ÖZET Alt solunum yolu enfeksiyonları (ASYE) bronşit, bronşiolit ve pnömoni tanılarını içerir. ASYE’ları hayatın ilk 2 yılı içerisinde daha ç o k görülmektedir, görülme oranı yaklaşık %6 olarak bildirilmiştir. Son altı ay içersinde iki, son bir yıl içersinde üç kez bronşit, bronşiolit, pnömoniden biri veya birkaçının geçirilmesi ‘’tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonu’’ olarak kabul edilir. Son yıllarda, vitamin D’nin, doğal ve adaptif bağışıklık sistemiyle doğrudan ilişkili olduğu, immün modülasyon ve anti-inflamatuar etkileriyle immünitede önemli bir rol aldığı gösterilmiştir. Katelisidin peptidi de bir immün defans molekülü olup, enfeksiyonlarla mücadelede rol oynamaktadır. D vitamin düzeylerinin katelisidin sentezini etkileyebileceği, eksikliği veya yetersizliği durumunda katelisidin düzeylerinin azalmasıyla birlikte enfeksiyonlara yatkınlığın artabileceği ileri sürülmektedir. Bu çalışmanın amacı; tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonu olan çocuklarda enfeksiyon atakları üzerine D vitamini ve katelisidinin rolünün araştırılmasıdır. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı polikliniğine 28.08.2016 - 28.02.2017 tarihleri arasında tekrarlayan ASYE ile başvuran 56 hasta ile sağlıklı okul öncesi çocuklar kontrol grubu olarak çalışmamıza alınmıştır. Çalışmaya alınan çocuklarda, serum 25(OH)D3, katelisidin, kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz, beyaz küre, nötrofil ve Creaktif protein düzeylerine bakılmıştır. Ayrıca tüm çocuklar vücut kitle indeksi ve malnütrisyon açısından değerlendirilmiştir. Hasta ve kontrol gupları arasında yaş (p=0,913), cinsiyet (p=0,123), boy (p=0,555), yaşa göre boy (p=0,067) ve VKİ (p=0,696) bakımından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Çalışmaya alınan hasta grubunun yaşa göre ağırlık ortalaması kontrol grubuna göre daha düşük saptanmıştır (p=0,009). Hasta ve kontrol gruplarında kalsiyum değerleri normal sınırlarda saptanmıştır. Hasta ve kontrol grupları arasında fosfor (p=0,216) ve alkalen fosfataz (p=0,520) değerleri bakımından anlamlı bir farklılık tesbit edilmemiştir. Hasta grubunun vitamin D ortalaması 24,8±14,4 ng/ml, sağlıklı grubun ise 25,1±10,7 ng/ml olarak saptanmıştır. Hasta ve kontrol grupları arasında vitamin D düzeyleri bakımından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,922). Çalışmaya katılan tüm 6 çocukların 15’inde (%14,0) D vitamini eksikliği,30’unda (%28,0) yetersizlik, 59’unda (%55,1) normal değerler, 3’ünde (%2,8) muhtemel zararlı sınır saptanmıştır. Hasta grubunun katelisidin ortalaması 62,5±61,4 ng/ml, kontrol grubunun ise 94,9±61,9 ng/ml olarak saptanmıştır. Hasta grubunun katelisidin düzeyi ortalaması kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olarak tesbit edilmiştir (p=0,004). Katelisidinle D vitamini (p=0,450), beyaz küre sayısı, mutlak nötrofil sayısı, C-reaktif protein arasında korelasyon saptanmamıştır. Katelisidinle VKİ arasında anlamlı bir pozitif ilişki tespit edilmiştir (p=0,047). Lojistik regresyon analizinde, serum katelisidin düzeyinin ≥ 37.74 olmasının çocuklarda tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonu gelişimini yaş, cinsiyet, VKİ ve serum vitamin D düzeyinden bağımsız olarak azalttığı tespit edilmiştir (OR: 0,99, sensitivite %50, spesifite %80.7) (p=0,006). Sonuç olarak, tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonu olan okul öncesi çocuklarda serum vitamin D düzeyleriyle hastalık gelişimi arasında ilişki saptanmamakla birlikte serum katelisidin düzeyleri tekrarlayan ASYE olan çocuklarda belirgin düşük bulunmuş olup, bu molekülün tedavi ve prognozda önemli olabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonu, katelisidin, D vitamini

ABSTRACT Lower respiratory tract infections (LRTIs) are defined as bronchitis, bronchiolitis and pneumonia. LRTIs are less common in the first 2 years of life than in later years with an incidence of 6%. Recurrent LRTIs are defined as the presence of bronchitis, bronchiolitis, or pneumonia at least twice in the last six months or at least three times in the last year. In recent years, vitamin D has been shown to play an important role in innate and adaptive immune system with the effect of immunodulation and anti-inflammatory effects. Cathelicidin is a multifunctional host defense molecule essential for normal immune responses to infections. It’s postulated that the decrease in cathelicidin levels due to low vit D status may predispose to infectious complications. The purpose of this study was to investigate the role of vitamin D and cathelicidin in children with recurrent LRTIs. The study included 56 patients with recurrent LRTIs and also healthy children who were admitted to Pediatric Department of Mersin University Hospital between August 2016 - February 2017. Serum concentrations of 25(OH)D3, cathelicidin, calcium, phosphorus, alkaline phosphatase, white blood cell, neutrophil and Creactive protein were measured in all the participants. All children were also evaluated for b ody mass index (BMI) and malnutrition parameters. There was no significant difference between patients with recurrent LRTIs and healthy group in terms of age (p = 0,913), gender (p = 0,123), height (p = 0,555), height according to age (p = 0,067) and BMI (p = 0,696). The mean weight of the patients according to the age were lower than the healthy group (p = 0.009). The calcium values in both groups were within the normal range. Serum levels of phosphorus (p = 0,216) and alkaline phosphatase (p = 0,520) were not significantly different between the patients and healthy group. The mean vitamin D levels of the patients and the healthy group were 24,8 ± 14,4 ng/ml and 25,1 ± 10,7 ng/ml, respectively. There was no significant difference in vitamin D levels between the patients with recurrent LRTIs and control group (p = 0.922). Of all the children participating in the study, 15 (14.0%) were deficient in vitamin D, 30 (28.0%) were inadequate, 59 were normal (55.1%), 3 harmful limit was determined. 8 The mean cathelicidin levels of the patients and the control group were 62.5 ± 61.4 ng/ml and 94.9 ± 61.9 ng/ml, respectively. The mean cathelicidin level of the healthy group was higher than that of the patients with recurrent LRTIs (p = 0.004). There was no correlation between the levels of cathelicidin and vitamin D (p = 0.450), C-reactive protein, white blood cells and absolute neutrophil counts. We found a significant positive correlation between serum cathelicidin levels and BMI (p = 0.047). In logistic regression analysis, serum cathelicidin levels higher than 37,74 ng/ml have been found to be significantly related to lower risk of recurrent LRTIs in children independent of age, sex, BMI and vitamin D (aOR:0.99, sensitivity: 50%, specificity: 80.7%) (p = 0.006). In conclusion, serum cathelicidin levels were found to be significantly lower among preschool children with recurrent LRTIs than healthy controls, while there was no relation to serum vitamin D levels. This molecule may have important therapeutic and prognostic value for these children. Key words: Recurrent lower respiratory tract infection, cathelicidin, vitamin D