İbn Sina’da Üç Temel Kategori: Nicelik, Nitelik ve Görelilik
Takcı, Harun
Bu çalışmada İbn Sînâ’nın Kategoriler kitabında incelediği on kategoriden üçünü yani nicelik, nitelik ve görelilik kategorilerini ele almaya çalışacağız. Bu üç kategorinin İbn Sînâ’nın kategoriler sistemi içerisinde merkezi bir öneminin bulunmasından hareketle ‘üç temel kategori’ isimlendirmesi uygun görülmüştür. Buna bağlı olarak İbn Sînâ’nın söz konusu üç kategoriye dair açıklamaları başta Aristoteles olmak üzere Fârâbî ve Tûsî’nin görüşleri etrafında değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu karşılaştırmanın temel amacı meşşai geleneğin önemli temsilcisi olan İbn Sînâ’nın diğer meşşai filozoflarla olan fikir birliğinin ve yaklaşım tarzının uygunluk derecesinin belirginleştirilmesine katkı sunabilmektir.
Dahilerin İlham Kaynağı el-Cezerî'nin Günümüze Yansıyan Mirası
Takcı, Harun
Bilim ve düşünce tarihinde eşine az rastlanır bir yetkinliğe sahip olan dahi mühendis ve bilim adamı Ebü’l-İzz İsmail b. er-Rezzâz El-Cezerî rî’nin hiyel ilmine dair eseri İslam bilim ve felsefe geleneği açısından son derece kıymetlidir. Zira onun eseri konusu itibariyle, felsefi bilimleri yet- kinleşme temelinde ilerleyen bir sistem inşa etme fikriyle ele alan birçok filozof tarafından felsefi bilimler tasnifi içerisinde zikredilmiştir. Bu açı- dan bakıldığında el-Cami ‘beyne’l- ‘ilmi ve’l-‘ameli’n-nafii‘ fi sına‘ati’l-hiyel adlı eserin klasik gelenekteki konumunun belirlenmesi, El-Cezerî’nin felsefe ve bilim dünyasınca bütün yönleriyle ve derinlikli bir biçimde anlaşılması bakımından önem arz etmektedir. Bu amaca yönelik olarak, başta İslam felsefe geleneğinin kurucu filo- zof...