ÖZET ALZHEİMER HASTALARINA BAKIM VEREN AİLE BİREYLERİNİN BAKIM YÜKÜ İLE YALNIZLIK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Bu çalışma, Alzheimer tanısı almış hastalara bakım veren aile bireylerinin bakım verme yükü ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Mersin Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin Nöroloji Polikliniğine Alzheimer tanısı ile başvuran 110 hasta yakını oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, “Kişisel Bilgi Formu”, “Bakım Veren Yükü Ölçeği”, “UCLA-LS Yalnızlık Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Shapiro-Wilk normal dağılım testi, parametrik veya non-parametrik yöntemlerden; Student’s t test istatistiği, One Way ANOVA test istatistiği, Post Hoc test Tukey ve Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Çalışmada bakım veren aile bireylerinin yaş ortalaması 52±12,60 olup, %51,8’i 51-64 yaş aralığındadır. Bakım verenlerin %81,8’i kadın, %73,6’sının evli, %38,2’sinin ortaöğretim mezunu, %73,6’sının çalışmadığı ve %66,4’ünün gelirinin giderine eşit olduğu saptanmıştır. Bakım veren aile bireylerinin %54,5’i bakım verirken destek aldıklarını belirtmişlerdir. Aile bireylerinin bakım verirken %75,5’inin kendine zaman ayıramadığı, %74,5’inin psikolojik güçlükler yaşadığı, %70’inin ise sosyal ilişkilerinde değişim yaşadığı ve %63,6’sınn fiziksel sağlıklarının bozulduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada gelin bakım vericilerin, eğitim düzeyi düşük olanların, bekar olanların, herhangi bir işte çalışmayanların, hasta ile aynı evde yaşayanların, beş yıl ve daha uzun süredir hastalara bakım verenlerin, bakım konusunda herhangi birinden destek almayanların BVYÖ puan ortalamalarının ve UCLA-LS Yalnızlık puan ortalamalarının yüksek olduğu saptanmıştır. Bu çalışmada bakım verenlerin bakım yükü arttıkça yaşadıkları yalnızlık düzeylerinin de fazla olduğu saptanmıştır (p<0,001). Anahtar Kelimeler: Alzheimer, Bakım veren aile üyesi, Bakım verme yükü, Yalnızlık Danışman: Prof. Dr. Sabire YURTSEVER, Mersin Üniversitesi, Hemşirelik Anabilim Dalı, Mersin.

ABSTRACT THE RELATIONSHIP BETWEEN CARE BURDEN AND LONELINESS LEVELS OF FAMILY MEMBERS WHO CARE FOR ALZHEIMER PATIENTS This study was carried out, as a descriptive, with the purpose of evaluating the relationship between caregiving burden and loneliness levels of family members who care for the patients diagnosed as Alzheimer. The sample of this study was composed of family members of 110 patients who applied with Alzheimer diagnose to Neurology Policlinic of Mersin University Health Research and Application Center. The data of the study were collected using the "Personal Information Form", "Caregiver Burden Scale", and "UCLA-LS Loneliness Scale". The data were assessed using number, percentage, mean, standard deviation and Shapiro-Wilk normal distribution test in between descriptive statistics along with student's test statistic, One Way ANOVA test statistic, Post Hoc Tukey and Pearson correlation test in between parametric or nonparametric methods. The average age of the family members who give care in the study is 52 ± 12,60 and 51,8% of them is in the age range of 51-64. It was determined that 81.8% of the caregivers were female, 73.6% of them were married, 38.2% of them were graduated from secondary school, 73.6% of them were unemployed, and 66.4% of them had equal income and outgoings. 54.5% of family members who gave care indicated that they were receiving support while giving care. It was determined that 75,5% of the family members were unable to have free time for themselves, 74,5% of them had psychological difficulties, 70% of them had a change in their social relations and 63,6% of them had physical health problems. In this study, we found that caregivers had lower levels of BVYE scores and UCLA-LS loneliness scores for those with low levels of education, those who were single, those who did not work, those who were living in the same household with the patient, respectively. It was determined in this study that as the patients’ caregiving burden level increased, the level of loneliness they experienced was also increased (p <0.001). Key words: Alzheimer, Family member, Caregiver burden, Loneliness Advisor: Prof. Dr. Sabire YURTSEVER, Department of Nursing, University of Mersin, Mersin.