annelerin öntest ve sontest durumluk kaygı puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Müdahale grubundaki annelerle yapılan planlı görüşmeler sonrasında annelerin durumluk kaygı puanları anlamlı olarak düşmüştür. Eğitim grubundaki annelerin öntest ve sontest durumluk kaygı puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Eğitim grubundaki annelere verilen eğitim sonrasında annelerin durumluk kaygı puanları anlamlı olarak düşmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda çocuk kliniklerinde çalışan hemşirelerin tedavi edici iletişim tekniklerini kullanarak çocukların anneleriyle “tanışma ve ortama oryantasyon”, “bilgi eksikliği ve gereksinimlerin belirlenmesi”, “çocuğun hastalığına ilişkin annenin kaygıları” ve “taburculuk sonrası dönemin planlanması” konularını kapsayan planlı etkileşimler kurmaları önerilmektedir. Ayrıca gastroenteritli çocuğu olan annelerin anksiyetesini azaltmak için çocuğun hastalığı, tedavisi, bakımı ve kliniğe oryantasyonunu kapsayan eğitim verilmesi; klinikte annelere verilmek üzere eğitim kitapçıklarının bulundurulması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Kişilerarası İlişkiler Modeli, Planlı Görüşme, Anne, Anksiyete, Hemşirelik.

ABSTRACT THE EFFECT OF PLANNED INTERVIEWS TO ANXIETY THAT WERE DONE ACCORDING TO INTERPERSONAL RELATIONSHIPS MODEL OF MOTHERS WHO HAVE GASTROENTERITIS CHILD This research was done with mothers who have gastroenteritis child in order to examine the effect of planned interviews that were done according to interpersonal relationship model to anxieties. The survey is conducted with quasi-experimentally pretest posttest with unpaired control group. The target population of the study is formed with the mothers who stayed in the pediatric service of the State Hospital of Tarsus, between the dates 02 May 2017-02 March 2018, with their kids diagnosed with gastroenteritis. The sample of the study is formed with 30 members of response group, 30 members of training group and 48 mother members of control group (n=108). The data of the study is gathered with Personal Information Form and Speilberg’s State-Trait Anxiety İnventory. In order to evaluate the data; Saphiro Wilk Test, Paired Samples t test and chi-square test are used. Statistically a significant difference was found in the pretest and posttest state anxiety point average of mothers in response group. After the planned interviews that were done to mothers in response group, mothers state anxiety points decreased significantly. There were significant different statistically in mothers pretest and posttest state anxiety point averages in education group. After the education given to mothers in education group, mothers state anxiety point decreased significantly. Regarding these results; the nurses who work at the pediatric service are recommended to, by using the thrapeutical communication techniques, make planned interactions including the issues such as “first meeting and environmental orientation”, “lack of knowledge and defination of the neccesities”, the mothers’ worry about the disease of their kids” and “the planning of the process after the patient discharge”. Furthermore, it is recommended to provide education to mothers with kids suffering from gastroenteritis; concerning the disease of the kids, treatment, healthcare and orientation for the service. It is also recommended to have informative leaflets at the services ready to be handed out to mothers. Key words: Interpersonal Relationships Model, Planned Interview, Mother, Anxiety, Nursing. Advisor: Assistant Professor Serpil TÜRKLEŞ, Mersin University, Department of Nursing, Mersin.