Öz: Hurmal, günümüzde Irak Cumhuriyeti’ne bağlı Federal bir yapının ilçesi olup, ülkenin
kuzeydoğusunda konumlanmıştır. Geçmiş medeniyetlerin ve dönemlerin canlı malzeme kalıntıları
olarak tanımlanan tarihi anıtlar ve arkeolojik değerler tarihi ve turistik öneme sahiptir. Bu alanlar
aynı zamanda tarihi ve turistik yerleşimleri de taşımaktadır. Kültürel gelişim tarihi ve kültürel
kaynaklara bağlıdır. Hurmal ilçesi, kültürel kapsamda ele alınması gereken ve değerler açısından
çok zengin tarihi ve kültürel değerlere sahip ilçelerden birisidir. Hurmal, medeniyetlerin doğduğu,
yaşadığı ve kültürel mirasları barındıran ilçelerden biridir. Geleneksel mimaride kullanılan yapı
malzemeleri açısından tarih ve arkeoloji değere sahiptir. Maddi kültürel birikimler günümüze
kadar oldukça zengin kalmıştır. Buna bağlı olarak bölgede, Türk İslâm mimarisi altın çağını;
Selçuklu, Atabek ve Osmanlılar döneminde yaşamış, ancak bu eserlerin çoğu günümüze
ulaşmamıştır. Günümüze kadar ulaşabilen Hurmal Ulu Cami Minaresi form, süsleme ve malzeme
açısından farklı özeliklere sahiptir.
Anahtar Kelimeler: Hurmal, Irak, Atabek, Minare, Türk-İslam Sanatı, Kültürel Miras.