ÖZET İLKOKUL 1. 2. 3. 4. SINIF TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÖYKÜLEYİCİ METİNLERİN DEĞER ANALİZİ YAKLAŞIMINA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışmada, ilkokul 1. 2. 3. 4. sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunan öyküleyici metinlerin değer analizi yaklaşımına göre inceleyip, metinlerin bu yaklaşıma uygunluğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden belge (doküman) analizi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’deki devlet okullarında 2017- 2018 yılında okutulan ilkokul 1. 2. 3. 4. sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunan 73 öyküleyici metin oluşturmaktadır. Çalışma grubundaki tüm öyküleyici metinler uzmanlar tarafından geliştirilen, Ersoy ve Şahin (2012) tarafından kullanılan Etkinlik Kriterleri Çizelgesi (EKÇ) adı verilen ölçeğin, Değer Analizi Yaklaşımı bölümü kullanılarak değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Öyküleyici metinler araştırmacı tarafından okunmuş ve öyküleyici metinlerdeki kazandırılmak istenen değerler belirlenmiştir. Öyküleyici metinlerin, değerlerin kazandırılmasında değer analizi yaklaşımına uygunluğunu tespit ederken, metin değerlendirme formundaki “Var” veya “Yok” seçeneği, maddede yer alan özelliğin öyküleyici metinde bulunma durumuna göre işaretlenmiştir. “Var” olarak işaretlenen maddeler, toplam madde sayısının %30’undan az ise değer analizi yaklaşımına “Uygun Değil”; %30-70 aralığında ise değer analizi yaklaşımına “Kısmen Uygun”; %70-100 aralığında ise değer analizi yaklaşımına göre “Uygun” olarak değerlendirilmiştir. Araştırmacı ile 1. uzman arasındaki değerlendirme sonucu arasında bir madde bile farklı olsa öyküleyici metin 2. uzmana okutulmuş ve 2. uzmanın değerlendirmesi geçerli sayılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara dayanarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: İlkokul 1. 2. 3. 4. Sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunan öyküleyici metinlerde toplam 66 değer yer almaktadır. Öyküleyici metinlerin hiçbiri değer analizi yaklaşımına tamamen uygun değildir. 1. Sınıf Türkçe ders kitabında bulunan 10 öyküleyici metinden 5’i değer analizi yaklaşımına göre kısmen uygun, 5’i de değer analizi yaklaşımına uygun değildir. 2. Sınıf Türkçe ders kitabında bulunan 22 öyküleyici metinden 13’ü değer analizi yaklaşımına göre kısmen uygun, 9’u de değer analizi yaklaşımına uygun değildir. 3. Sınıf Türkçe ders kitabında bulunan 23 öyküleyici metinden 12’si değer analizi yaklaşımına göre kısmen uygun, 11’i de değer analizi yaklaşımına uygun değildir. 4. Sınıf Türkçe ders kitabında bulunan 18 öyküleyici metinden 8’inin değer analizi yaklaşımına göre kısmen uygun, 10’unun ise değer analizi yaklaşımına uygun olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Değer, Öyküleyici metin, Değerler eğitimi, Değer analizi yaklaşımı.

ABSTRACT EVALUATION OF NARRATIVE TEXTS IN PRIMARY 1. 2. 3. 4. CLASS TURKISH COURSE BOOKS ACCORDING TO VALUE ANALYSIS APPROACH In this study, it is aimed to examine the narrative texts in primary school 1st, 2nd, 3rd and 4th class Turkish textbooks according to the value analysis approach and to determine the suitability of these texts. In the study, based on a qualitative research design, document (text) analysis was put into practice. The data of the study was gathered from the 73 narrative texts in the Turkish course books used at the 1st, 2nd, 3rd, 4th classes of state primary schools in 2017-2018 education year. All the narrative texts in the sample group were evaluated using the Value Analysis Approach, which was developed by experts and called the Event Criteria Schedule (EKÇ), used by Ersoy and Şahin (2012). The results obtained from the evaluation were subjected to content analysis. The narrative texts were read by the researcher and the values to be taught in the narrative texts were determined. When determining the appropriateness of narrative texts for value analysis approach in the acquisition of values, the "Yes” or “No" option in the text evaluation form is marked according to the presence of narrative text in the field. If the items marked "Yes" are less than 30% of the total number of items, "Not Appropriate" to the value analysis approach; if it is between 30- 70%, "Partly Appropriate" to the value analysis approach; in the range of 70-100%, it is evaluated as "Appropriate" according to the value analysis approach. If even one item is different between the investigator and the first expert, then the narrative text is given to the second expert and the evaluation of the second expert is considered valid. Based on findings from the study, the following results were obtained: There are a total of 66 values in the narrative texts found in primary school 1st, 2nd, 3rd, 4th grade Turkish reference books. None of the narrative texts are fully relevant to the value analysis approach. 5 of the 10 narrative texts in the first grade Turkish textbook are partially suitable for the value analysis approach and 5 are not suitable for the value analysis approach. Of the 22 narrative texts found in the second grade Turkish textbook, 13 are partially appropriate for the value analysis approach and 9 for the value analysis approach. Of the 23 narrative texts found in the 3 rd grade Turkish textbook, 12 are partially appropriate for the value analysis approach and 11 are not suitable for the value analysis approach. 8 of the 18 narrative texts in the first grade Turkish textbook are partially suitable for the value analysis approach and 10 are not suitable for the value analysis approach. Key words: Value, Narrative text, Values education, Value analysis approach. Supervisor: Assoc. Dr. Lütfi ÜREDİ, Mersin University, Department of Primary School Education, Mersin.