Geçmişten günümüze baktığımızda Müslümanların sıkıntıya
düştükleri dönemlerde çözüm arayışına girişen Mihne sürecinde
Ahmed b. Hanbel (öl. 241/855), Haçlı seferleri ve Moğol istilası
döneminde İbn Teymiyye (öl. 728/1328) ve İbn Kayyim (öl.
751/1353) gibi bazı şahsiyetler, mücadeleleriyle hep ön plana
çıkmıştır. 13./19. yüzyılın sonlarında Osmanlı’nın güç kaybetmesiyle
birlikte Batı’nın siyasi, askerî, ekonomik vb. her alanda
gözle görülür yükselişi sonrası Müslümanlar, içinde bulundukları
durumdan kurtulmanın çaresini aramaya başlamışlardır. Bu
dönemde ise dikkat çeken isimler Cemaleddin Efgânî (1838-
1897), Muhammed Abduh (1849-1905) ve Muhammed Reşîd
Rızâ’dır (1865-1935). Özellikle bu sıkıntılı dönemlerde bid‘at ve
hurafelerden uzak dinin en saf ve duru halinin yaşandığı geçm...