ÖZET CUMHURİYETTEN GÜNÜMÜZE ORTAOKUL MATEMATİK ÖĞRETİM PROGRAMLARININ GEOMETRİK DÜŞÜNME ALIŞKANLIKLARI BAKIMINDAN İNCELENMESİ Bu araştırmada cumhuriyetten günümüze uygulanan ortaokul matematik öğretim programlarının geometrik düşünme alışkanlıkları bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Cumhuriyet döneminde uygulanan 1924, 1930, 1938, 1949, 1951, 1962, 1970, 1988,1995, 1997, 2002, 2005, 2009, 2013, 2015 ve 2018 ortaokul matematik öğretim programlarını kapsamaktadır. Bu on altı öğretim programı, programın kazanımlarında yer alan geometrik düşünme alışkanlıklarına ait kodlar incelenerek birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Bu incelemede ortaokul matematik öğretim programları değerlendirilirken Driscoll, DiMatteo, Nikula ve Egan’ın (2007) önerdiği ilişki kurarak muhakeme etme, geometrik fikirlerin genelleştirilmesi, değişmeyenlerin incelenmesi ile keşfetme ve yansıma dengesi kurma şeklindeki alışkanlık sınıflandırması temel alınmıştır. Bu araştırmanın sonucunda genel olarak 2005 yılına kadar uygulanan ortaokul matematik öğretim programlarının geometri ve ölçme öğrenme alanına ilişkin kazanımlarının ağırlıklı olarak ilişki kurarak muhakeme etme alışkanlığını kazandırmaya yönelik olduğu, 2005 ve sonrası uygulanan ortaokul matematik öğretim programlarının geometri ve ölçme öğrenme alanı kazanımlarının ise tüm geometrik düşünme alışkanlıklarını kazandırmaya dönük olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Matematiksel Düşünme, Matematiksel Düşünme Alışkanlıkları, Geometrik düşünme, Geometrik Düşünme Alışkanlıkları, Ortaokul Matematik Öğretim Programları.

ABSTRACT EXPLORING MATHEMATICS TEACHING PROGRAMS IN SECONDARY SCHOOLS FROM THE REPUBLIC DAY TILL TODAY WITH REGARD TO THE GEOMETRIC HABITS OF MIND In this research, it was aimed to examine the secondary school mathematics programs which were applied from the republic day till today with regard to the geometric habits of mind. This research covers the 1924, 1930, 1938, 1949, 1951, 1962, 1970, 1988, 1995, 1997, 2002, 2005, 2009, 2013, 2015 and 2018 secondary school mathematics programs implemented during the Republican period. These sixteen teaching programs are compared with each other by analyzing the themes of geometric habits of mind that are part of the program's achievements. In this review, the secondary school mathematics programs are evaluated based on the habit classification such as reasoning with relationships, generalizing geometric ideas, investigating invariants and balancing exploration and reflection, proposed by Driscoll, DiMatteo, Nikula and Egan (2007). As a result of this research, it was determined that in general the secondary school mathematics teaching programs applied until 2005 in relation to the achievements of geometry and measurement learning area, were predominantly aimed at acquiring the habit of reasoning with relationships; while the geometry and measurement learning achievements of the secondary school mathematics programs applied in 2005 and after were all aimed at gaining geometric habits of mind. Keywords: Mathematical Thinking, Mathematical Habits of Mind, Geometric Thinking, Geometric Habits of Mind, Secondary School Mathematics Curriculum. Supervisor: Assist. Prof. Dr. Meriç ÖZGELDİ, Mersin University, Department of Elementary Mathematics Education, Mersin.