Hiperkalemi ciddi ve potansiyel olarak hayatı tehdit eden bir durumdur, kardiyak aritmi ve asistol nedeniyle ani ölüme neden olabilir. Acil serviste hiperkalemi tespit edilen yaşlı hastalar hakkında sınırlı veri bulunmaktadır. Bu çalışmada acil servise başvuran ve hiperkalemi saptanan yaşlı hastaların klinik sonuçları ve risk faktörleri araştırılmaya çalışıldı.
Bu retrospektif çalışma, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi (MÜTFH) Acil Tıp Anabilim Dalına, 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında başvuran, kan potasyum seviyesi 5.5 üzerinde olan, 65 yaş ve üzeri hastalar dahil edildi. Hasta grupları; Grup 1 (genç yaşlı) 65-74 yaş arası, Grup 2 (orta yaşlı) 75-84 yaş arası ve 85 yaş üstü Grup 3 (en yaşlı) olarak sınıflandırıldı. Kontrol grubu (Grup 4) kan potasyum seviyesi normal olan 65 yaş üzeri hastalardan oluşturuldu. Gruplar arasında hiperkalemiye neden olan hastalıklar, ilaçlar, klinik sonuçlar karşılaştırıldı ve risk faktörleri saptanmaya çalışıldı.
Çalışmaya toplam 184 hasta grubu olmak üzere 364 hasta alındı. Hasta ve kontrol grupları arasındaki eşlik eden hastalıklar karşılaştırıldığında; kronik böbrek yetmezliği (KBY), kalp yetmezliği ve akut böbrek hasarı (ABH) olması hasta grubunda anlamlı olarak yüksekti. Hastaların, % 54,9’unda KBY,% 23,9’unda kalp yetmezliği ve %16,3’ünde ABY gözlendi. NSAİİ ve spironolakton kullanımı hasta grubunda istatiksel olarak anlamlıydı (p=0,015, p=0,004). Hiperpotasemi için bağımsız risk faktörleri sırasıyla KBY (Odds Ratio [OR]:16,377), ABY (OR:11,261) ve spironolakton kullanımı (OR:5.845) olarak bulundu. İki komorbid hastalık olması hiperkalemi riskini 4.648 kat, 3 komorbid hastalık olması 12.101 kat artırdığı saptandı. Hasta grubunda acil serviste kalış süresi kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (7,74±6,05/saat, 5,06±3,98/saat) (p<0,001).
Acil servise başvuran 65 yaş üstü yaşlı hastalarda kronik böbrek yetmezlği, akut böbrek hasarı, spironolakton kullanımı ile iki veya daha fazla komorbid hastalığı tespit edilenlerde hiperkalemi açısından dikkatli olunmalıdır.