ÖZET Türkiye’de iç göç hareketleri 1950’li yıllarda gözle görülür düzeyde hızlanmaya başlamıştır ve günümüzde de hâlâ yoğun bir şekilde devam etmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de ülke bazında 1970-2014 yılları arasında gerçekleşmiş olan kırdan kente göç hareketlerinin, Harris-Todaro kırdan kente göç modeli ile açıklanabilir olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmada kırdan kente göç verileri yerine kırsal nüfusun toplam nüfusa oranı, kensel istihdam verileri, kırsal ve kentsel ücret değişkenleri yerine her ikisinide en iyi düzeyde yansıtacağı düşünülen tarımsal katma değerin toplam katma değerdeki payı değişkenleri kullanılmıştır. Yöntem olarak ekonometrik zaman serileri kullanılmış olup, kırdan kente göçler üzerinde kentsel istihdamın ve tarımsal katma değerin toplam katma değerdeki payının etkilerini tahmin etmede VAR modeli kullanılmıştır. Değişkenler üzerindeki en etkili değişkenin bulunması için Varyans Ayrıştıma yapılmış ve etkili olan bu değişkenlerin politika aracı olarak kullanılabilirliğini belirlemek için Etki-Tepki analizi yapılmıştır. Son olarak, değişkenler arası bulunan ilişkilerin yönünü ve kaynağını tespit etmek için Granger Nedensellik testi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Türkiye’de 1970-2014 yılları arası kırdan kente göçler ile kentsel istihdam ve tarımsal katma değerin toplam katma değerdeki payı arasında istatistiki olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Kırsal nüfusun toplam nüfusa oranı ile kentsel istihdam arasında iki yönlü, tarımsal katma değerin toplam katma değerdeki payından kırsal nüfusun toplam nüfusa oranına tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Elde edilen tüm bulgular eşliğinde, belirlenen dönemde Türkiye’deki kırdan kente göç hareketlerinin Harris-Todaro göç modeli ile açıklanabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkiye’deİç Göç, VAR Modeli, Harris-Todaro Göç Modeli- Granger Nedensellik Testi

ABSTRACT In Turkey, internal migration had conspicuosly risen in the 1950s and today this process is still going on with a great speed. In this research, it has been studied whether the internal migration from rural to urban areas between 1970-2014 could be explained with the Harris-Todaro rural-urban migration model. In this research, it has been studied whether the internal migration from rural to urban areas between 1970-2014 could be explained with the Harris-Todaro rural-urban migration model. Instead of the rural-urban migration data, the proportion of the rural population to urban population has been taken; also instead of the urban employment and of the urban-rural wages, the proportion of the agricultural added value within the total added value which is believed to reflect both better has been used. İn order to estimate the impact of both the urban employment and the proportion of the agricaultural added value on the rural-urban population VAR model are used. Variance Decomposition is done so as to find out most influential variable on all the other variables; also impulse-response analyses is carried out in order to figure out the application of these influential variables as political tools.Finally, Granger Casuality Test is applied to determine the sources and the direction of the relationships between the variables.All the analyses suggest that there is a significant statistical correlation between urban-rural migration and the proportion of urban employment and added value.Reciprocal relationship has been identified between the proportion of the rural population to urban population and the urban employment. Whereas, only one-sided correlation has been found from the proportion of the agricultural added value within the total value to the proportion of the rural population to urban population. With all the studied facts, it has been concluded that the rural-urban migration in Turkey between 1970-2014 can be explained by the Harris-Todaro migration model. Key Words: İnternal Migration in Turkey,VAR Model, Harris-Todaro Migration Model, Granger Casuality Test