İnsanoğlunun yeryüzü üzerindeki varlığından başlayan süreç içerisinde arazi ile iç içe
olmuştur. Dolayısıyla yön bulma, kroki harita ve haritacılık faaliyetleri insanlık ve uygarlık
tarihiyle koşut olarak yürümüştür.
Bu insan arazi ilişkisine süreç içerinde eklenen vergilendirme, kadastro, arazilerin
bölünmesi, ölçülmesi, coğrafi bilgi sistemleri, sanal gerçeklik vb kavramlarla zenginleşerek
büyümüştür. Dünya’nın en eski mesleklerinden biri olan haritacılık, uygarlık tarihinin her
aşamasında önemini artarak koruyacaktır. Ancak süreç içerisinde gelişecek ve dönüşecektir.
Bütün bu haritaların üretilebilmesi; araziden ölçümlerin alınması, hesaplanmaların
yapılması ve çizilmesi ile mümkündür. Bu işlem aşamalarında kullanılan aletlere göre
yöntemler değişiklik göstermektedir.
Eskiden çelik şerit metre, çekül, jalon, prizma gibi basit ölçme aletleri ile alım işlemi
yapılmakta; ölçülerden yararlanarak işlemler elle hesaplanmakta; cetvel, minkale, gönye
ve pergeller kullanarak paftalara önce kuşun çizim kalemleri ile çizilip daha sonra
mürekkeplenerek, çok fazla emek ve uzun zamanda küçük alanların büyük ölçekli
haritaları üretilmekteydi.
Teknolojinin gelişimi ile birlikte günümüzde hızlı, hassas ve kolay ölçümler yapılabilecek
dijital aletler üretilmiştir. Teodolitlerin yerini elektronik takeometreler, onların yerini
GNSS alıcıları, sabit dürbünlü nivoların yerini Kompansatörlü (otomatik) nivolar, onların
yerini de dijital ve lazer nivolar almıştır. Bilgisayarlardaki yazılımlar yardımıyla hesaplamalar ve haritalar daha az zaman harcamak suretiyle yapılabilmektedir. Harita çizicilerle
arazinin hem iki boyutlu hem de üç boyutlu haritaları üretilebilmektedir. Hatta günümüzde
İnsansız Hava Araçlarının (İHA) ve Lidar sisteminin kullanımı artmış ve hassasiyetlerine
göre büyük alanların konum ve yükseklik bilgilerini içeren haritalar çok daha kısa
sürelerde hassas bir şekilde elde edilebilmektedir. Yakın gelecekte yapay zekâ ve
uzay/uydu tekniklerinin gelişimi ile dünya yüzeyinin istenilen doğrulukta modellenmesi
kaçınılmaz görülmektedir.
Haritacılık mesleğe yeni başlayanların ilk kitabı olacak bu kitap açık ve detaylı anlatımı,
renkli ve güncel hayattan örnekler ve resimlerle zenginleştirerek, bol örnek ve çözümleri
ile desteklenmiştir.
iv Murat YAKAR – Şafak FİDAN – Atilla KARABACAK
Kitap hazırlanırken Kadastro Kanunu, İmar Kanunu ve özellikle BÖHHBÜY gibi mesleki
mevzuattan; Ölçme Bilgisi, Topografya ve Arazi Ölçmeleri, Surveying Enginering,
Introduction Surveying gibi mesleki kitaplardan; üniversitelerdeki hocalarımızın hazırlamış olduğu ders notlarından; ölçme aletleri üreten firmaların broşürlerinden; yurt içi ve
dışı internet kaynaklarından yararlanılmıştır. Kaynaklarından faydalandığımız tüm
yazarlara emeklerinden dolayı teşekkür etmeyi bir borç biliriz.
Ayrıca kitabın hazırlanmasında katkı sağlayan Dr. Öğr. Üyesi Lütfiye KUŞAK, Dr. Öğr.
Üyesi Fatma BÜNYAN ÜNAL, Dr. Öğr. Üyesi Ali ULVİ, Dr. Öğr. Üyesi Osman ORHAN, Arş.
Gör. M. Özgür ÇELİK, Arş. Gör. A. Yasin YİĞİT ve iki ve üç boyutlu bütün şekillerin çizimini
yapan Müh. Engin KANUN’a emeklerinden, sabırlarından ve özverilerinden dolayı çok
teşekkür ederiz.
Yazım süreçlerinin yoğunluğu nedeniyle yapılan yanlışlıkların olması olasıdır. Sonraki
baskılarında incelemelerimiz ve uyarılar ile düzeltilecektir. Bu açıdan hoşgörülü davranılacağı düşünülmektedir.
Yapıtın tüm kullanıcılara yararlı olması dileğiyle...