Balık unu salmonid yemlerinin en önemli hayvansal protein kaynağıdır. Ancak, fiyatının yüksek oluşu, her zaman istenilen miktarlarda bulunmayışı, çok çeşitli balıklardan çok çeşitli yöntemlerle (şekillerde) elde edilmesi sonucu kalitesinin sabit olmaması ve saklama güçlükleri nedeniyle ülkemizde alabalık karma yemlerine istenilen düzeyde balık unu katı1amamaktadır. Bundan dolayı bu araştırmada, alabalık rasyonlarında balık ununun bir kısmı yerine ülkemizde fiyatı balık unundan daha ucuz olan tam yağlı soya kullanılmasının, balıkların canlı ağırlık artısı, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı ve ayrıca balık maliyetine etkisi incelenmiştir. Denemede ortalama canlı ağırlıkları 50.13 - 50.83 g arasında olan 600 adet gökkuşağı alabalığı (Salmo gairdneri, R.) gençleri kullanılmış ve deneme 10 hafta sürmüştür. Biri kontrol grubu olmak üzere, deneme beş gruptan oluşmuş ve araştırma İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'ne bağlı Sapanca İçsu ürünleri Araştırma ve Uygulama Merkezi’nde yürütülmüştür. Araştırmada kontrol rasyonuna % 45 balık unu katılmış ve tam yağlı soya bu rasyonda yer almamıştır. Deneme rasyonlarından 1. rasyonda da balık unu düzeyi aynı olup bu yeme % 15 düzeyinde tam yağlı soya bitkisel protein kaynağı olarak eklenmiştir. 2., 3. ve 4. rasyonlarda balık unu düzeyi sırasıyla %35, 25 ve 15’e düşürülmüş, yerine azaltılan oranlarda tam yağlı soya katılmıştır. Tüm rasyonlar izonitrojenik (ort. % 38.0 HP) ve izokalorik (3000 Kcal SE/Kg yem) kapsayacak şekilde hazırlanmıştır. Deneme boyunca balık tartımları iki haftada bir grup tartısı şeklinde yapılmıştır. Buna göre; en yüksek canlı ağırlık artısını 1. grup göstermiş, bu grup ve kontrol grubu ile diğer gruplar arasındaki farklılık önemli (P< 0.05, P< 0.01) olarak saptanmıştır. Yemden yararlanma bakımından ise 4. grup ile diğer bütün gruplar arasındaki farklılık önemli olarak saptanmış (P< 0.01), ancak bu grup yemi en kötü değerlendiren grup olmuştur. Diğer yandan bu özellik bakımından en iyi gruplar 1. ve kontrol grupları olmuş ve değerlerinin birbirine benzediği saptanmıştır. Araştırmada ayrıca maliyet hesabı da yapılarak en düşük 1 Kg balık maliyetinin 1. ve 2. gruplarda olduğu görülmüştür. Bununla beraber rasyonlarda tam yağlı soya arttırıldıkça yem maliyeti azalmış, ancak balıkların gelişmesinde azalma olduğu belirlenmiştir.

Fish meal is the most important animal protein source of the salmonid diets. However, it has not been possible to use suffeciently in fish diets because of the high price of fish meal, its not existing everytime at demanded amounts, its quality not to be regular as a result of fish meal production via many species due to a lot of processing methods, and difficulties on storing. Therefore, in this research, it has been investigated the effects of using fullfat soybean meal which is cheaper than fish meal in our country instead of a part of the fish meal on the live weight gain, feed consupmtion, feed conversion ratio and cost price of the fish. In the present study, 600 rainbow trout (Saimo gairdneri, R. ) youngs weighing between 50.13 - 50.83 g in average was used as animal material and the study continued for 10 weeks. The trial is consist of five groups by forming a control group among them and conducted at Freshwater Fishery Research Center in Sapanca relating to Istanbul University, Aquaculture Faculty. In this experiment, it was added 45 % fish meal into the control diet and this diet isn't included fullfat soybean meal. Also, the first experimental diet is included 45 % fish meal besides 15 % fullfat soybean meal as plant protein source. In the 2nd, 3rd and 4th experimental diets, level of the fish meal was reduced to 35, 25 and 15 % respectively, and added fullfat soybean meal at decreasing rates instead of fish meal. Ail the diets was prepared as isonitrogenic. (38 % mean) and isocaloeic (3000 Kcal DE/Kg diet, mean). Measurement of the fish was taken every two weeks as group weighing, and feed consumption and feed cnversion rates was determined with the same periods.