ÖZET Sıçanların kainik asit epilepsi modelinde bazı terpenlerin nöroprotektif etkilerinin araştırılması Epilepsi, dünya genelinde yaklaşık 50.000.000 insanı etkileyen en yaygın nörolojik hastalıklardan birisidir. Epilepsi, semptomlarını nöbetler şeklinde gösteren, beynin kortikal veya subkortikal alanda bulunan nöronlarının, ani ve senkronize bir şekilde eksitasyon yönünde aşırı uyarılması sonucu meydana gelen sinirsel bozukluktur. İnsanların sosyal, psikolojik ve ekonomik durumlarını olumsuz yönde etkileyen epilepsinin genetik faktörler, travma, beyin tümörleri ve sebebinin anlaşılamadığı genetik faktörlerden kaynaklandığı düşünülen nöbetler gibi birçok etkeninin olması nedeniyle bu hastalığın oluşum mekanizması hâlâ tam olarak anlaşılmış değildir. Bu nedenle de epilepsiyi tedavi edebilecek ilaçların geliştirilmesi oldukça zordur. Mevcut epilepsi tedavileri, nöbetleri bastırmayı amaçlayan ancak epileptogenezi hedeflemeyen farmakolojik veya cerrahi semptomatik stratejilere dayanmaktadır. Bu çalışmada, deneysel sistemik kainik asit modeline göre, atractilenolide seskiterpenlerden atractylenolide III bileşiğinin temporal lob epilepsisi üzerine olan nöroprotektif etkileri, davranış ve öğrenme modellerinin yanı sıra biyokimyasal ve histolojik yöntemler ile multidisipliner bir yaklaşımla incelenmiştir. Çalışmada, her grupta 8 adet (n=8) olmak üzere toplamda 24 adet 16 haftalık Wistar Albino sıçan kullanılmıştır. Deneyler 1. Grup: Kontrol (SF), 2. Grup: 4mg/kg kainik asit, 3. Grup: 50 mg/kg atractylenolides + 4 mg/kg kainik asit olmak üzere 3 grup halinde çalışılmıştır. Deney grubundaki sıçanlara 4mg/kg kainik asitin i.p. uygulamasından 4-6 saat sonra konvulzif evreler gözlenmeye başlanmıştır. Davranış testleri tamamlandıktan sonra sıçanlar sakrifiye edilerek, histolojik ve biyokimyasal analizlerde kullanılmak üzere beyin dokuları çıkarılmıştır. Hipokampüsün CA1, CA3 ve DG bölgelerindeki nöron dağılımları ve morfolojileri incelenmiş, toplam nöron sayısı, dejenere nöron sayısı hesaplanmış ve bu bölgelerinin kalınlıkları ölçülmüştür. Beyinde oksidatif stresin saptanması için MDA, SOD, GSHPx, AChE ve KAT gibi biyokimyasal parametrelerdeki değişimler araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Temporal Lob Epilepsisi, Geleneksel Çin Tıbbı, Terpenler, Hipokampüs, Deneysel Epilepsi Modelleri Investigation of neuroprotective effects of some terpenes in the kainic acid epilepsy model of rats. Epilepsy is one of the most common neurological diseases affecting approximately 50,000,000 people worldwide. Epilepsy symptoms are nervous disorders that manifests itself in the form of seizures, resulting from excessive stimulation of neurons in the cortical or subcortical area of the brain in the direction of sudden and synchronous excitation. The mechanism of this disease is still not fully understood due to the fact that epilepsy has many factors such as genetic factors, trauma, brain tumors and seizures that are thought to be caused by genetic factors, which negatively affect the social, psychological and economic conditions of people. Thus, epilepsy drugs are hard to develop. Current epilepsy treatments are based on pharmacological or surgical symptomatic strategies aimed at suppressing seizures but not epileptogenesis. In this study, according to the experimental systemic kainic acid model, the neuroprotective effects of atractilenolide sesquiterpenes on temporal lobe epilepsy were investigated with a multidisciplinary approach using biochemical and histological methods as well as behavioral and learning models. In the study, 24 Wistar Albino rats, 8 in each group (n = 8) were used. Experiments were studied in 3 groups as 1. Group: Control (SF), 2. Group: 4mg/kg kainic acid, 3. Group: 50 mg/kg atractylenolides + 4 mg/kg kainic acid. After 4mg/kg kainic acid i.p. application, convulsive phases were observed following 4-6 hours. After the behavioral tests were completed, the rats were sacrificed and their brain tissues were removed for use in histological and biochemical analysis. Neuron distributions and morphologies in CA1, CA3 and DG regions of the hippocampus were examined, the total number of neurons and the number of degenerated neurons were calculated, and the thicknesses of these regions were measured. Changes in biochemical parameters such as MDA, SOD, GSHPx, AChE and KAT were investigated in order to detect oxidative stress in the brain. Keywords: Temporal Lobe Epilepsy, Traditional Chinese Medicine, Terpenes, Hippocampus, Experimental Epilepsy Models