ÖZET ORAK HÜCRE HASTALIĞI OLAN ÇOCUKLARDA KARARLI DURUM VE KRİZ DÖNEMLERİNDE SERUM YKL40 İLE DİĞER İNFLAMATUAR BELİRTEÇLER ARASINDAKİ İLİŞKİ Amaç: Orak hücre hastalığının patogenezinde inflamatuar belirteçlerin rolünün araştırıldığı birçok çalışma yapılmıştır. Biz bu çalışmada; inflamatuvar bir hastalık olan orak hücre hastalığında; kararlı durum ve damar tıkayıcı kriz dönemlerinde, serum YKL-40 ile diğer inflamatuar belirteçler olan CRP,IL-6,TNF-α düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve yöntemler: Çalışmaya 38 orak hücre hastalıklı çocuk ve 38 sağlam çocuk dahil edildi. Hasta grubundan tam kan sayımı, C-reaktif protein (CRP), interlökin-6 (IL-6), tümör nekrozis faktör-alfa (TNF-α), YKL-40, kontrol grubundan ise tam kan sayımı CRP ve YKL-40 için kan örnekleri alındı ve çalışma tamamlana kadar saklandı. Hastalar bir yıl boyunca izelendi ve damar tıkayıcı krize girdikleri dönemde kan örnekleri tekrarlandı. Elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Durağan dönem orak hücre hastalarında serum ortalama CRP ve YKL-40 değerleri kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı oranda yüksek saptandı. Durağan dönem ve damar tıkayıcı krize giren hastaların ortalama BK, CRP,IL-6 ve TNF-α değerlerine bakıldığında, damar tıkayıcı krize giren orak hücre hastalarının ortalama BK, CRP,IL-6 ve TNF-α değerlerinin belirgin olarak arttığı, buna karşın serum ortalama YKL-40 değerinde istatiksel olarak anlamlı bir artış olmadığı tespit edildi. Sonuç: Çalışmamızda inflamatuar bir hastalık olan OHH’da, serum YKL-40 düzeyini araştırdık ve durağan dönemdeki hastalarda kontrol grubuna göre yüksek saptadık. Bu sonuç YKL-40 düzeyinin OHH’da da diğer inflamatuar hastalıklarda olduğu gibi inflamasyonu gösteren bir belirteç olduğunu düşündürmüştür. Bunun yanında hastalar durağan ve damar tıkayıcı kriz dönemi olarak karşılaştırıldığında serum YKL-40 düzeyi arasında fark saptanmamış ve bu sonuçla birlikte YKL-40’ın OHH’da özellikle kronik inflamasyonu gösteren bir belirteç olabileceği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Orak hücre hastalığı, YKL40,IL-6,TNF-α, inflamasyon

ABSTRACT THE RELATIONSHIP BETWEEN SERUM YKL40 AND OTHER INFLAMMATORY INDICATORS IN STABILITY AND CRISIS IN CHILDREN WITH SICKLE CELL DISEASE Objective: Several studies have been conducted to investigate the role of inflammatory markers in the pathogenesis of sickle cell disease (SCD). In this study; sickle cell disease, an inflammatory disease; we aimed to investigate the relationship between serum YKL-40 and other inflammatory markers C-reactive protein (CRP), interleukin-6 (IL-6) and tumor necrosis factor-alpha (TNF-α) levels during steadystate and vascular occlusion periods. Materials and methods: 38 children with sickle cell disease and 38 healthy children were included in the study. The complete blood count, CRP, IL-6, TNF-α and YKL-40 from the patient group and CRP and YKL-40 from the control group blood samples were taken and stored until the study was completed. Patients were followed for one year and blood samples were repeated at the time of vascular occlusion. The obtained data were compared statistically. Findings: Mean serum CRP and YKL-40 levels were significantly higher in patients with stable period sickle cell compared to the control group. When the mean white blood cell (WBC), CRP, IL-6 and TNF-α values of patients entering stationary phase and vascular occlusion were examined, the mean WBC, CRP, IL-6 and TNF-α values of sickle cell patients entering vascular obstructive frustration increased significantly, nevertheless it was found that there was no statistically significant increase in mean YLL-40 value. Conclusion: We investigated serum YKL-40 levels in patients with SCD, an inflammatory disease in our study, to be higher in patients who were in stable period compared to the control group. This suggests that YKL-40 is a marker of inflammation in SCD as well as in other inflammatory diseases. However, there was no difference between serum YKL-40 levels in patients with stable and vasoconstructing period vascular occlusion, and it was thought that YKL-40 could be a marker especially for chronic inflammation in SCD. Key words: Sickle cell disease, YKL40, IL-6, TNF-α, inflammation