ÖZET GLOKOM HASTALIĞI OLAN 60 YAŞ ÜZERİ BİREYLERİN DEPRESYON VE YAŞAM KALİTELERİNİN BELİRLENMESİ Bu çalışma 60 yaş üzeri glokom hastalığı olan bireylerin depresyon ve yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel araştırma olarak yapılmıştır. Çalışmanın evrenini 01 Ekim 2016- 31 Mart 2017 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Hastanesi Göz Hastalıkları Polikliniğinde takibi yapılan 60 yaş ve üzeri glokom hastalığı olan bireylerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise dahil etme kriterlerine uyan 130 hasta oluşturmuştur. Veriler, bireylerin tanıtıcı bilgilerini içeren “Kişisel Bilgi Formu”, depresyon şiddetini değerlendirmek amacıyla uygulanan “Geriatrik Depresyon Ölçeği” , hastaların yaşam kalitelerini belirlemek amacıyla uygulanan “Modifiye GLAU-QOL 17 Glokomla İlgili Yaşam Kalitesi Anketi” olmak üzere üç form ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, Pearson Korelasyon, Student’s t test, ANOVA testi, Tukey ve Games-Howell istatistiği kullanılmıştır. Hastaların yaş ortalaması 67.9±7.27’dir. Hastaların Geriatrik depresyon ölçeği puan ortalaması 15,23±5,52’dir. Hastaların %16.2’sinde olası depresyon ve %62.3’ünde kesin depresyon olduğu tespit edilmiştir. Hastaların Modifiye Glau-QOL-17 Glokomla İlişkili Yaşam Kalitesi Anketi alt boyutları puan ortalamaları sırasıyla günlük yaşam (3,58±3,25), araba kullanımı (3,23±2,53), endişe (5,26±3,47), kendini değerlendirme (6,4±3,07), psikoloji (4,08±2,74), kendini baskı altında hissetme (4,39±2,35) ve sorumluluk alma (3,56±1,86)’dır. Modifiye Glau-QOL-17 Glokomla İlişkili Yaşam Kalitesi Anketi toplam puan ortalaması 61±30,46’dır. Hastaların yaşı ve geriatrik depresyon puan ortalamaları arasında pozitif yönlü, yaşı ve yaşam kalitesi toplam puan ortalamaları arasında negatif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Eşini kaybetmiş, kadınlarda, "okur yazar olmayan" ve "okur yazar" olan hastalarda Geriatrik Depresyon Ölçeği ve Modifiye GLAU-QOL 17 Glokomla İlgili Yaşam Kalitsi Anketi puan ortalamaları anlamlı olarak en düşük bulunmuştur. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, Göz servisinde çalışan hemşirelerin glokomu olan bireylere bakım verirken ileri yaşta, eşini kaybetmiş, eğitim seviyesi düşük ve kadın hastaların yaşam kaliteleri ve depresif belirtiler açıcından daha çok risk altında olduklarını göz önünde bulundurması önerilmektedir. Ayrıca hemşirelerin holistik ve hümanistik yaklaşım felsefesi doğrultusunda glokomlu bireylerin ruhsal durumunu ve yaşam kalitesini düzenli olarak geçerli ölçüm araçlarıyla değerlendirmesi önerilmektedir. Anahtar kelimeler; Glokom, 60 yaş üzeri, Depresyon, Yaşam kalitesi, Hemşirelik

ABSTRACT DETERMİNATİON OF DEPRESSION AND QUALITY OF LIFE OF INDIVIDUALS WITH GLAUCOMA OVER 60 YEARS OF AGE This study was conducted to evalute the depression and guality of life of indiduals with glaucoma over 60 years of age. The study was conducted as a descriptive and cross-sectional research. The population of the work consists of individuals aged 60 years and over who were followed up at Mersin University Medicine Hostipal Ophtalmology Department between 01 October 2016 and 31 March 2017. The sample of the study consisted of 130 patients who met the inclusions criteria. The data were gathered with three forms, “Personal Information Form” which contains the idetification information of the individuals, “Geriatric Depression Scale” which was used to evaluate the severity of depression and ‘’Modifiye GLAU-QOL 17 Glaucoma Quality of life” which was applied to determine the quality of life the patiens. Number, percentage, mean, Pearson Correlation, Student`s t test, ANOVA test, Tukey and Games-Howell statistic were used in the evaluation of the data. The mean age of the patients was 67.9 ± 7.27. The mean score of geriatric depression scale of the patients was 15,23± 5,52. Lt was determined that 16,2 % of the patiens had possible depression and 62,3 % had definite depression. The median Glau –QOL -17 Glaucoma Quality of Life Questionnaire subcale scores of the patients were as follows: daily life (3,58±3,25), car use (3,23±2,53), anxiety (5,26±3,47), self evaluation (6,4±3,07), psychology (4,08±2,74), feeling under pressure (4,39±2,35) and taking responsibility (3,56±1,86) dr. Modified Glau-QOL-17 Glaucoma Related Quality of Life Questionnaire the mean total score was 61±30,46. There was a negative and statistically significant relationship between the mean age of the patients and the mean scores of geriatric depression and the mean scores of age and quality of life. The mean scores of the Geriatric Depression Scale and the Modifiye GLAU-QOL 17 Glaucoma Quality of Life Questionnaire were found to be significantly lower in women who lost their husbands and “illiterate” and “literate”. İn the light of the results obtained frm this study, it is suggested that nurses working in eye care service should take into consideration that glaucoma patients are at higher risk for care giving in advanced age when they lose their wife, have low education level and women’s quality of life and depressive symptoms. İt is also suggested that nurses regularly evaluate mental status and quality of life in glaucomatous individuals in the spirit of holistic and humanistic approach philosophy with valid measurement tools. Keywords: Glaucoma, Over 60 years of age, Depression, Quality of life, Nursing