Bulunan: 25 Adet 0.001 sn
Araştırmacılar Sami Zariç
Doç.Dr. Sami ZariçİKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ YÖNETİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI
166207

Aydınlanma Düşüncesine Yönelik Eleştiriler

Zariç, Sami

Tanrısal haklar ve Tanrısal hukukun yerine akıl, bilgi ve bireyi önceleyen doğal haklar ve doğal hukuku rehber edinen Aydınlanma Felsefesi küresel çapta büyük ve önemli değişimlere yol açmıştır. Bu anlamda aydınlanma felsefesi, modern hayatın kuruluşunda üstlendiği fonksiyon açısından, oldukça öneme sahiptir. Öyle ki Ortaçağ’ın sona ermesi ve Rönesans ile beraber ciddi ivmeye kavuşan Avrupa modernleşmesinin önemli dönemeçlerinden birisi konumundaki Aydınlanma, desteklediği söylem, fikir ve tasarımlardan ilhamla kısa sürede kapsamlı dönüşümün sağlanmasına yol açmıştır. Ancak savaşlar ve eşitsizlikler göz önüne alındığında, 21. yüzyıla gelindiğinde kimse modernite olgusunun başarılı olduğunu, insana özgürlük getirdiğini ve 18. yüzyılda öngörülen Aydınlanmacı hedeflere vardırdığını iddia edem...

166170

Türkiye’de İnsan Hakları Yargısı

Zariç, Sami

Günümüzde insan hakları kavramı oldukça sık duyduğumuz bir kavram olup hemen her hak ihlali veya talebinde doğru-yanlış içeriği tam olarak bilinmeden kullanılmaktadır. Nitelikleri gereği esas olarak devlet karşısında ileri sürülen haklar olmaları itibariyle insan hakları genellikle devlet tarafından ihlal edilir. Paradoksal görünmekle beraber, insan haklarını korumak da öncelikle devletin en önde gelen sorumluluğudur. Hakların korunmasına yargı koruması en temel koruma yoludur. Ayrıca yargı mensuplarının da hukuku yorumlarken insan hakları perspektifinden yaklaşmaları zarureti vardır. İnsan haklarının korunmasında en önemli mekanizma olan yargının Türkiye'de temel işlevi, insan haklarından çok devletin çıkarlarını ve güvenliğini korumak olmamalıdır. Today the term of “human rights” is used...

Makale2011AKADEMİK BAKIŞ 90 | 0 Erişime Açık
166172

Fransız Devrimi’nden Kırgız Devrimi’ne Devrimlere Genel Bakış

Zariç, Sami

Bir ülkenin siyasi yaşamını ve siyasal kültürünü önemli derecede etkileyen unsurların başında o ülkede veya küresel ölçekte etkili olan devrimler gelmektedir. Devrimler çok geniş çaplı etkili olabilmekte ve ülke sınırlarının dışına taşarak dünya çapında etkide bulunabilmektedir. Dünya siyasal tarihinde etkilerinin yanı sıra ülkemiz siyasal tarihinde de devrimler oldukça önemli olmuştur. bir toplumda devrim gerçekleşmiş olsa bile eski düzenin unsurların birden temizlenmesi veya ortadan hemen kaldırılması imkansızdır. Dolayısıyla devrimlerin aslında bir süreç olduğu da zaten bu düşünceyle paralellik arz etmektedir. Bu çerçevede zaman içerisinde devrim süreci içerisinde eski unsurların tekrar güçlenip harekete geçmesi imkan dahilindedir. The revolutions are among the most important factors t...

Makale2012AKADEMİK BAKIŞ 114 | 1 Erişime Açık
166171

Türkiye’de Kentsel Planlama ve TOKİ’nin Planlama Yetkilerindeki Genişlemenin Boyutları

Zariç, Sami

Türkiye’de özellikle mevcut hükümetin iktidarda olduğu son yıllarda icraatları arasında Toplu Konut İdaresi (TOKİ) ve faaliyetleri oldukça ön plana çıkmış durumdadır. 2000’den sonraki son yasal düzenlemeler TOKİ’nin yapısal karakterini değiştirdiği gibi inşa faaliyetlerini de içeren alan ve ilişkilerdeki rolünde de değişikliğe neden olmuştur. Planlama konusunda da yetkilerinin arttığı görülen TOKİ’nin kentsel dönüşüm ve hazine arazilerine yapacağı yatırımlarda yerel yönetimlerle sürekli işbirliği ve diyalog içinde olması planlamada tutarlılığın ve bütüncül yaklaşımın sağlanması açısından çok önemlidir. Yapılacak planlama çalışmalarında daha çok kamu menfaatinin hedeflenmesi ve alt gelir grubunun sağlıklı konut ihtiyacının giderilmesinin öncelikli tutulması da TOKİ’nin rant amaçlı projeler ...

Makale2012AKADEMİK BAKIŞ 165 | 1 Erişime Açık
166178

Türkiye’de Seçim Barajı ve Avrupa Ülkelerinde Durum

Zariç, Sami

Türkiye’de seçim sistemi konusunda Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze kadar önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Günümüzde de seçim barajı tartışmaları sık sık gündeme gelmektedir. Özellikle ara ara Türkiye’de yeni Anayasa hazırlama çalışmaları kapsamında seçim barajının düşürülmesi konusu yine ön plana çıkmaktadır. Çoğulcu demokratik sistemlerin temeli olan seçimlerde farklı görüşte olan kesimlerin parlamentoda temsiline olanak vermesi açısından nispi temsil esasına dayalı seçim sistemleri, dünyanın birçok yerinde olduğu gibi Türkiye’de de uygulanmaktadır. Ancak ülkemizin içinde barındırdığı birtakım özel yapısal birimlerin varlığı ve kesimler arası uzlaşmanın sağlanamaması dolayısıyla ülkemizde bu çoğulcu sistemi bir bakıma sınırlandırması için baraj uygulaması getirilmiştir. Çalışma...

166209

Panslavizm ve Turancılık Akımının Karşılaştırılması Üzerine Bir İnceleme

Zariç, Sami

Panslavizm, Slav ırklarının bir çatı altında toplaması fikri olarak tanımlanmaktadır. Bu akım bütün Slavları etkilemiştir. Ortak geçmişleri, dilleri ve kültürleri olması dolayısı ile bütün Slavların bir siyasi birlik kurması düşüncesi en çok Rusya’yı etkisi altına almıştır. Rusya kendi çıkarları doğrultusunda bütün Slavları bir Rus egemenliği altında toplamak istemiş ve bu doğrultuda da Panslavizm politikasına öncülük etmiştir. Bu fikir ilk olarak 16. yy’da görülmeye başlamış vebu tarihlerden üç yüz yıllık bir süre sonra 1839’da Macaristan’da bütün Türklerin bir çatı altında toplanması fikri olan Turancılık düşüncesi ortaya çıkmıştır. Daha sonra bu fikir Osmanlı Devleti’nin çöküşü sırasında Osmanlı’yı kurtaracak bir fikir olacağı düşüncesi ile en çok Osmanlı Devleti’nde etkisini göstermişt...

167514

Türkiye’de Muhafazakâr Siyasetin Kökleri: Demokrat Parti ve Adnan Menderes’in Muhafazakâr Siyaseti

Zariç, Sami | Gönültaş, Emre

Nitel araştırma yöntemi kullanılarak hazırlanan bu çalışmada, Türkiye’de muhafazakârlık konusu açısından Adnan Menderes ve Demokrat Parti işlenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin dokuzuncu başbakanı olan Adnan Menderes, liberal ve muhafazakâr eğilimleri olan bir siyasetçi ve devlet adamı olarak tanınmıştır. 27 Mayıs 1960 askeri darbesiyle sonlanan iktidarı boyunca Türkiye’nin en önemli siyasi aktörlerinden birisi olan Adnan Menderes, Cumhuriyet Halk Partisi’nden ayrılarak Celal Bayar, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan ile birlikte 1946 yılında Demokrat Parti’yi kurmuş ve 1950 seçimlerinde iktidara gelmiştir. Partinin temel eğilimlerinden birisi de muhafazakârlıktır. Demokrat Parti, ilk kez girdiği 1946 genel seçimlerinde ve iktidar olduğu 1950, 1954 ve 1957 genel seçimlerinde muhafazakârlardan gü...

166194

TÜRK SİYASAL HAYATINDA SAĞ PARTİLERDE BÖLÜNME: 1960-1980

Zariç, Sami

Türk siyasal hayatında ideolojilerin belirgin biçimde siyasal partiler üzerinde etkili olduğu zaman dilimi 1960-1980 arası dönemdir. Siyasal parti oluşumları Osmanlı Devleti’nin son döneminde görülmüştür ve bölünmeler bu dönemde başlamıştır. Bu bölünmenin sağ-sol yelpazesinde kendisini göstermesi ise 1960-1980 yılları arasında olmuştur. Çalışmanın konusu aynı dönemde sağ partilerde meydana gelen bölünmelerdir. Adalet Partisi, Milli Selamet Partisi ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi-Milliyetçi Hareket Partisi üzerinden dönemdeki sağ parti bölünmeleri incelenmiştir. Çalışmada kullanılan nitel yöntem için kitap, makale, bildiri ve dergilerden yararlanılmış ve analiz yöntemi uygulanmıştır. 12 Eylül askeri müdahalesine giden süreçte, sağ partilerin uzlaşmadan uzak tutumu bu partileri destekle...

166175

Türk Siyasal Hayatında Milli Görüş Hareketinin Tarihsel Gelişimi Işığında Milli Görüş ile Adalet ve Kalkınma Partisi Arasındaki İdeolojik Farklılıklar

Zariç, Sami

Ak Parti’nin günümüz siyasetinde ve iktidar mücadelesinde etkinliği ve gücü göz önüne alındığında partinin kurucu kadrosunun Milli görüş geleneğinden gelmesi hasebiyle Ak Parti ile Milli Görüş arasında ne gibi farklılıklar bulunduğu sorusu gündeme gelmektedir. Bu incelemede ilk görülen husus Ak Parti’nin Milli Görüş geleneği içinde kurulan partilerin savı olan Adil Düzen temasını kullanmamasıdır. Ayrıca laikliğe bakış anlamında her iki yaklaşım arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Ancak aslında Ak Parti kuruluşundan önce Milli Görüş geleneğinin son partisi olan Fazilet Partisi’yle beraber Milli Görüş hareketinde de laikliğe bakış açılarının biraz daha esnediği görülmüştür. Üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir diğer önemli husus da Ak Parti’nin kuruluşu esnasında Merkez sağda si...

166197

Rönesans’tan Kant’a Aydınlanma Düşüncesine Genel Bakış

Zariç, Sami

18. yüzyıl Avrupa burjuvazisinin, bir tarafta İngiltere’de Avam Kamarası vasıtasıyla iktidardan pay aldığı, öbür tarafta başta Fransa gelmek üzere diğer ülkelerinde ise Ancien Régime (Eski Rejim) diye isimlendirilen geleneksel düzeni değiştirmek veya en azından yeniden düzenlemeyi hedeflediği bir yüzyıldır. Yeni bilimin yükselişinin yanı sıra Batı Hristiyanlığında Protestanlığın yükselişi de Aydınlanmanın ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Batı düşünce ve siyasal geçmişinde Aydınlanma ve din arasındaki ilişkinin niteliği meselesi sosyal bilimler alanında önemli bir tartışma konusudur. Aydınlanma veya daha genel bir ifadeyle modernite, din muhalifi bir siyaset ve felsefe olarak görülmüştür. Aydınlanma 17. asır Avrupa düşüncesinde insanın din ve gelenekleri terk ederek kendi aklı vasıtasıyla...

166205

Aydınlanma Felsefesinin Ortaya Çıkışında Ve Gelişiminde Etkili Ülkeler

Zariç, Sami

‘Aydınlanma’ kavramı, 18. yüzyıl Batı felsefesini tanımlamak amacıyla kullanılır, fakat söz konusu felsefe, tekdüze bir hareket olarak görülemez. Bu anlamda Fransız Aydınlanması, Alman Aydınlanması, İskoç Aydınlanması vb. nitelemeler farklı çağrışımlar yapmaktadır. Bu nedenle Aydınlanma'yı, tüm toplumlarda benzer şekilde yaşanmış bir süreç şeklinde değerlendirmemek lazım. Dolayısıyla Aydınlanma çağı filozofları birbirinden çok farklı fikirler ortaya koymuşlar ve böylece Aydınlanma felsefesinde farklı damarlar ortaya çıkmıştır. Böylece ulusların kendilerine has spesifik kültürel-siyasal şartları, özel dehaları benzer bir hareketi veya kurumu genel olarak farklılaştırma sonucuna yol açar. Ayrıca Batının sosyal, siyasal, felsefi ve ekonomik açılardan modern dönemlerde sağladığı düşünsel birik...

166168

Söylem Ve Belge Analiziyle Adalet ve Kalkınma Partisi ile Saadet Partisi Arasında Laiklik Meselesine Yaklaşım Farkı

Zariç, Sami

Cumhuriyet Türkiye’sinde hakkında en fazla konuşulan problem alanlarından biri din ve politika ilişkisidir. Bu çalışmada Ak Parti’nin kurucu kadrosunun Milli görüş geleneğinden gelmesi hasebiyle Ak Parti ile Saadet Partisi arasında laiklik konusunda yaklaşım farkı ele alınmıştır. Kuruluşundan iktidarının halen sürdüğü 2016 yılı ortalarına kadar Ak Parti’nin laiklik konusunda katı bir yaklaşımı tasvip etmediği ve laikliğe kökten karşı çıkmayıp kamusal alanda dinin görünürlüğü konusunda daha toleranslı bir yaklaşım benimseyen pasif laiklik anlayışını benimsediği ortaya çıkmaktadır. Saadet Partisi’nde ise 28 Şubat döneminin de etkisiyle düşünülenin aksine laiklik konusunda tutum değişikliğine gidilmiş ve Milli Görüş Hareketi’nin kurduğu daha önceki partilere nazaran daha yumuşak bir tavır alı...

166195

Osmanlıcılık İdeolojisinin Gelişim Süreci ve Osmanlı Devleti Üzerindeki Etkileri

Zariç, Sami

Osmanlı’nın dağılma dönemlerinde ülkeyi kurtarmak için birçok ideoloji ortaya atılmıştır. İdeolojiler arasında ilk ortaya çıkan ve demokratik kavramların imparatorluğa girmesinde katkı sağlayan ideoloji Osmanlıcılıktır. İdeolojiyi anlayabilmek için geçirdiği süreçleri, gelişmesini sağlayan isimleri, ideolojiyi etkileyen ve ideolojinin etkilendiği belgeleri incelemek gerekir. Osmanlıcılık fikir akımının ele alınması, Osmanlı’da ve sonrasında kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde demokrasi kavramının gelişimini gözlemlemek için de önemlidir. During the disintegration period of the Ottoman Empire, many ideologies were put forward to save the country. The ideology that emerged first and contributed to the entry of democratic concepts into the empire was Ottomanism. In order to understand ideology, ...

Makale2022IDEA STUDIES 135 | 2 Erişime Açık
166193

II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ MUHALİF PARTİLERİNDEN AHRAR FIRKASI İLE HÜRRİYET VE İTİLÂF FIRKASI’NIN İDEOLOJİK AÇIDAN KARŞILAŞTIRILMASI

Zariç, Sami

II. Meşrutiyet dönemi Türk siyasal hayatı açısından birçok ilke ortam hazırlayışı, dinamik oluşu ve önemli izler bırakması nedeniyle oldukça önemli bir dönemdir. Bu çalışmada, II. Meşrutiyet döneminin önemli muhalif partilerinden Ahrar Fırkası ile Hürriyet ve İtilaf Fırkası’nın siyasi yaşamlarına göz atılarak her iki partinin ideolojik açıdan taşıdığı farklılıklar ortaya konulmuştur. Gerek Ahrar Partisi gerekse Hürriyet ve İtilaf Fırkası’nın İttihat ve Terakki Cemiyeti muhalifliğinde aynı noktada durdukları görülmüştür. Ayrıca her iki parti de liberal düşünceleri benimseyip devlet yönetiminde adem-i merkeziyetçi bir anlayışı benimsemiştir. Bu çerçevede her iki parti de Türk sağında mevcut olan liberal muhafazakâr düşüncenin taşıyıcısı ve savunucusu olmuştur. The Second Constitutional Monar...

166167

Demokratikleşme ve Etkin Bir Siyasal Sistem Oluşturma Bağlamında Türkiye’de Siyasi Partilerde Lider Hegemonyası ve Lider Değişimi Sorunsalı

Zariç, Sami

Ülkemizde siyasi partilerde liderler, gerek partinin kuruluşunda karizmasıyla ilgi odağı olup kadroyu oluşturmada, gerekse partinin ilerleyen süreçlerde siyasi etkinliğinde çok ön plana çıkmaktadır. Parti içi demokrasiyle ilgili olarak ülkemizde sıkça sözü edilen konulardan biri, liderlerin partilere egemen oluşlarıdır. Ülkemizde çok partili demokrasiye geçişten bu yana geçen 50 küsur yıllık dönemde kurulan 180 civarında partide bir-iki istisna dışında genel başkanların parti içi seçimler yoluyla değişmediği bir gerçektir. Şu bir gerçek ki siyasi partilerimizde bugüne kadar lideri tartışmak veya değiştirmek yolu daima kapalı olmuştur. Hukuksal düzeyde alınacak önlemler ne derece doğru ve yerinde olursa olsun, düşünsel ve kültürel düzeyde bir düzelme ve gelişme olmadıkça sorunun aşılmasında...

166192

İTTİFAK SİSTEMİ ETKİSİNİN ANALİZİ AMACIYLA ADANA VE MERSİN İLLERİNDE 2015 VE 2018 GENEL SEÇİM SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
COMPARISON OF THE RESULTS OF THE 2015 AND 2018 GENERAL ELECTIONS IN ADANA AND MERSİN PROVINCES FOR ANALYSIS OF ALLIANCE SYSTEM EFFECT

Zariç, Sami

Adana ve Mersin illeri Çukurova bölgesinde büyük nüfusları dolayısıyla geniş seçmen kitlesi barındırmakta olup seçimlerde çıkardıkları milletvekili sayısı açısından da siyasi partilerin oldukça önem verdiği ve özel ilgi gösterdiği iller arasında bulunmaktadır. Türkiye’de 16 Nisan 2017 referandumuyla kabul edilen Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi sonrasında partilerin İttifaklar halinde genel seçimlere katılabilmesine imkân tanınmıştır. Bu doğrultuda 24 Haziran 2018 tarihinde Cumhurbaşkanlığı seçimleri, genel seçimlerle beraber gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada ittifak sisteminin seçim sonuçları üzerinde nasıl tesir ettiğinin anlaşılmasına katkı amacıyla mikro düzeyde Mersin ve Adana illeri özelinde 1 Kasım 2015 yılı genel seçimleri ve 24 Haziran 2018 genel seçim sonuçları mukayeseli olarak...

/ 2