İnsanlığın yerleşik hayata geçmesinden günümüze kadar olan dönemde
kentler; farklı toplumlar, mekânsal müdahaleler ve yaklaşımlar nedeniyle dinamik
yapılarını korumuşlardır. Antik kent yerleşmelerinin organik yapısı, ortaçağda surlarla
çevrili kent, sanayi döneminde kent sınırlarının büyümesi ve küresel çağda fiziki
sınırların ortadan kalkması, günümüz kentlerinin kaotik yapısı; oluşumları süresince
kentlerin niteliklerini ortaya çıkarmıştır. Yazılı kaynaklarda kentlerin değişimine ait
belgeler bulunması fakat bu belgelerin kentsel mekânın biçimlenişine dair sınırlı
kaynaklar olması nedeniyle, bu değişimi algılamak ve takip etmek oldukça güçtür. Bir
kentin hangi coğrafyada, nasıl bir konumda, ne büyüklükte, metropoliten olarak nasıl
bir bağlamda yer aldığı; o kentin kültürel, ekonomik ve jeopolitik konumu açısından
önem taşımaktadır. Fakat üst ölçekteki bağlam dışında kent; en temelde yaşam alanı
özelliği taşımaktadır. Her kentin kendine özgü özellikleri vardır.
Bu çalışmada “Bir yeri özgün kılan ve diğer yerlerden ayırmamızı sağlayan
özellikler nelerdir?” sorusuna cevap aranmaktadır. Bu bağlamda kentlerin
özgünlüğünün, tarihsel süreklilik ile olan ilişkisi de göz önünde bulundurularak;
fiziksel mekânı farklı dönemlerde analiz etmeye yarayan “kentsel morfoloji”
tartışılacaktır. Fiziksel mekânın üst üste eklenmesi sonucu katmanlaşmanın ve
tarihsellik hissinin gözlemlendiği alanlar olan “tarihi kent merkezleri”; İzmir –
Kemeraltı özelinde çalışmanın örnek alanı olarak analiz edilecektir.