Avrupa Birliği’nin 21. yüzyıl enerji arz güvenliğinde dışa bağımlılık oranı en
önemli sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. AB ülkelerinin taleplerinin artmasından öte
enerji arzlarının düşmesine bağlı olarak ortaya çıkan bu durum kaynak çeşitlendirme
arayışına neden olmuştur. AB’nin Rus doğalgazına aşırı bağımlılığın yarattığı tehdide
karşı alternatif rotalardan biri de Hazar Havzası’dır. AB’nin Hazar’ın rezervlerine
Rusya’yı by-pass ederek ulaşma çabaları 20. yüzyılın sonuna kadar dayanmaktadır. AB
enerji diplomasisinde öne çıkan bölgelerden biri olan Hazar doğal gazının Avrupa pazarına
ulaştırılmasını hedefleyen boru hattı projeleri arasında ciddi bir rekabet yaşanmıştır.
Rusya’nın Avrupa pazarındaki payını korumaya yönelik izlediği enerji diplomasisi
gündeme Trans-Hazar ve NABUCCO gibi yüksek kapasiteli projelerin kağıt üstünde
kalmasında etkili olmuştur. Azerbaycan’ın TAP Boru Hattı ile Güney Koridoru’nun
açılmasını sağlamasıyla bölge kaynakları doğrudan Avrupa pazarına ulaştırılmıştır.
Azerbaycan rezervlerinin sınırlı olması nedeni Güney Koridoru’nun kapasitesinin düşük
kalırken hattın tam kapasite kullanılmasına yönelik alternatif kaynak arayışı da jeopolitik
ve jeoekonomik engellere takılmaktadır. Ukrayna Savaşı sonrasında enerji diplomasisinde
radikal bir değişime gitmek zorunda kalan AB, Rus boru gazı ithalatını aşamalı olarak
düşürmüştür. Vaka analizi yönteminin kullanılacağı çalışmada AB’nin Azerbaycan olmak
üzere Hazar’dan daha fazla doğal gaz ithal etmeye yönelik izlediği enerji diplomasisi
ortaya konulacaktır

One of the most significant challenges in the European Union’s energy security
in the 21st century is its high dependency on external energy sources. This issue has
emerged not only due to the increasing energy demands of the EU member states but also
as a result of declining energy supply levels, prompting a search for resource
diversification. In response to the threat posed by excessive dependence on Russian
natural gas, one of the alternative supply routes for the EU is the Caspian Basin. The EU’s
efforts to access Caspian reserves while bypassing Russia date back to the late 20th
century. As one of the key regions in EU energy diplomacy, the Caspian’s natural gas
resources have been at the center of intense competition among pipeline projects aimed at
transporting them to the European market. Russia’s energy diplomacy, which seeks to
maintain its market share in Europe, has played a significant role in preventing largescale projects such as the Trans-Caspian and NABUCCO pipelines from materializing.
However, with Azerbaijan’s contribution through the TAP, Southern Gas Corridor has
been established, enabling the direct transport of regional resources to Europe.
Nevertheless, due to the limited reserves of Azerbaijan, the Southern Gas Corridor
operates at a lower capacity, and efforts to fully utilize the pipeline face geopolitical and
geo-economic challenges. Following the Ukraine War, the EU was compelled to undergo a
radical shift in its energy diplomacy, gradually reducing its imports of Russian pipeline
gas. This study, employing a case study method, will analyze the EU’s energy diplomacy
strategies to increase natural gas imports from the Caspian region, particularly
Azerbaijan.