Sanal gerçeklik: teknolojisi, sanatı, uygulaması

Dönmez, Servet Can

Eleven Eleven VR: Virtual Reality, Digital Narrative, and Interaction

Dönmez, Servet Can | Yegen, Ceren

Stories and events that are not worth telling or do not have access to the necessary media cannot even get lost from the dusty pages of history because they cannot enter those pages at all. Historical records became the books with the invention of the printing press, and in time, the term “dusty pages” was used as the approach made on these books. Nowadays, these dusty pages are replaced by obsolete codes or graphics. Today, the narrative and the story, which has become completely digital, have different means of expression. “Virtual reality” narratives, which is one of the new generation tools used by digital storytelling, have become more common. The virtual reality content that transforms the codes and forms of the traditional narrative with its own means and approach brings the ...

The Key Sanal Gerçeklik Deneyimi Üzerine Bir Analiz

Dönmez, Servet Can

Tarih boyunca gerçeğe ulaşma çabası içerisinde olan insanlık, bu sorunsalına çağlar boyunca değişen ve gelişen anlatılar ve araçlar ile yanıtlar aramıştır. Kullanılan araçlar değiştikçe anlatıların kodları da değişime uğramıştır. Gerçeklik arayışı değişen insanlık artık günümüzde gelişen dijital teknoloji ile kendi gerçekliğini yaratmaya başlamıştır. İlk çağlardan bugüne gerçekliğe ve onun kökenine atfedilen tüm sorular ve yanıtlar bugün dijital olarak üretilebilen gerçeklikler üzerinden farklı bir boyut kazanmıştır. Buradan hareketle bu çalışmada sinemada kullanılan biçem analizinin sanal gerçekliğe uyarlanması ile bir analiz gerçekleştirilecektir. Çalışmada The Key sanal gerçeklik içeriği analiz edilecektir. İçerikte savaştan kaçan bir mültecilerin kızın başından geçen olaylara od...

Toplumsal eleştiri aracı olarak mizahın televizyonda kullanımı : kardeş payı dizisi örneği

Dönmez, Servet Can

On VR Filmmaking

Erkılıç, Hakan | Dönmez, Servet Can

-

360-Degree Video News Reporting

Dönmez, Servet Can | Ünal, Recep

Virtual reality (VR) and 360-degree video technologies have introduced a transformative paradigm in news production and consumption. This study explores the evolution of VR and 360-degree video within the context of journalism, defining 360-degree video as the fundamental entry point into "the real without reality." While these technologies offer immersive storytelling opportunities that enhance the audience’s sense of presence, they also bring forth significant ethical challenges, including potential mental manipulation and the distortion of news meaning through sensory enhancements. By evaluating the opportunities and limitations of these immersive tools, this research specifically analyzes The New York Times’ "The Daily 360" project as a primary case study to illustrate the practical ap...

Sanal Gerçeklik Anlatısının Sınırlarını Aşmak: Yapay Zekâ ve Sanal Gerçeklik İş Birliği

Dönmez, Servet Can

Amaç: Bu çalışma sanal gerçeklik anlatısının mevcut yapısına ve sorunlarına değindikten sonra Trinity VR (2018) isimli sanal gerçeklik deneyimi üzerinden yapay zekâ teknolojisi ile bu sorunlara getirilebilecek çözümleri hermeneutik olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kavramsal Çerçeve: İlk çalışılmaya başlandığı günden buyana gelişmeye devam eden ve kendine ait yeni bir literatür yaratmayı başaran sanal gerçeklik teknolojisi ve sanal gerçeklik anlatısı artık edebiyat, sinema ve tiyatro gibi farklı disiplinler üzerinden okumalar yapmaya çalışmanın ötesine geçmeyi başarmıştır. Bu konuda en çok kafa karıştıran ifade “anlatı” kelimesine yüklenen anlamdan kaynaklanmaktadır. Geleneksel anlatılardan net bir biçimde ayrılan sanal gerçeklik anlatıları aslından birer deneyimdir ve klasik anlatını...

360 Derece Sanal Gerçeklik Uygulamalarını Sinema Kuramı Üzerinden Okumak Mümkün Mü?

Dönmez, Servet Can

Mağara duvarlarına ilk çizgiyi çizdiği günden bugüne iletişim kurmak ve duygularını ifade etmek için farklı araçlar arayışında olan insanoğlu bu arayışının bugün geldiği noktada sanal gerçeklik teknolojisi ile gündelik hayatlarında daha fazla karşılaşmaya başlamıştır. Bilgi ve enformasyona dayalı olarak yaşamlarını sürdürmeye adapte olmak için çabalayan günümüz toplumlarında bilişim ve enformasyon teknolojilerinde yaşanan bu hızlı değişim beraberinde bireylerin gerçeklik ile olan bağlarını zayıflatmakta yahut dönüştürmektedir. Dolayısı ile mekân ve zamandan bağımsız olarak teknolojiye adapte bir şekilde yaşamını sürdürmeye çalışan insanlar henüz var olan yeni teknolojilere alışma aşamasında iken yeni bir teknolojinin ortaya çıkması ile kafa karışıklıkları içerisinde yönlerini bulmaya çalış...

Dijitalin İmkanlarıyla Büyüyen Gerçeklik

Dönmez, Servet Can

Yer yüzüne geldJğJ Jlk günden bu yana kendJ varlığını ve gerçeklJğJnJ sorgulayan Jnsan, bu sorusuna yanıt üretebJlmek JçJn çağlar boyunca yenJ araçlar Jcat etmJştJr. Post-modern dünyada kendJ gerçeklJğJnJ dJjJtal olarak yaratabJlecek teknolojJye erJşen Jnsanlık artık cevabın çokta önemlJ olmadığı bJr dönemde yaşamaktadır. SJnema dJjJtal teknolojJnJn gelJşmesJ Jle yenJden doğmuştur. Sonrasında Jse sanal gerçeklJk teknolojJsJnJn de eklemlenmesJ Jle artık dJjJtal olarak katmanlı gerçeklJkler Jnşa edJlmektedJr. Bu gerçeklJkler Jnşa edJlJrken kullanılan teknolojJler o kadar hızlı JlerlemektedJr kJ artık neyJn gerçek olduğunu anlamak neredeyse Jmkansız hale gelmJştJr. Bunun üzerJne sanal gerçeklJk teknolojJsJ de eklemlenJnce dJjJtal olarak üretJlmJş alt evrenler ortaya çıkmıştır. FelsefJ ...

Sanal Gerçeklik Anlatısının Temelleri Üzerine: After Life Sanal Gerçeklik Deneyimi Analizi

Erkılıç, Hakan | Dönmez, Servet Can

-

Sanal Gerçeklik Ne Kadar ‘Gerçek’: Joe Hunting’in VR Belgeselleri

Dönmez, Servet Can | Aytaç, Onur

Giriş ve Çalışmanın Amacı: Belgesel sinema, temel olarak gerçeklikle kurduğu ilişki bakımından kurmaca filmlerden ayrılır. Gerçeğin yeniden yorumlanması biçiminde özetlenebilecek belgeselci tavır, belgesel filmlerin üzerinde yükseldiği ana dinamik olarak belirtilebilir. Yeni teknolojilerle birlikte gerçeğin bozulması, değiştirilmesi gibi durumlar ortaya çıkabilmekte, gerçeğin inşası dahi söz konusu olabilmektedir. Bu inşa süreci irdelendiğinde, sıklıkla tartışılan bir kavram olarak sanal gerçeklik gündeme gelmektedir. Gelişen teknolojilerle beraber çeşitlenerek artacak/artacağı düşünülen sanal gerçeklik belgesellerinin, Türkiye’deki belgesel sinema alanı açısından da değerlendirilmesi gerektiği düşüncesiyle, bu konu farklı yönleriyle tartışmaya açılmıştır. Kavramsal/Kuramsal Çerçeve: Sana...

Yapay Zekâ ve Sinema: Dönüşen Anlatılar, Üretim Biçimleri ve Endüstri Üzerine

Dönmez, Servet Can

İlk olarak 1956 yılında McCarthy ve arkadaşları tarafından ortaya atılan bir fikir olarak gündeme gelen yapay zekâ uzun yıllardır üzerine çalışılan bir alan olmuştur. Temelleri Babbage ve Turing’e kadar dayanan bilgisayar teknolojisinin bir alt çalışma alanı olan yapay zekâ günümüzde oldukça gelişkin bir boyuta ulaşmıştır. İnsanlığın en karanlık distopyalarını anlatan birçok filme kendisine yer bulan yapay zekâ bugün Avrupa Birliği tarafından üzerine yasa hazırlanması ihtiyacı duyulacak boyutlara erişmiştir. Özellikle 2022 yılında yayınlanan ChatGPT ve onun ardılları olan yapay zekâ modellerinin bugün hemen her alanda kullanılmaya başlandığını görmek mümkündür. Başlangıçta metin tabanlı olarak başlayan ChatGPT bugün Sora isimli son versiyonuyla neredeyse kusursuz fotografik görsell...

The effect of video-assisted training on upper extremity problems and functions after rotator cuff repair: a randomized controlled trial

Kanat, Canan | Altun Uğraş, Gulay | Ünal, Recep | Dönmez, Servet Can | Taşdelen, Bahar | Öztuna, Fehmi Volkan

Background/aim: The shoulder is the most mobile joint in the body, and is frequently exposed to injuries. The applied surgical treatments, protection of the shoulder after surgery, care in the use of the shoulder in activities of daily living (ADLs) and gradual exercise programs are all vital to the recovery process. The present study investigates the effect of video-assisted training (VAT) on upper extremity complications and functions after rotator cuff repair (RCR). Materials and method: Included in this prospective, parallel two-armed, randomized controlled study were an experimental group (n: 24) that received VAT detailing early postoperative care for RCR and instructions on performing ADLs, and that had access to a 90-day gradual exercise program, and a control group (n: 24) t...

Sanal Gerçeklik Anlatısının İzini Sürmek: Trinity VR ve Selyatağı VRÖrnekleri

Erkılıç, Hakan | Dönmez, Servet Can

Sanal gerçeklik, kullanıcıların bulundukları konumları ve eylemlerini 360 derece takip ederek duyusal geri bildirimler veren etkileşimli bir bilgisayar teknolojisidir. Arttırılmış gerçeklik ise gerçek görüntüler ile dijital olarak yaratılmış görüntülerin (CGI) bindirilerek kullanıldığı bir sistemdir. İlk ortaya çıktığı dönemlerde hantal ve pahalı olan sanal gerçeklik teknolojisinin dijital sinemanın gelişimi ile birlikte günümüzde gündelik kullanıcıların erişimine açılacak kadar küçülmesi ve ucuzlaması, bu teknolojinin olanaklarından daha fazla faydalanmaya başlayan alanların artmasına neden olmuştur. Temelde etkileşimli bir anlatı aracı olan sanal gerçeklik teknolojisini bu bağlamda en etkin olarak dijital oyun sektörü kullanmakla birlikte sinema anlatısının da daima hayal edilen etkileşi...

Tarih ve Kolektif Bellek Aktarımında Sanal Gerçeklik: “War Remains” Örneği

Yegen, Ceren | Dönmez, Servet Can

Kolektif bellek, ortaklıklar üzerinden hareket ederek kolektif değerlerin oluşması gibi pekiştirilmesini de amaçlar. Canlandırma sanatı olarak diorama dolaylı eserlerde de ortak anlatı ve değerler açıkça görülmekte, kolektif bilinç inşası amaçlanmaktadır. Örneğin Türkiye’de yer alan bazı beyaz propaganda mekanizmaları üzerinden Türk ulusunun dostluk, ulusal mücadele ve fedakârlık anlayışı sıcak tutulmaya çalışılmaktadır. Ancak çağımızda anlatının yapısı da değişmiştir. Günümüzde dijital anlatılar da bir tarih ve kolektif bellek aktarıcısı görevi görmektedir. Örneğin sanal gerçeklik gibi dijital teknolojiler, özellikle genç nesle yönelik kurgulanan bilgisayar oyunlarıyla anlatı ve kolektif birçok unsuru etkili ve etkileşimli şekilde işlemektedir. Bu nedenle bu çalışmada, tarih ve k...

The Effect of Video-Assisted Education on Knee Function and Quality of Life after Total Knee Replacement: A Randomized Controlled Trial

Biricik, Bedriye | Altun Uğraş, Gulay | Ünal, Recep | Dönmez, Servet Can | Taşdelen, Bahar | Öztuna, Fehmi Volkan

Objective: This study aims to investigate the effect of video-assisted patient education (VPE) on knee functions, quality of life (QoL) and decrease complications in total knee replacement (TKR) patients. Methods: This study is designed as a prospective, parallel, two-arm, randomized clinical trial. It included 44 patients who underwent elective TKR at an orthopedics and traumatology clinic. The VPE group received VPE including early postoperative care for TKR, activities of daily living, and gradual exercise program in addition to the existing routine care at the clinic. The control group received only routine care. The results were collected with Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC) and Short Form-36 (SF-36) scores measured at baseline, 1st and 3rd mo...