Tarsus'da Türk İslam Dönemi Mihrapları
Kaya, Mustafa
Öz Cami mimarisinde mihrap, kıbleye yönelme işlevinin yanı sıra, maddeye bürünmüş derin mananın neticesi olarak ortaya çıkmıştır. Bu mana, Kâbe’yi temsil ile özdeşleşmiş ve Allah’ın (c.c) lütfunun yolunu açan “cennet kapısı olarak simgeleşmiştir. Mihrap, başlangıçta kıble yönü basit çizgi veya Hz. Muhammed’in asası/mızrağı ile ifade bulmuştur. 7. yüzyıl Emevi sanatında yarım daire niş olarak beliren mihrap, 20. yüzyıl Osmanlı geç dönemine kadar bölgesel ve dönemsel üsluplarda uzun soluklu gelişim seyri izlemiştir. Prof. Dr. Ernest Diez’in Mihrabın tarihini yazmak gelecekte yapılacak bir vazifedir deyimiyle mihrabın simgesel boyutunun yanı sıra, biçimsel üslubunun tespitine dair bölgesel ve dönemsel çalışmalar git gide artmaktadır. Buradan hareketle, araştırmada Mersin İli’ne bağlı Tarsus i...
ERZİN/İSSOS (EPİPHANEİA) ANTİK KENTİ KAZISI’NDA BULUNAN BİR GRUP ABBASİ SİKKESİ
Kaya, Mustafa
Issos-Epiphanenia, one of the significant ancient cities of Cilicia Pedias, was urbanized since the Hellenistic period and came under its rule the Byzantine domination (395-635) after the Roman Empire (BC 67). Epiphaneia met with Islamic religion and civilization in the first half quarter of the 7th centenary, in parallel with the Islamization process of Anatolia. Although it was captured by Byzantium again in 965, it was conquered by the Umayyads in the 8th century and then by the Abbasids from the half of the 8th century. The Abbasids used Epiphaneia and its surroundings as a base in the Byzantine expeditions into Anatolia, conquering the coastal cities of the Eastern Mediterranean and by establishing permanent settlements and garrisons. The subject of this article is consists a Group of...
Gürcistan’ın Guria Bölgesi’nde, Ahşap Çandı Cami Örneği: Zoti Camii (ზოტის მეჩეთი)
KAYA, MUSTAFA
hşap camiler, İslam’ın erken dönemlerinden beri inşa edilmektedir. Nitekim İslam mimarisinin ilk mabedi Mescid-i Nebevi (Miladi 654) hurma ağacından ahşap direkli olarak inşa edilmişti. Orta Asya’da, Türklerin İslam dinini benimsemesi ile ahşap camiler inşa ettiği bilinmektedir. Bu gelenek, Karahanlılar (9.-13.yy) ile başlayıp, Gazneliler (10-12.yy) ve Selçuklular (11. yy) döneminde anıtsal ve zengin örneklerini vermiştir. Anadolu’ya Selçuklu döneminde taşındığı bilinen ahşap camiler, Beylikler ve Osmanlı döneminde kendine has bir yorum ve kimlik kazanmıştır. Bu makale, Gürcistan’ın Guria Bölgesi kırsalında arazi çalışmamız ile tespit edilen Zoti Camii’ni içermektedir. Cami, kitabesine göre 1907 yılında Çarlık Rusyası Dönemi’nde ve Osmanlı mimari geleneğinde inşa edilmiştir. Yapı, özgün d...
HURMAL ULU CAMİ MİNARESİ
Mustafa Kaya | Ömer Eroğlu
Öz: Hurmal, günümüzde Irak Cumhuriyeti’ne bağlı Federal bir yapının ilçesi olup, ülkenin kuzeydoğusunda konumlanmıştır. Geçmiş medeniyetlerin ve dönemlerin canlı malzeme kalıntıları olarak tanımlanan tarihi anıtlar ve arkeolojik değerler tarihi ve turistik öneme sahiptir. Bu alanlar aynı zamanda tarihi ve turistik yerleşimleri de taşımaktadır. Kültürel gelişim tarihi ve kültürel kaynaklara bağlıdır. Hurmal ilçesi, kültürel kapsamda ele alınması gereken ve değerler açısından çok zengin tarihi ve kültürel değerlere sahip ilçelerden birisidir. Hurmal, medeniyetlerin doğduğu, yaşadığı ve kültürel mirasları barındıran ilçelerden biridir. Geleneksel mimaride kullanılan yapı malzemeleri açısından tarih ve arkeoloji değere sahiptir. Maddi kültürel birikimler günümüze kadar oldukça zengin k...
Tarsus’da Türk İslam Dönemi Mihrapları
MUSTAFA KAYA
Cami mimarisinde mihrap, kıbleye yönelme işlevinin yanı sıra, maddeye bürünmüş derin mananın neticesi olarak ortaya çıkmıştır. Bu mana, Kâbe’yi temsil ile özdeşleşmiş ve Allah’ın (c.c) lütfunun yolunu açan “cennet kapısı olarak simgeleşmiştir. Mihrap, başlangıçta kıble yönü basit çizgi veya Hz. Muhammed’in asası/mızrağı ile ifade bulmuştur. 7. yüzyıl Emevi sanatında yarım daire niş olarak beliren mihrap, 20. yüzyıl Osmanlı geç dönemine kadar bölgesel ve dönemsel üsluplarda uzun soluklu gelişim seyri izlemiştir. Prof. Dr. Ernest Diez’in Mihrabın tarihini yazmak gelecekte yapılacak bir vazifedir deyimiyle mihrabın simgesel boyutunun yanı sıra, biçimsel üslubunun tespitine dair bölgesel ve dönemsel çalışmalar git gide artmaktadır. Buradan hareketle, araştırmada Mersin İli’ne bağlı Tarsus ilçe...
GÜRCİSTAN’IN GURİA BÖLGESİ’NDE, AHŞAP ÇANDI CAMİ ÖRNEĞİ: ZOTİ CAMİİ (ზოტის მეჩეთი)
GÜRCİSTAN’IN GURİA BÖLGESİ’NDE, AHŞAP ÇANDI CAMİ ÖRNEĞİ: ZOTİ
CAMİİ (ზოტის მეჩეთი)
KAYA, MUSTAFA
Ahşap camiler, İslam’ın erken dönemlerinden beri inşa edilmektedir. Nitekim İslam mimarisinin ilk mabedi Mescid-i Nebevi (Miladi 654) hurma ağacından ahşap direkli olarak inşa edilmişti. Orta Asya’da, Türklerin İslam dinini benimsemesi ile ahşap camiler inşa ettiği bilinmektedir. Bu gelenek, Karahanlılar (9.-13.yy) ile başlayıp, Gazneliler (10-12.yy) ve Selçuklular (11. yy) döneminde anıtsal ve zengin örneklerini vermiştir. Anadolu’ya Selçuklu döneminde taşındığı bilinen ahşap camiler, Beylikler ve Osmanlı döneminde kendine has bir yorum ve kimlik kazanmıştır. Bu makale, Gürcistan’ın Guria Bölgesi kırsalında arazi çalışmamız ile tespit edilen Zoti Camii’ni içermektedir. Cami, kitabesine göre 1907 yılında Çarlık Rusyası Dönemi’nde ve Osmanlı mimari geleneğinde inşa edilmiştir. Yapı, özgün ...
Antakya (Antiokheia) Kent Kazısında Bulunan Üç Grup Orta Çağ İslami Sikke
Kaya, Mustafa
In this article, 17 coins found in the archaeological excavations of parcel 4642 in 2011/2012 by the Hatay Archaeology Museum in Antakya, the central district of Hatay, were examined. For the first time in this research, the coins were analysed in detail to understand their contents. Among the 17 coins examined; 5 of them belong to the Abbasid period, 7 to the Buwayhid period and 5 to the Samanid period. In this article, due to the lack of scientific studies on the Islamic period coins of Antakya, it is aimed to reveal the little-known medieval Islamic period of the region by analysing these coins. Additionally, related to coins minted; the ruler, period, historical events, connections with the city were examined and their place and importance among Islamic coins were mentioned. The Abbasi...
KELÂM İLMİNİN STOA FELSEFESİ İLE İLİŞKİSİ HAKKINDAKİ İDDİA VE TARTIŞMALAR
Boz, Mustafa
Bu çalışma, bir Helenistik dönem Yunan felsefe ekolü olan Stoa felsefesi ile klasik dönem İslâm kelâmı arasındaki ilişkiyi; tarihsel, kültürel ve siyasi şartları da göz önüne alarak, hem bilimsel hem de yaygın etkileşim yollarını zamanın paradigmatik atmosferi bağlamında değerlendirdikten sonra, iki düşünce geleneği arasında etkileşimin olup olmadığına dair fikir oluşturmaya çalışan; olumlayıcı veya olumsuzlayıcı yaklaşıma bağlanmaksızın, ilgili literatürü dengeli yaklaşım metoduyla süzgeçten geçiren ve araştırma sahasında kesin bir sonuç önermekten çok, ilgili literatüre eleştirel bir katkı sunmayı amaçlayan bir çabanın sonucudur. Her ne kadar araştırma kapsamının iki ucu Stoa felsefesi ve kelâm olarak belirlenmişse de, zorunlu durumlarda kapsamın genişletilip Yunan felsefesi ve İslâm düş...
Yemler Bilgisi Yem Teknolojisi ve Balık Besleme
Bilgüven, Murat
Her havuz alanında ya da yetiştirme biriminden elde edilen balık ve dolayısıyla balık yetiştiriciliğinin kârlılığı, büyük ölçüde kullanılan yemin miktarına bağlıdır. Su ürünleri sistemi ne kadar yoğun olursa yemlemenin önemi o kadar fazla olur ve toplam üretim maliyetinde yem maliyetinin payı da o kadar artar. Bilindiği üzere alabalık başta olmak üzere bazı balıkların yetiştiriciliği için akarsu sistemli tesisler kullanılmakta yada sıcaklığın, su bileşiminin ve akıntının dolayısıyla oksijen yoğunluğunun daha iyi olduğu tatlı su ve kıyılarda ise yüzer ağ kafeslerde yetiştiricilik yapılmaktadır. Su ürünleri yetiştiriciliğinin ileri durumda olduğu ülkelerde entansif yetiştiricilik uygulanmakta ve yetiştirme alanlarında birim hacimde maksimum ürün yetiştirilmeye çalışılmaktadır. Bu tür yetişti...
Gürcistan-Ahıska (Akhaltsikhe) Çevresi İle Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi Cami Mimarisinin Karşılaştırmalı Bir Değerlendirmesi
Mustafa KAYA
Bu makalemizde, zorunlu göç dönemi ve sonrasında özgün olarak dokusunu kısmen de olsa koruyarak günümüze ulaşan Ahıska merkezi ve köylerinde bulunan camilerin sanat tarihi disiplini çerçevesinde ve görsel malzeme desteği ile karşılaştırmalı şekilde genel bir tanıtımı amaçlanmaktadır. Türk-İslam sanatı açısından öneme sahip olan Ahıska camileri, 19-20. yüzyıl tarih aralıklarında olmak üzere Osmanlı dönemi ve sonrasında inşa edilmişlerdir. Ahıska camileri, genellikle kare ya da kareye yakın dikdörtgen planlı tipolojide, ahşap direkli ve tavanlı olarak tasarlananmış olup, kâgir dış duvar ve üstten dört omuz kırma çatılı olup nadir de olsa soğanvari kubbe ile sonlanan örtü sistemleri ile şekillenmiştir. Camiler, bağdadi kubbe tekniğindeki kubbe sistemleri ve harim tavan örtü kuruluşları yönüy...
Role of antioxidant defense system and biochemical adaptation on stress tolerance of high mountain and steppe plants
Keleş, Yüksel
Eleven species were collected from Northwest Anatolian mountains (1500–2000 m) and 18 species were collected from the Central Anatolian steppes (850–1000 m) in June 1998 and 1999. In all the species investigated, the water and dry matter percentages and solute contents were measured. The chlorophyll, b-carotene, ascorbate and a-tocopherol contents and catalase (CAT), superoxide dismutase (SOD) andglutathione reductase (GR)enzymeactivities oftheplants werealsodetermined.Thesteppeplantshadlowerwatercontentcomparedwith alpine plants. The chlorophyll contents of the plants investigated did not change with altitude. However, the carotenoid/chlorophyll ratio of alpine plants was found to be significantly higher. The antioxidant/chlorophyll ratio of the trees and shrubs was higher than that of he...
Acara Bölgesi Geleneksel Ahşap Cami Mimarisi ve Tiflis Etnografya. Müzesi'nde Bulunan Çikuneti Camisi (ჩიქუნეთი ჯამე) Üzerine Bir Değerlendirme
KAYA, MUSTAFA
AN EVALUATİON OF THE TRADİTİONAL WOODEN MOSQUE ARCHİTECTURE İN ADJARA REGİON AND THE CİKUNETİ MOSQUE (ჩიქუნეთი ჯამე) İN THE TBİLİSİ OPEN-AİR ETHNOGRAPHY MUSEUM ABSTRACT Today, the Autonomous Republic of Adjara (Adjara), which is connected to the center of Batumi, the autonomous region of Georgia; north and northeast in central Georgia, the Black Sea in the west, the south is surrounded by Turkey's Artvin and Ardahan provinces. In this region, as in the historical process, it is still today a major transit route such as the nature of being in The Transcaucasia. In this geography where the slope and altitude are high depending on the terrain shapes, the houses are scattered on the land as in the Eastern Black Sea Region. In this geography where high the slope and altitude, as ...
GÜRCİSTAN’IN ACARA BÖLGESİ’NDE OSMANLI DÖNEMİ VE SONRASI ÇANTI CAMİLER HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME
Kaya, Mustafa
Kafkasya’nın güneyinde konumlanan Acara, Gürcistan’ın tarihsel bölgelerindendir. Anadolu ile Kafkasya arasında geçişi sağlayan Acara, bu stratejik konumuna bağlı olarak gelişen zengin kültür dokusu ile ön plana çıkmaktadır. Eski çağlardan itibaren yerleşim gören yöre Kolhis (M.Ö. 9-8.yy), Yunanlar (Helenler) (M.Ö. 7-6 yy), Pontuslar (M.Ö. 4. yy), Lazika (Eğrisi)-Roma (M.Ö. 1. yy) döneminde antik çağını yaşamıştır. Orta Çağ’da en parlak dönemini yaşamış, Bizans-Sasani (M.S. 6. yy), Selçuklu-Gürcü (11.yy), Osmanlı-Safevi (17.yy) ve Osmanlı-Rus (19.yy) gibi medeniyetlerin siyasi çekişmelerine sahne olmuştur. Yöre, Kapadokyalı Azize Nino ((4th century) tarafından Hıristiyanlığı, 16.yüzyılda Osmanlıların bölgeye gelişi ile İslam dinini benimsemiştir. Buna bağlı olarak, bölgede Türk-Gürcü-İslam ...