Toplumun kültürel özellikleri ve eğilimleri doğrultusunda biçimlenen deyim aktarmaları, dilin anlatım gücünü arttırmakta birlikte sözcüklerin çok sayıda yan anlam kazanmasını da sağlamıştır. Türlü
dillerde farklı biçimleri örneklenen bu anlam olayında; aktarmanın ön koşulu niteliğindeki benzerlik ilişkisinin kurulmasıyla kimi varlıkların biçim, renk, işlev vb. özellikler çerçevesinde, birbiri yerine kullanımı ve birbiri ile adlandırımı gerçekleşmiştir. Türkiye Türkçesinin söz varlığında yer alan deyim aktarması örnekleri, karşıladığı kavramlar açısından geniş bir yelpazeye sahiptir. Bu örneklerin türlü bitki, hayvan, alet, eşya, hastalık, renk, yiyecek, nitelik, durum vb. için kullanıldığı; kimi deyim aktarmalarının ise ayrıntıya inerek buğday türü, ekmek türü, para birimi, metal ya da tahta parça, çıban, sivilce gibi kavramları karşıladığı görülmektedir. Bu çalışmada, hayvan adlarının organ adlarıyla ya da vücut bölümlerine ilişkin adlarla oluşturduğu deyim aktarması örneklerinin Türkiye Türkçesinin söz varlığındaki örnekleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla başta Türkçe Sözlük (TDK 2011, DD 2012 vd.) ve Derleme Sözlüğü (TDK 1993) olmak üzere konuyla ilgili kaynaklar, Anadolu ve Rumeli ağızlarına ilişkin çalışmalar, terim sözlükleri, çevrim içi sözlükler taranmıştır. Çalışmamızda örneklenen deyim aktarmaları, karşıladığı kavramlarla birlikte hayvan adlarına göre alfabetik olarak sıralanmış; bu örneklerin yörelere, alanlara ve kaynaklara göre değişebilen söylenişlerinin, yazımlarının ve anlamlarının tümü, değerlendirmeye alınmıştır. Belirlenen örneklerin Türkiye Türkçesinin söz varlığındaki kullanımları; eş anlamlılık, çok anlamlılık ve eş adlılık açısından özellikleri; sözcüklerle kavramlar arasında kurulan benzerlik ilişkisinin niteliği ve örneklerde gözlenen ilişkilendirme boyutu gibi konular üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonunda, belirlenen örneklerin hayvan adlarına ve organ ya da vücut bölümlerine ilişkin adlara göre düzenlenmiş dizinleri verilmiştir.