ÖZET
MEME KANSERLİ HASTALARDA KEMOTERAPİ TEDAVİSİ SIRASINDA UYGULANAN SANAL
GERÇEKLİK GÖZLÜĞÜNÜN ANKSİYETE VE HASTA MEMNUNİYETİNE ETKİSİ
Amaç: Bu araştırma, birinci kür kemoterapi tedavisi sırasında meme kanserli hastalara
uygulanan sanal gerçeklik gözlüğünün hastalardaki anksiyetenin psikolojik ve fizyolojik
belirtilerine (kan basıncı, kalp atım hızı, solunum hızı ve periferik oksijen satürasyonu (SpO2))
etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır.
Yöntem: Araştırmanın evrenini, 01 Ekim 2017- 15 Nisan 2018 tarihleri arasında Mersin
Şehir Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi’nde birinci kür kemoterapi tedavisi alan meme
kanserli hastalar oluşturmuştur. Örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan kemoterapi tedavisi
alan meme kanserli hastalar arasından randomizasyonla belirlenen 62 çalışma (sanal gerçeklik
gözlüğü uygulanan) ve 62 kontrol (sanal gerçeklik gözlüğü uygulanmayan) grubu olmak üzere
toplam 124 hasta oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak “Birey Tanıtım Formu” “Durumluk
Kaygı Envanteri” “Anksiyetenin Fizyolojik Belirtileri İzlem Formu” “Memnuniyet Durumunu
Değerlendirme Skalası (MDDS)” ve “Kemoterapi Sırasındaki Zaman Algısı Değerlendirme Formu”
kullanılmıştır. Çalışma grubundaki hastalara, kemoterapi sırasında süresi 3-10 dakika arasında
değişen toplam 30 dakika boyunca sanal gerçeklik gözlüğü ile müzik fonlu, park, doğa ve deniz
kenarı yürüyüşleri, deniz altı, müze gezisi gibi videolardan hastanın izlemek istediği ve istediği
zaman değiştirebileceği videolar izletilmiştir. Kontrol grubundaki hastalara ise herhangi bir
uygulama yapılmaksızın standart kemoterapi protokolü ve hemşirelik bakımı uygulanmıştır.
Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, yüzdelik, ki kare, t testi, bağımlı gruplarda t testi ve
bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır.
Bulgular: Sanal gerçeklik gözlüğü uygulaması sonrası çalışma grubunda durumluk kaygı
puan ortalaması ve kemoterapi sırasındaki zaman algısının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde
azaldığı (p<0,05), anksiyetenin fizyolojik belirtilerinden kan basıncı, kalp atım hızı, solunum hızı
ve SpO2 puan ortalamasının ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı (p<0,05) belirlenmiş
olup hastaların tamamının sonraki kemoterapi kürlerinde sanal gerçeklik gözlüğünü kullanmak
istediği saptanmıştır. Kontrol grubunda ise durumluk kaygı puan ortalamalarının ve kemoterapi
sırasındaki zaman algısının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı (p<0,05) belirlenmiş olup
anksiyetenin fizyolojik belirtilerinden kan basıncı, kalp atım hızı, solunum hızı ve SpO2 puan
ortalamasının da arttığı ancak istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur (p>0,05).
Çalışma grubunda hasta tarafından algılanan süre ile durumluk kaygı puan ortalamaları arasında
pozitif yönde bir korelasyon görülmekte olup aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki
bulunmuştur (p<0,001).
Sonuç ve Öneriler: Sanal gerçeklik gözlüğü uygulaması, birinci kür kemoterapi tedavisi
alan meme kanserli hastaların anksiyetenin fizyolojik belirtilerinden kan basıncı, kalp atım hızı,
solunum hızı ve SpO2 arttırdığı, anksiyete düzeyini ve kemoterapi sırasındaki zaman algısını
azalttığı saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, sanal gerçeklik gözlüğü
uygulamasının anksiyeteye olumlu etkisi nedeniyle, dikkati başka yöne çekme yöntemi olarak
hemşirelik uygulamalarına dahil edilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sanal Gerçeklik Gözlüğü, Anksiyete, Hasta Memnuniyeti, Kemoterapi,
Hemşirelik.

ABSTRACT
THE EFFECT OF VIRTUAL REALITY GLASSES APPLIED DURING CHEMOTHERAPY
TREATMENT ON ANXIETY AND PATIENT SATISFACTION
IN PATIENTS WITH BREAST CANCER
Aim: This study was designed to determine the effect of virtual reality glasses in patients
with breast cancer during the first cure of chemotherapy treatment on the psychological and
physiological symptoms of patient anxiety (blood pressure, heart rate, respiratory rate and
peripheral oxygen saturation (SpO2) done.
Methods: The study's universe consisted of breast cancer patients chemotherapy
treatment at Mersin City Hospital Remote Chemotherapy Unit between 01 October 2017 and 15
April 2018. The sample consisted of a total of 124 patients, 62 of whom were randomly assigned
to chemotherapy-treated breast cancer patients (used virtual reality glasses) and 62 controls
(who did not use virtual reality glasses) among the breast cancer patients who received
chemotherapy treatment. Data collection tools were "Individual Presentation Form", "State
Anxiety Inventory", "Physical Symptoms Follow-up Form for Anxiety", "Satisfaction Evaluation
Scale" and "Time Awareness Evaluation Form for Chemotherapy" were used. During the course
of chemotherapy, the patients in the study group were exposed to video for a total of 30 minutes,
ranging from 3 to 10 minutes, with the help of virtual reality glasses, such as music, park, nature
and marine walks, underwater and museum trips. In the control group, standard chemotherapy
protocol and nursing care were applied without any application. Mean, percentage, chi square, t
test, t test in dependent groups and t test in independent groups were used in the evaluation of
the data.
Results: In the study group after the virtual reality glasses application, the state anxiety
point average and the time perception during the chemotherapy treatment decreased statistically
(p<0,05), the blood pressure, heart rate, respiration rate and SpO2 (p<0,05), and it was observed
that all of the patients wanted to use the virtual reality glasses in other chemotherapy cycles. In
the control group the state anxiety point averages and the time perception during chemotherapy
treatment increased statistically significantly (p<0,05) and the mean blood pressure, heart rate,
respiration rate and SpO2 scores of physiological symptoms of anxiety but not statistically
significant (p>0,05). In the study group, there was a statistically significant correlation between
the perceived time by the patient and the state anxiety point averages in the positive direction (p
<0,001).
Conclusions and Suggestions: Virtual reality glasses application revealed that patients
with breast cancer who received first cure chemotherapy treatment improved blood pressure,
heart rate, respiration rate and SpO2, anxiety level and time sensitivity of chemotherapy
treatment from the physiological symptoms of anxiety. Due to the positive effects of virtual reality
glasses on the anxiety in the direction of the results obtained from the research, it is suggested
that should be included in nursing applications as another way of attracting attention.
Keywords: Virtual Reality Glasses, Anxiety, Patient Satisfaction, Chemotherapy, Nursing.
Advisor: Asst. Prof. Diğdem LAFCI, Mersin University, Fundamentals of Nursing Department,
Mersin.