Fatma Yeşilkaya
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ ÇALIŞMA EKONOMİSİ ANABİLİM DALI
ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ
-
Varyant-
-
E-Postafatmayesilkaya@mersin.edu.tr
-
Web Sitesi
-
Durum-
-
ÜnvanDr.Öğr.Üyesi
-
YÖK Araştırmacı No248486
Economic Growth in A Gender-Responsive Way: An Investigation for Country Groups Based on Human Development Index
Yeşilkaya, Fatma
The impact of gender norms on the national economy is an area that has been overlooked in extant literature. Since there has been a paucity of evaluation of gender and gender equality from an economic growth perspective, compared to the extensive literature on gender and gender equality, this study investigates gender-responsive economic growth within the regulation of the classification created within the scope of the human development index. The study analyses the linkage between human development and gender-related indices at four different levels of development. The relationship is analyzed using a panel data analysis method with data from 1995-2021. The study finds that the variables that increase economic growth in the four country groups are labor force participation rate and the gender-related development index. In contrast, the gender inequality index decreases economic growth in almost every country. The present study’s findings indicate a relationship between gender-related index (i.e., independent variables) and economic growth. The extant research findings demonstrate that gender equality is a fundamental component of sustainable economic growth. The findings also provide evidence as to why gender issues are addressed in the literature under the heading of ...
The Link between Environmental Degradation and Aging: An Application on Türkiye
Yeşilkaya, Fatma
Discussions on climate change, environmental degradation, and ecological footprint have gained significant momentum. In this sense, understanding the carbon footprint, an essential component of the ecological footprint, is crucial in solving the environmental crisis. An aging population leads to changes in household consumption and economic activity. Especially in developing countries, an aging population has been observed to have a reducing effect on carbon footprint. The impact of the aging process on the carbon footprint has different consequences for different levels and stages of development. This study uses time series analysis to research the connection between carbon footprint and aging, urbanization, and industrialization in Türkiye. Cointegration and coefficient estimation were performed based on data from 1969 to 2022. The FMOLS technique was used in coefficient estimation. The study on the environmental degradation and aging in Türkiye found that urban population and industrial growth increase the carbon footprint, but the footprint of the elderly population decreases. İklim değişikliği, çevresel bozulma ve ekolojik ayak izi tartışmaları önemli ölçüde ivme kazanmıştır. Bu anlamda ekolojik ayak izinin önemli bir bileşeni olan karbon ayak izinin anlaşılması ...
İşgücü Piyasası Programları ve İstihdam: Seçili Ülkeler Kapsamında Bir Araştırma
Yeşilkaya, Fatma
İşgücü piyasası programlarının istihdamı destekleme konusunda sıklıkla başvurulan uygulamalar olarak nitelendirildiği bilinmektedir. Bu açıdan bu programların istihdam üzerindeki etkinliği literatürde farklı perspektiflerde araştırılmaktadır. Farklı ülkelerde aktif ve pasif işgücü piyasası programlarının istihdam üzerinde nasıl bir etki gösterdiği çalışmanın temel amacıdır. Bu bağlamda çalışma kapsamında aktif ve pasif işgücü piyasası programlarının Amerika, Almanya, İsveç ve İspanya’da 1991-2020 yılları arasında istihdam üzerindeki kısa ve uzun dönemli etkisi ARDL yöntemi kullanılarak incelenmektedir. Yapılan analizlerle pasif uygulamalar içerisinde yer alan çalışma dışı gelir desteğinin kısa ve uzun dönemde tüm ülkelerde istihdamı azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Aktif işgücü piyasası programlarından istihdam teşvikleri ve doğrudan istihdam yaratma uygulamalarının eğitim programlarına kıyasla istihdamı bazı ülkelerde artırdığı eğitim programının ise yalnızca İsveç’te kısa dönemde istihdam artışına yol açtığı gözlenmiştir. Bu bağlamda aktif uygulamaların program türüne göre gerek ülke içerisinde kısa ve uzun dönemde gerekse ülkeler arasında istihdamı farklı yönde etkilediği tespit edilmiştir. Bu açıdan işgücü piyasası programlarının ülkelerin işgücü piyasalarının gene...
Gelir Eşitsizliği ve Yoksulluğun Suçluluk Oranına Etkisine Yönelik Bir Araştırma
Gülcan, Erhan | Yeşilkaya, Fatma
Gelir eşitsizliği ve yoksulluk, ister gelişmiş isterse gelişmekte olsun her ülkenin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik koşullardan etkilenen, aynı zamanda bu koşulları etkileyen önemli olgular olarak kabul edilmektedir. Ayrıca, gelir eşitsizliği ve yoksulluk ülkelere göre değişkenlik göstermekle birlikte, sosyo-ekonomik, kültürel, siyasal ve hukuksal yapılarla bağı olan suç ile de yakından ilişkilidir. Suç bireysel, toplumsal ve ekonomik pek çok istikrarsızlığa yol açabilecek önemli bir olgudur. Bu bağlamda suç olgusunun çeşitli sosyal ve ekonomik göstergelerle incelenmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, düşük ve yüksek gelir eşitsizliğinin gerçekleştiği ülke grupları kapsamında, suçluluk oranı ile yoksulluk ve gelir eşitsizliği arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmada ülke grupları bazında iki model kurgulanmış ve panel veri analizi yöntemiyle suçluluk oranı ile yoksulluk ve gelir eşitsizliği ilişkisi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen bulgulara göre; gelir eşitsizliği için kullanılan Gini katsayısı yalnızca düşük eşitsizliğin gerçekleştiği ülkelerde anlamlı ve suç oranını azaltıcı yönde bir sonuç vermektedir. Yoksulluk oranı ise hem düşük hem de yüksek eşitsizliğin olduğu ülkelerde istatistiki olarak anlamlı katsayılar elde edilmesine ...
Sera Gazı Emisyonunun Tarımda İşgücü Verimliliğine Etkisi: Avrupa Birliği Ülkeleri Bağlamında Bir Analiz
Yeşilkaya, Fatma
İklim değişikliğinin dünyada çeşitli alanlarda yarattığı sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri son yıllarda bilimsel çalışmalarda önemle üzerinde durulan konulardan biri haline gelmiştir. Bu doğrultuda çalışmada, iklim değişikliğinin önemli göstergelerinden biri olan sera gazı emisyonunun tarımda işgücü verimliliğine etkisi Avrupa Birliği’nin 1996-2019 verilerinden hareketle zaman serisi analizi yöntemi ile incelenmiştir. Yapılan analizlerle tarımda işgücü verimliliği ile sera gazı emisyonunun uzun dönemli ilişki içerisinde olduğu ve değişkenler arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Analiz kapsamında ayrıca gerçekleştirilen etki-tepki analizi ile sera gazı emisyonundan kaynaklanan bir etkiye tarımda işgücü verimliliğinin gösterdiği tepkinin zaman içerisinde azalan oranda değiştiği fakat analizin gerçekleştirildiği süreç içerisinde sıfıra yakınsamadığı, tarımda işgücü verimliliğinde yaşanan bir etkinin ise sera gazı emisyonunda negatif bir tepki yarattığı ve yine bu tepkinin analizin gerçekleştirildiği 24 yıllık süreç içerisinde devamlılık taşıdığı gözlenmiştir. Son olarak gerçekleştirilen varyans ayrıştırması sonucunda değişkenlerde ortaya çıkan değişimlerin diğer değişkenden kaynaklanan kısmının zaman içerisinde bir artış göster...
İşgücü Piyasası Açısından Yaş Bağımlılığı ile İstihdam İlişkisinin Ekonometrik Analizi
Yeşilkaya, Fatma
İşgücü piyasası açısından yaş bağımlılığı, gelişmiş ülkelerin yaşlı ülkeler olarak nitelendirilmeye başlamasıyla beraber gerek gelişmiş ülkeler gerekse gelişmekte olan ülkeler için önemli bir sorun alanı olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. Çocuk ya da genç ve yaşlı bağımlılığı olarak iki başlık altında incelenen yaş bağımlılığı ülkelerin yalnızca demografik yapılarıyla değil aynı zamanda işgücü piyasaları ve sosyal güvenlik sistemleriyle de ilişki bir olgudur. Çalışmanın temel tartışma alanı yaş bağımlılığının işgücü piyasası göstergelerinin önemli bir boyutu olan istihdam ile ilişkisinin tespit edilmesidir. Bu doğrultuda işgücü piyasası açısından yaş bağımlılığı ve istihdam ilişkisi; refah rejimleri bağlamında panel veri analizi yöntemi ile incelenmiştir. Analiz kapsamında 1991-2019 verileri kullanılarak Panel ARDL modeli ile tahminleme gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasındaki kısa dönemli ilişkinin tahmini için ise En Küçük Kareler yöntemi kullanılmıştır. Sonrasında bağımlılık oranlarının hata terimlerinde yaşanan değişimin istihdam oranı üzerinde oluşturacağı etki, etki-tepki analizi ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında son olarak varyans ayrıştırması analizi ile istihdam oranında yaşanan değişimlerin bağımlılık oranlarından ne ölçüde etkilendiği araştırılmış...
Kadın İstihdamı ile Doğum Oranı Arasındaki İlişki Üzerine Eşbütünleşme Analizi: İsveç ve ABD Örneği
Yeşilkaya, Fatma
This study examines the long-term relationship between female employment and birth rate. The study used the time series analysis method based on 1991-2020 for Sweden and the USA. As a result of the analysis, a cointegration relationship between female employment and birth rate was determined for both the USA and Sweden. When the long-term coefficient estimation results for the USA are examined, it is determined that the birth rate increases the female employment rate by 0.80 in the FMOLS model, 0.91 in the DOLS model, and 0.64 units in the CCR model. In the long-term estimation results for Sweden, it was determined that the birth rate increased the female employment rate by 1.41 units in the FMOLS model and 0.71 units in the CCR model. Therefore, according to the long-term coefficient estimation results, it is seen that there is a positive relationship between the female employment rate and the birth rate in both countries. Çalışmada kadın istihdamı ve doğum oranı arasındaki uzun dönemli ilişki incelenmektedir. Doğum oranının kadın istihdamına etkisi İsveç ve ABD için 1991-2020 yılları verilerinden hareketle zaman seri analizi araştırma yöntemi olarak kullanılmıştır. Analizlerle hem ABD hem İsveç için kadın istihdamı ve doğum oranı arasında eşbütünleşme ilişkisi tespi...
Eğitim Düzeyine Göre Kadın İstihdamının Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Bir Panel Veri Analizi
Yeşilkaya, Fatma
Amaç: Çalışmada, gelir eşitsizliği ile kadınların eğitim düzeylerine göre istihdam oranı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Tasarım/Yöntem: Araştırmada, eğitim düzeyine göre kadın istihdamı ile gini katsayısı arasındaki ilişki AB üye ve üyeliğe aday 27 ülkenin verilerinden hareketle dinamik panel veri analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular: Analizler sonucunda; lise mezunu kadınların istihdamında yaşanan artışın gini katsayısını artırdığı, yükseköğretim mezunu kadınların istihdamında yaşanan artışın gini katsayısını dolayısıyla gelir eşitsizliğini azalttığı sonucuna ulaşılan çalışmada incelenen dönemde seçilen ülkelerde lise altı eğitime sahip kadınların istihdamı ile gelir eşitsizliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç elde edilememiştir. Sınırlılıklar: Çalışmanın veri seti 2007-2016 yıllarını kapsamakta ve analize esas ülkeler de belirtilen grup içerisinde ortak veri setine sahip ülkelerden oluşmaktadır. Özgünlük/Değer: Literatürde gelir eşitsizliğinde kadınların eğitim durumunun etkisini doğrudan inceleyen çalışmalar bulunmamaktadır. Çalışmanın, kadınların eğitim düzeyine göre istihdamından hareketle gini katsayısı ve gelir eşitsizliği üzerindeki etkisini araştıran bir boyut taşıması doğrultusunda gelir eşitsizliğiyle ilişk...
Kadın İstihdamı ve İş Kazası İlişkisi Üzerine Bir Panel Veri Analizi
Yeşilkaya, Fatma
Çalışma yaşamında en çok tartışılan konulardan biri iş kazası ve meslek hastalıklarıdır. Bu kapsamda iş kazası ile kadın istihdamı arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan çalışmada panel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Veri seti Avrupa Birliği üyesi ülkelerinden ortak veri setine sahip 14 ülke için 2000-2016 yıllarına ait iş kazası ve kadın istihdam oranı verilerinden oluşmaktadır. İş kazası ve kadın istihdamı arasındaki ilişkiye yönelik yapılan analize göre; iki değişken arasında pozitif yönlü bir ilişki söz konusu olmakla birlikte kadın istihdamı iş kazasını oldukça az düzeyde etkilemektedir. One of the most debated issues in work life is occupational accidents and occupational diseases. In this context, this study aims to investigate the relationship between occupatinal accident and women employment and panel data method was used. The data set consists of the data on the work accident and female employment rate for the 14 countries with the common data set from the European Union member countries for the years 2000-2016. According to the analysis of the relationship between work accident and female employment; although there is a positive relationship between the two variables, women employment affects the work accident to a very low level.
Cinsiyetler Arası İstihdamın Belirleyicileri: Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkeleri Üzerine Ekonometrik Bir Analiz
Yeşilkaya, Fatma | Temiz, Hasan Ejder
Çalışmada, istihdama etki eden faktörlerin cinsiyetler açısından etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Avrupa Birliği (AB)’ne üye olan ve aday ülke olan ülkelerin 2006- 2018 dönemine ilişkin verileri panel veri analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda erkek istihdam oranı ile çalışma süresi ve işsizlik oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü ilişki tespit edilirken, yoksulluk riski ile anlamlı ve pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Erkek istihdam oranı ile eğitim oranı arasında ise anlamlı herhangi bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Kadın istihdam oranı ile çalışma süresi arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki tespit edilirken, işsizlik oranı ile negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Buna karşın kadın istihdam oranı ile yoksulluk ve eğitim oranı arasında ise anlamlı bir ilişki belirlenememiştir. The aim of this study is to determine the effect of factors affecting employment in terms of gender. For this purpose, the data of the member states of the European Union (EU) and candidate countries for the period of 2006-2018 were analyzed by panel data analysis method. As a result of the analysis, a statistically significant and negative relationship was found between male employment rate and working ...
Sosyal Yardım İstihdam İlişkisinin Belirlenmesi: Refah Rejimleri İçin Bir Panel Veri Analizi
Yeşilkaya, Fatma
Bu çalışmanın temel amacı, refah rejimlerinde kamu eliyle yürütülen sosyal yardımların istihdama etkisinin panel veri analizi yöntemi kullanılarak belirlenmesidir. Sosyal yardımlar literatürde istihdama katılımın önüne geçen bir olgu olarak ele alınmaktadır. Nitekim 2000’li yıllarla beraber sosyal yardım uygulamalarının istihdam politikalarıyla desteklenmesi gerektiği literatürde vurgulanmaktadır. Bu sebeple kamu eliyle yürütülen sosyal yardımların istihdamı ne derece etkilediğinin araştırılması gerektiği düşünülmektedir. Bu noktadan hareketle yapılan çalışmada, Esping-Andersen’in sınıflandırmasından hareket edilerek belirlenmiş üç refah rejiminde 2005-2016 yılları için sosyal yardımlarla istihdam arasındaki ilişki incelenmiştir. Analiz sonucunda sosyal yardımlarda yaşanan artışın üç refah rejiminde de istihdamda azalışa sebep olduğu sonucuna ulaşılmıştır. The main purpose of this study is to determine the effect of public sector social assistance on employment by using panel data analysis method in welfare regimes. Social assistance is considered as a phenomenon that prevents participation in employment in the literature. As a matter of fact, it is emphasized in the literature that social assistance applications should be supported with employment policies since 200...
Eğitim-İstihdam ve Eğitim-Gelir Etkinliği: Yükseköğretime Katılımın OECD Ülkeleri Bazında Panel Veri Analizi
Yeşilkaya, Fatma
Çalışmanın temel amacı, yükseköğretime katılımın istihdama katılım noktasında beklendiği ölçüde artırıcı etkiye sahip olamaması ve çalışanların milli gelirden aldıkları payda yaşanan düşüşten hareketle yükseköğretime katılımın, istihdam üzerindeki ve çalışanların gayrisafi yurtiçi hasıladan aldıkları pay üzerindeki etkisinin panel veri analizi uygulanarak tespit edilmesidir. Bu çalışma kapsamında, yükseköğretime katılım açıklayıcı değişken, istihdam oranı ve çalışanların gayrisafi yurtiçi hasıladan aldıkları pay ise bağımlı değişken olarak belirlenmiş, 2005-2016 yılları arasında OECD kurucu üyesi olan 20 ülke analiz kapsamında incelenmiştir. Çalışmada iki model kurulmuş, ilk modelde yükseköğretime katılımın istihdam ile ilişkisi ikinci modelde ise çalışanların gayrisafi yurtiçi hasıladan aldıkları pay ile ilişkisi incelenmiştir. Analiz sonucu elde edilen bulgular literatürü destekler nitelikte olup, yükseköğretime katılım ile istihdam arasında pozitif yönlü bir ilişki, yükseköğretime katılım ile çalışanların gayrisafi yurtiçi hasıladan aldıkları pay arasında negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. The main purpose of the study is that the participation to higher education is not expected to have an increasing effect on the point of participation in emp...
Ekonomik ve Sosyal Göstergelerin Kadınların Yaşam Beklentisi Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi
Yeşilkaya, Fatma
Bu çalışmanın temel amacı; yaşam beklentisinin belirleyicilerinden eğitim, istihdam, ortalama gelir ve sağlık imkânlarına erişimin kadınların yaşam beklentisi üzerindeki etkisinin panel veri analizi ile belirlenmesidir. Yaşam beklentisi literatürde özellikle kalkınma kapsamında oldukça çalışılan bir konudur. Bu kadar önemli olan bu konunun toplumsal cinsiyet çalışmalarının hız kazanmasıyla kadınlar özelinde de incelenmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışma kapsamında, literatürde yaşam beklentisinin belirleyicileri arasında sayılan eğitim, istihdam, ortalama gelir ve sağlık imkânlarına erişim değişkenlerine sahip, refah rejimleri sınıflandırması esas alınarak rasgele seçilen 7 ülke incelenmiştir. Ortak veri setine sahip olarak rastgele seçilmiş bu 7 ülkede 2009-2016 yılları arasında, seçilen değişkenlerin, kadınların yaşam beklentisi üzerinde, bir etkiye sahip olup olmadıkları incelenmiştir. Analiz sonuçları literatürle benzerlik taşımakta, elde edilen bulgulara göre yaşam beklentisi üzerinde istihdam ve ortalama gelir değişkeleri pozitif yönlü, sağlık imkânlarına erişim noktasında yaşanan sorunlar ise negatif yönlü bir etkiye sahiptir. The main purpose of this study is to determine the effects of life expectancy of women on access to education, employm...
Kadın Yoksulluğunu Etkileyen Faktörlerin Panel Veri Analizi ile Belirlenmesi
Yeşilkaya, Fatma
Bu çalışmanın temel amacı, kadın yoksulluğunun nedenlerinden gelir, eğitim durumu ve istihdamın kadın yoksulluğu üzerindeki etkisinin panel veri analizi ile belirlenmesidir. Kadın yoksulluğu son yıllarda en az yoksulluk konusu kadar çalışılmaktadır. Bu kadar önemli olan bu sorunla mücadele edilebilmesi için tıpkı yoksulluk konusunda yapıldığı gibi öncelikle kadın yoksulluğunun nedenlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında, literatürde kadın yoksulluğunun belirleyicileri arasında sayılan gelir, eğitim durumu ve istihdam değişkenlerinin, Avrupa Birliği’ne tam üye ve tam üyeliğe aday olan ülkeler arasından seçilmiş 9 ülke ve Avrupa Birliği grubunda 2007-2015 yılları arasında kadın yoksulluğu üzerinde, literatürde belirtilene benzer şekilde negatif yönlü bir etkiye sahip olup olmadığı incelenmektedir. The main objective of this study is to determine the effect of education and employment on women's poverty through panel data analysis, which comes from the reasons of women's poverty. Women's poverty has been studied in recent years to the point of least poverty. In order to be able to combat this problem, it is necessary to determine the causes of women's poverty, just as it is about poverty. Within the scope of this study, 9 countries ...