İttihat ve Terakki Dönemi Bir Esnaf Cemiyeti: Nakkaş, Kalemkâr ve Sıvacı Esnafı Cemiyeti Nizamnamesi
Elemana, Nagehan | Elemana, Halil
Bu çalışmada 1910 yılında kurulmuş olan “Nakkaş, Kalemkâr ve Sıvacı Esnafı Cemiyeti”nin kuruluş nizamnamesi değerlendirilecektir. Çalışmanın temel amacı, Osmanlı'nın son döneminde teşekkül eden “Nakkaş, Kalemkâr ve Sıvacı Esnafı Cemiyeti”nin kuruluş ve işleyişlerine dair tespitlerde bulunmaktır. Çalışmanın ana kaynağı Osmanlı arşivlerinde bulunan nizamname metni ve cemiyetle ilgili bazı belgelerdir. Çalışmada tarihsel yöntem ve sondajlama metodu kullanılarak cemiyetin özellikleri ve geç dönem Osmanlı yapı sektörü içindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler sanat tarihi başta olmak üzere tarih, sosyoloji, iktisat ve mimarlık gibi çeşitli bilim alanlarına fayda sağlayabilecek niteliktedir. Özellikle, cemiyetin inşaat sektöründe tekelleşmek istediği ve bunu...
Yıldız Sarayı’nın İlk Kütüphane Binasının İnşa Süreci
Elemana, Halil
Günümüzde Yıldız Sarayı Harem avlusunda yer alan ancak belgelerde Şale Kasrı’nın “karşısında” veya “nezdinde” olarak belirtilen kargir kütüphane binası, 1881 yılında inşa edilmiştir. Kuzey-güney doğrultuda enine dikdörtgen bir plana sahip yapının inşaatını Serkiz Balyan üstlenmiştir. Günümüzde kütüphane işleviyle kullanılmayan binanın hem inşa bilgisini hem de mefruşatını belirlemek bu makalenin amacını oluşturmaktadır. Bu amaca yönelik birincil kaynakların tespiti ve değerlendirmesi yapılmıştır. İlgili kaynaklar çerçevesinde dönemin inşa bilgisi ve terminolojisi tespit edilmiştir. Kütüphane gibi işlevsel özelliği ön plana çıkan bir yapıda mekân organizasyonuyla birlikte maliyetler ortaya çıkarılmıştır. Yapının mimari ve iç düzeni, dönemin öne çıkan unsurlarından olan mekân organizasyonu ü...
Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi’nde (BOA) Bulunan Yıldız Sarayı İnşaatı, Tamiratı ve Tefrişatı İle İlgili Örnek Belgelerin Değerlendirilmesi
Elemana, Halil
Osmanlı Devleti’nin en son saray yapısı olan Yıldız Sarayı’nın kompleks bir yapı özelliği taşımasına bağlı olarak arşivde, birçok tasnife dağılmış inşaat, tamirat ve tefrişat belgesine rastlanılmıştır. Bu kapsamda araştırma içerisine, her çeşit fondan belgeler dâhil edilmeye çalışılmıştır. Sarayın yüzü aşkın yapıya sahip olması ve buna bağlı olarak her yapının detayına girilerek anlatılması herhangi bir makale özelinde mümkün görülmediği için arşivde dikkat çekici detayları barındıran belgeler üzerinde durulmuştur. Bu örnek belgelerin transkripsiyonları yapılmış ve metin içerisinde yer yer bu dil içi çeviriler kullanılmıştır. Belgelerden elde edilen bulgular, dönemin imar faaliyetlerini birincil kaynaklar vasıtasıyla anlama/anlamlandırma adına veri üretmiştir. Aynı zamanda bu bulgular, san...
Yıldız Sarayı’nın İlk Kütüphane Binasının İnşa Süreci
Elemana, Halil
Günümüzde Yıldız Sarayı Harem avlusunda yer alan ancak belgelerde Şale Kasrı’nın “karşısında” veya “nezdinde” olarak belirtilen kargir kütüphane binası, 1881 yılında inşa edilmiştir. Kuzey-güney doğrultuda enine dikdörtgen bir plana sahip yapının inşaatını Serkiz Balyan üstlenmiştir. Günümüzde kütüphane işleviyle kullanılmayan binanın hem inşa bilgisini hem de mefruşatını belirlemek bu makalenin amacını oluşturmaktadır. Bu amaca yönelik birincil kaynakların tespiti ve değerlendirmesi yapılmıştır. İlgili kaynaklar çerçevesinde dönemin inşa bilgisi ve terminolo jisi tespit edilmiştir. Kütüphane gibi işlevsel özelliği ön plana çıkan bir yapıda mekân organizasyonuyla birlikte maliyetler ortaya çıkarılmıştır. Yapının mimari ve iç düzeni, dönemin öne çıkan unsurlarından olan mekân organizas yonu...
Mersin Şehir Merkezinde Bulunan Tarihi Kamu Binalarının Giriş Cepheleri (1850-1955)
Elemana, Halil
Mersin’in 1850’den sonraki idari değişimleri, kamu yapılaşmasını etkilemiş bunun sonucunda kentleşme süreci hız kazanmıştır. Kent çekirdeği, bu yapılaşmanın ekseninde şekillenmiş ve bugünkü tarihi kent dokusu oluşmuştur. Mersin kent merkezindeki tarihi kamu yapılarını toplu halde değerlendiren bir çalışma olmaması ve tarihi binaların cepheleri özelinde incelemeye alınmaması nedeniyle ortaya çıkan eksiklik, bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Tarihi kamu yapılarının giriş cephesinin incelendiği bu çalışmada; cepheler tanımlandıktan sonra karşılaştırmalı bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Cephe tasarımında etkili olan unsurlar doğrultusunda dönemsel ayrımlar üzerinden değerlendirilen cepheler, simgesel ifadeler noktasında da anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Karşılaştırmalı değerlendi...