ÖZET SYNOZOL GOLDEN YELLOW AZOBOYAR MADDESİNİN ELEKTRO İLERİ OKSİDASYON TEKNİKLERİ İLE OKSİDASYONU Tekstil boyar maddeler çok farklı sektörlerde kullanılır. Sentetik olarak üretilen azoboyar maddeler ise kullanımı en yüksek olan çeşididir. Arıtma tesislerinde genelde tekstil atıksularının renk giderimi sağlanır ve bozunma ürünleri yer üstü sularına karışarak ppm düzeyde varlıklarını sürdürür. Özellikle azoboyar maddelerin arıtılması biyolojik yöntemlerle mümkün değildir ve toksik özellikli ara ürünlerin oluşumu ile sonlanır. Elektro ileri oksidasyon teknikleri ile azoboyar maddelerin hem renk giderimi hem de mineralizasyonu sağlanır. Bu çalışmada synozol golden yellow (reaktif sarı 145) azoboyar maddesinin sulu çözeltisinin oksidasyonunda elektro-Fenton, anodik oksidasyon, elektro-persülfat ve elektro/Fe2+/persülfat elektro ileri oksidasyon yöntemleri ve farklı elektrot türlerinin etkinlikleri incelenmiştir. Kullanılan yöntemlerin etkinlik sıralaması şu şekilde bulunmuştur: elektro/Fe2+/persülfat > anodik oksidasyon > elektro-Fenton > elektro-persülfat. Elektro/Fe2+/persülfat yönteminde 5 mM persülfat ve 0,2 mM Fe2+ iyonu kullanılarak pH ayarlaması yapılmadan 3 ve 5 saatlik işlem sonrası sırasıyla % 78 ve % 93 TOK giderimi sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Azoboya, elektro-Fenton, anodik oksidasyon, mineralizasyon

ABSTRACT THE OXIDATION OF SYNOZOL GOLDEN YELLOW AZODYE BY ELECTRO ADVANCED OXIDATION TECHNIQUES Textile dyes are used in many different sectors. Synthetically produced azodyes are the most used variety. In treatment plants, the color of textile wastewaters is generally provided and the degradation products mix with the surface waters and maintain their presence at ppm level. In particular, the treatment of azodyes are not possible with biological methods and results in the formation of toxic intermediates. Electro advanced oxidation techniques provide both color removal and mineralization of azodyes. In this study, electro-Fenton, anodic oxidation, electropersulfate and electro / Fe2+ / persulfate electro advanced oxidation methods and the activities of different electrode types were investigated in the oxidation of aqueous solution of synozol golden yellow dye (reactive yellow 145). The order of activity of the electro advanced oxidation methods used is as follows: electro / Fe2+ / persulfate > anodic oxidation > electro-Fenton> electro-persulfate. In the electro / Fe2+ / persulfate method, 78 % and 93 % of TOC removal were achieved after 3 and 5 hours, respectively, without pH adjustment using 5 mM of persulfate and 0.2 mM of Fe2+ ion. Key words: Azodyes, electro-Fenton, anodic oxsidation, mineralization Advisor: Assoc. Prof. Dr. Belgin GÖZMEN SÖNMEZ, Department of Chemistry, Faculty of Art and Science, Mersin University