Çağdaş dünyada ülkeler birçok ekonomik ve politik krizle karşı karşıya kalmak- tadır. Küreselleşen dünyamızın dinamik ve çok boyutlu yapısı, krizleri daha kar- maşık hale getirmekte ve farklı krizlerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Krizler, küresel bazda olabileceği gibi ülkelerin özgün koşullarından kaynaklı ye- rel krizler de olabilmektedir. Bunun yanı sıra yanlış ülke politikaları, insanların ve diplomatik ilişkilerin neden olduğu krizler ya da doğal afetler nedeniyle olu- şan krizler de yaşanabilmektedir. Turizm sektörü yapısal özellikleri itibariyle, bu krizlerden etkilenen sektörlerin başında gelmektedir. Politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik değişikliklerin etkisi altında kalmaya başlayan ülkelerde turizm iş- letmeleri ve yöneticileri daha fazla kriz ve felaketle mücadele etmek zorunda kal- maktadır.1
Bir ülkede veya bölgede meydana gelen kriz o destinasyona olan turistik talebi doğrudan etkilemektedir. Turizm sektörü; politik gerilim, savaş, terör gibi kriz durumlarının yanında deprem, tsunami, volkanik patlamalar gibi doğa olayların- dan ve salgın hastalıklardan kolaylıkla etkilenen bir sektördür. Tüm bunlar göz önüne alındığında bugün yaşadığımız Covid-19 pandemisi, turizm sektörü açı- sından sonuçları henüz yaşanmaya başlamış ve uzunca bir süre daha etkisini his- sedeceğimiz büyük bir kriz olarak tanımlanabilir. Bir bölgede yaşanan yerel bir sağlık sorunu dahi o bölgenin turizmini etkiliyorken, 200’den fazla ülkeye yayıl- mış devasa bir pandeminin turizm açısından sonuçlarını kestirmek hiç de kolay olmayacaktır.
Dünyadaki birçok ülkenin yaşadığı ve mücadele ettiği bir salgın hastalık, özellikle turistlerin bir ülkeden başka bir ülkeye seyahati sonucunda yayılım gösteriyorsa turizm sektörü bundan nasıl etkilenir? İnsanlar arası temasın en aza indirilmeye çalışıldığı bu dönemde temel olarak insanların dolaşımda olması üzerine kurulu turistik faaliyetler ne şekilde etkilenecektir? Bu yeni duruma uygun değişim/dö- nüşüm sağlanabilecek midir? Yeni bir yaşam tarzına evrilmesi muhtemel top- lumsal hayat içerisinde turizmin mevcut haliyle yer bulması pek mümkün görün- müyorken yeni bir turizm perspektifi geliştirilebilir mi? Pandemi sonrası top- lumsal yapı ve psikolojinin turistik faaliyetler üzerinde ne gibi etkileri olacaktır? Burada sadece birkaçını dile getirdiğimiz tüm bu soruların cevaplarının arandığı bir dönemden geçmekteyiz.
Yüzyılımızda dünya, eşi benzerine rastlanmamış böyle bir salgınla ve bu duru- mun yaşattığı krizle karşı karşıyadır. Bu kriz ölümlere neden olan ciddi bir salgın hastalıktan kaynaklandığı için, kriz yönetiminde ülke yöneticilerin öncelikle in- san yaşamı ve sağlığını temel alan politikalar üretmesi gerekmektedir. Genel ola- rak Covid 19 salgınından etkilenen tüm sektörler özel olarak da turizm sektörü ekonomik faaliyetlerini bu doğrultuda yeniden tasarlayarak sürdürmek zorun- dadır. Takip eden satırlarda Covid 19’dan önce yaşanan SARS, domuz gribi, ebola vb. salgın hastalıkların yaratmış olduğu krizlerin turizme olan etkilerine değinil- mekte, Covid 19’un mevcut sonuçları ve turizm sektörüne etkileri ele alınmakta- dır. Daha sonra turizm sektörünün varlığı ve geleceği için önemli olan Uluslara- rası Çalışma Örgütü, Dünya Sağlık Örgütü ve Dünya Turizm Örgütünün tespit ve tavsiyelerine yer verilmektedir. Ayrıca bu bölümde, sınırlı sayıda da olsa turizm alanında çalışan akademisyenlerin Covid 19 krizinden sonra turizm sektörünün iyileşme sürecinde hangi adımları izlemesi gerektiği ile ilgili önerilerine ve Tür- kiye’de sektörün ve ilgili kurumların ne gibi adımlar attığına da değinilmektedir. Bu çalışma, süreç ile ilgili soru işaretlerinin devam ettiği, sonuçlarının tam olarak kestirilemediği bir dönemde Covid 19 krizini ve turizm sektörüne etkilerini ele almayı hedeflemektedir. Ancak anılan krizin henüz başında olduğumuz gözden kaçırılmayarak bu bölümde yer verilen tespit ve önerilerin krizin mevcut duru- munun tahlili niteliğinde olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.