Gülmece günlük konuşmaların temel görünümlerinden birini temsil eder. Dolayısıyla gülmenin nedenleri ve neyin gülmeceyi oluşturduğu gibi konular Platon ve Aristoteles’ten beri merak edilmiş ve gülmece sürekli gelişen bir çalışma alanı olmuştur. İnsanların gülme yoluyla aldıkları haz gülünçlüğün teatral bir form olarak ortaya çıkmasının nedenlerinden biridir. Komedya Türk tiyatro tarihinde de, gerek Cumhuriyet öncesi gerekse Cumhuriyet döneminde çok sevilen bir tür olarak yerini almıştır. Ortaoyunu, komedi unsurlarını ve yerel özellikleri de içeren bir tür olarak geleneksel Türk tiyatrosunun başlıca türlerinden biridir ancak günümüzde artık yok olmuştur. Buna karşın Ortaoyunu’nun kimi özellikleri, daha sonra biçimlenen komedi çalışmalarında kendini göstermektedir. Bunun en belirgin
örneklerinden birini “Komedi Dükkânı” adlı televizyon programı oluşturmaktadır. Ortaoyunu ile Komedi Dükkânı arasında kişiler, doğaçlama yapıları, dekor-kostüm anlayışları, harekete dayalı gülmece unsurları, durum komiği yaratmaları ve dilsel gülmece özellikleri açılarından ilişkiler ve benzerlikler bulunmaktadır. Bu çalışmada, gülme olgusuna yönelik başlıca kuramlara değinilecek ve Ortaoyunu ve Komedi Dükkânı’nın karakteristiğine genel hatlarıyla bakılarak benzerlikleri ele alınacaktır. Ayrıca, Ortaoyunu ile Komedi Dükkânı’nda dile dayalı gülmece unsurları (söz komiği), sözcük oyunları, belirsizlikler ve kabalık stratejileri çerçevesinde karşılaştırılacaktır. Genel olarak, Ortaoyunu ile Komedi Dükkânı arasında görülen tüm bu ilişkiler ve benzerliklere dayanarak, Komedi Dükkânı’nın Ortaoyunu’nun çağdaş bir formu olup olmadığı sorusuna yanıt aranacaktır.

Humor represents a central aspect of everyday conversations. Therefore, the issues like the reasons of laughter and what constitutes humor have been questioned since Plato and Aristotle and humor has become a field that has been developing continuously ever since. The pleasure people take in laughing is one of the reasons that humor has come out as a theatrical form. Comedy has gained the place as a popular genre in both pre-Republic and post-Republic periods. Including the humorous elements and local properties, the Ortaoyunu (literally ‘performance in the middle’) is one of the major types of traditional Turkish theatre but at the present time it has disappeared. Nonetheless, some properties of the Ortaoyunu manifest itself in comedy works formed afterwards. One of the prominent examples for this is the television program called Komedi Dükkânı ‘Comedy Shop’. There are relations and similarities between the Ortaoyunu and Komedi Dükkânı in terms of their characters, improvisatory structures, decor-costume conceptions, comic elements in movements, creating situation comedy and
linguistic properties of humor (verbal humor). In this study, the main theories of humor are reviewed briefly and the similarities between the Ortaoyunu and Komedi Dükkânı are dealt with by sketching the characteristics. In addition, the Ortaoyunu and Komedi Dükkânı are compared in the frame of linguistic humor (verbal humor), puns, ambiguities and impoliteness strategies. In general, based on these relations and similarities between the Ortaoyunu and Komedi Dükkânı, the paper looks for an answer to the question whether Komedi Dükkânı is a modern form of the Ortaoyunu.