Sünnet, İslâm’ın ikinci temel kaynağı olup, Kur’ân’ın ha-yata geçirilmiş bir tefsiri olarak Müslümanların günlük ha-yatında vazgeçilmez bir yere sahiptir. Hz. Peygamber, ilâhî vahyi yalnızca tebliğ etmekle kalmamış, onu bizzat uygula-yarak bütün Müslümanlar için Kur’ân’da ifade edildiği üze-re “üsve-i hasene” (güzel bir örnek) olmuştur. Bu nedenle, sünnetin doğru bir şekilde anlaşılması ve uygulanması, İslâmî ilimler ve dolayısıyla Müslümanlar açısından son de-rece önemlidir. Çünkü hadislerin sıhhati, sünnetin güvenilir-liği açısından büyük bir öneme sahiptir.
Rivâyet esnasında hadislerin isnadına veya metnine etki eden râvi tasarrufları hadisin sıhhatini doğrudan etkileyen hususlardandır. Bunlardan bir kısmını hadise sonradan ek-lenen sözler oluşturmaktadır. Bu bağlamda bir hadise yapı-lan ilavelere idrâc, bu şekilde rivâyet edilen hadislere ise müdrec hadis denir. Müdrec hadislerin tespit edilmesi ve de-ğerlendirilmesi, Hz. Peygamber’in sözleri ile râvilerin sözle-rinin birbirinden ayrılması açısından önemli bir konudur. Zira, râvilerin sözlerinin farkedilmeden Hz. Peygamber’in sözü ile karıştırılarak nakledilmesi çeşitli açılardan problem-lere yol açabilmektedir.
Bu çalışmada, hadislerin doğru anlaşılması açısından son derece önemli olan müdrec hadis konusu, Hatîb el-Bağdâ-dî’nin el-Fasl li’l-vasl el-müdrec fi’n-nakl isimli eseri çerçeve-sinde ele alınmıştır. Çalışmada müdrec hadis kavramı, tanı-mı, kısımları, hükmü, sıhhat derecesi, tespit yöntemleri ve bu hadislerin İslâmî ilimlere etkisi gibi konular incelenmiş-tir.
Çalışma, giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Giriş kıs-mında, çalışmanın konusu, sınırı, amacı ve yöntemi hakkın-da bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Hatîb el-Bağdâdî’nin hayatı, şahsiyeti ve eserleri tanıtılmıştır. İkinci bölümde müdrec hadisin tanımı, kısımları, sebepleri ve tespit yöntem-leri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, idrâcın çeşitleri ve mu-haddislerin tespit yöntemleri incelenmiş, bu kapsamda ör-nekler sunulmuştur. Dördüncü bölümde ise, hadis ilminde müdrec hadisin değeri ve hükmü değerlendirilmiş, ayrıca fakîhlerin görüş ayrılıklarına olan etkisi tartışılmıştır. Çalış-mada, konunun daha iyi anlaşılması amacıyla ilgili hadisle-rin hem orijinal hem de idrâclı metinlerine yer verilmiştir. Bu çalışma, hadislerin doğru anlaşılıp yorumlanması ve aynı zamanda hadis ilmi ve usulüne katkı sağlama amacıyla ha-zırlanmış olup, okuyucuların istifadesine sunulmuştur.