Muhtasar Felsefe
Turanlı, Gül
Felsefeyi modern anlamıyla yeniden inşa sürecimizin kavramsal ve kurumsal girişimlerle hız kazandığı II. Meşrutiyet döneminin en renkli felsefi simalarından biri, hiç şüphe yok ki Baha Tevfik’tir. 1904’te, İzmir İdâdîsi’ni bitirmek üzereyken, yirmi yaşında başlayan ve ölüm tarihi olan 1914’e, otuz üç yaşına kadar süren kısa fakat velûd yazı hayatında onlarca gazete-dergi çıkarmış, onlarcasının çıkmasına yardımcı olmuş, birçoklarına yazılarıyla katkıda bulunmuş, ülkemizde doğrudan felsefi eserler yayınlayan ilk yayınevi Teceddüd-i İlmî ve Felsefî Kütüphanesi’ni kurarak dört yılda 12 adet kitap yayınlamış, basılan ve basılmayan, telif ve tercüme, tek başına veya ortak 17 kitap yazmış, hikâye, makale, tenkit gibi değişik türlerde ve alanlarda edebi ve felsefi yüzlerce yazı kaleme almış ateşli...
Tarih-i Felsefe
Turanlı, Gül
Felsefeyi modern anlamıyla yeniden inşa etmeye ve bir felsefe dili kurmaya çalışan II. Meşrutiyet döneminin dikkat çekici felsefi simalarından biri hiç kuşkusuz Baha Tevfik’tir. Baha Tevfik, 1914’teki vefatına kadar kısa süreli yayın hayatında, döneminin felsefi faaliyetlerini destekler nitelikte birçok gazete ve dergi çıkarmış, bunun yanı sıra ülkemizde doğrudan felsefi eserler yayınlayan Teceddüd-i İlmî ve Felsefî Kütüphanesi’ni kurarak, arkadaşlarıyla birlikte, Louis Büchner’den Madde ve Kuvvet, Ernst Haeckel’den Kâinatın Muammaları tercümelerini, bir takım monografiler ve bunların dışında 12 adet kitap yayınlamıştır
Aşk ve Kaotik Özgürlük
ERDOĞAN, Eyüp
Eyüp Erdoğan sade ve yalın diliyle kaleme aldığı Aşk ve Kaotik Özgürlük isimli kitabında filozoflarla psikanalizcilerin izinden giderek bu sorulara yanıt veriyor. Necmettin Erbakan, Cem Karaca, Abdullah Gül, Afife Jale gibi örneklerle bu konuda okurlara yeni bir bakış açısı sunuyor.
Gilles Deleuze'ün Sanatçı-Filozofu
Turanlı, Gül
Felsefede üslup kavramın hareketidir diyen Deleuze, belki de bu hareketi en iyi gerçekleştirenlerden biridir. Dildeki varyasyonları, modülasyonları dilin dışarıya doğru geriliminde canlandırması yetmezmiş gibi felsefeyi romanla, resimle, yontuyla, şiirle bağdaştıracak kadar kategorize edilmemiş, kodlanmamış bir yaşamın içinden kavramlar üretir. Dıştan içe doğru ilerleyen lineer düzlemden yaşamı kurtarmak adına kaçış çizgileri yaratırken heterojen dengesizliklerden faydalanır. Felsefe ve edebiyat tarihinden seçtiği isimler üzerinden gerçekleştirdiği okuma edimleriyle başı ya da sonu olmayan ancak gezgin bir aradalık durumu ile kodlanmamış kendiliklerin potansiyel farklarını açığa çıkarır. Dümdüz bir yol değildir Deleuze’ün seçtiği yol; daha çok zikzaklarla, gölgede kalan yerlerle ilgilid...
Türk Felsefesinde Kültürün Alımlanışı
Turanlı, Gül
Çağdaş Türk felsefesinin inşası/üretilmesi sürecinde Modernleşme/Batılılaşma deneyimlerimiz ve bu deneyimlerimiz sonucunda Osmanlı/İslam toplumunun Batı ile zorunlu temaslarının yaratmış olduğu toplumsal, kültürel, ekonomik değişimler silsilesi bugünkü felsefe etkinliğimizin kaynağını oluşturmaktadır. Hem toplumsal kökenler hem de düşünce tarihi bakımından bir Türk düşüncesinden bahsetmek mümkün müdür? sorusu üzerinde eleştirel değerlendirmelerin yapıldığı felsefe etkinliğimiz; siyasal, tarihsel, toplumsal ve kültürel bağlamlarında varlığını şekillendirmiştir. Böylesi bir felsefi etkinlik, Batı kültürü ile temaslarının artması sonucunda entelektüel alanı belirleyen yeni sorunsallaştırmaların imkânıyla yüzleşmiştir. Bu yüzleşme aynı zamanda felsefi düşünce üretiminin tarihi ve koşulları üze...
KELÂM İLMİNİN STOA FELSEFESİ İLE İLİŞKİSİ HAKKINDAKİ İDDİA VE TARTIŞMALAR
Boz, Mustafa
Bu çalışma, bir Helenistik dönem Yunan felsefe ekolü olan Stoa felsefesi ile klasik dönem İslâm kelâmı arasındaki ilişkiyi; tarihsel, kültürel ve siyasi şartları da göz önüne alarak, hem bilimsel hem de yaygın etkileşim yollarını zamanın paradigmatik atmosferi bağlamında değerlendirdikten sonra, iki düşünce geleneği arasında etkileşimin olup olmadığına dair fikir oluşturmaya çalışan; olumlayıcı veya olumsuzlayıcı yaklaşıma bağlanmaksızın, ilgili literatürü dengeli yaklaşım metoduyla süzgeçten geçiren ve araştırma sahasında kesin bir sonuç önermekten çok, ilgili literatüre eleştirel bir katkı sunmayı amaçlayan bir çabanın sonucudur. Her ne kadar araştırma kapsamının iki ucu Stoa felsefesi ve kelâm olarak belirlenmişse de, zorunlu durumlarda kapsamın genişletilip Yunan felsefesi ve İslâm düş...
Bilim ve Metafizik Üzerine Tarihsel bir Soruşturma
ERDOĞAN, Eyüp
Bilim nedir? sorusuna yanıt arama çabasının, bilimin gerçek doğasını ortaya çıkarma girişiminin bir ürünü olarak görülmesi gereken bu çalışma, ayrıntılı ve kapsamlı bir soru dizisinden oluşmaktadır. Bilimi anlama, kavrama adına gerçekleştirilmeye çalışılan bu soruşturma girişimi felsefi bir uğraştır. Zaten felsefeyi diğer disiplinlerden farklı kılanda bu sorgulama yöntemidir; soruların genellikle problemler olarak çerçevelendirilmesidir. Bu sorular çoğunlukla bir inanca ait varsayımlarla veya karar vermek için kullanılan yöntemlerle ilgilidir. Metafizik, felsefenin dallarından biridir. Bilim, felsefenin konularından biridir. Yüzyıllarca metafiziğin içinde yer almış konulardan biri olan bilim felsefesi ise, zaman içinde kendi alt başlıkları altında incelenmeye başlanmış, felsefenin ayrı ...
Yemler Bilgisi Yem Teknolojisi ve Balık Besleme
Bilgüven, Murat
Her havuz alanında ya da yetiştirme biriminden elde edilen balık ve dolayısıyla balık yetiştiriciliğinin kârlılığı, büyük ölçüde kullanılan yemin miktarına bağlıdır. Su ürünleri sistemi ne kadar yoğun olursa yemlemenin önemi o kadar fazla olur ve toplam üretim maliyetinde yem maliyetinin payı da o kadar artar. Bilindiği üzere alabalık başta olmak üzere bazı balıkların yetiştiriciliği için akarsu sistemli tesisler kullanılmakta yada sıcaklığın, su bileşiminin ve akıntının dolayısıyla oksijen yoğunluğunun daha iyi olduğu tatlı su ve kıyılarda ise yüzer ağ kafeslerde yetiştiricilik yapılmaktadır. Su ürünleri yetiştiriciliğinin ileri durumda olduğu ülkelerde entansif yetiştiricilik uygulanmakta ve yetiştirme alanlarında birim hacimde maksimum ürün yetiştirilmeye çalışılmaktadır. Bu tür yetişti...
Role of antioxidant defense system and biochemical adaptation on stress tolerance of high mountain and steppe plants
Keleş, Yüksel
Eleven species were collected from Northwest Anatolian mountains (1500–2000 m) and 18 species were collected from the Central Anatolian steppes (850–1000 m) in June 1998 and 1999. In all the species investigated, the water and dry matter percentages and solute contents were measured. The chlorophyll, b-carotene, ascorbate and a-tocopherol contents and catalase (CAT), superoxide dismutase (SOD) andglutathione reductase (GR)enzymeactivities oftheplants werealsodetermined.Thesteppeplantshadlowerwatercontentcomparedwith alpine plants. The chlorophyll contents of the plants investigated did not change with altitude. However, the carotenoid/chlorophyll ratio of alpine plants was found to be significantly higher. The antioxidant/chlorophyll ratio of the trees and shrubs was higher than that of he...
Edward Said: Oryantalist Söylem Analizinin Metodolojik Temelleri
Turanlı, Gül
Edward Said, 1978’de yayınladığı Oryantalizm adlı çalışmasıyla akademik bir disiplinin adı olan oryantalizmi, siyasi ve ideolojik bir içeriğe sahip kendine özgül güçleri olan bir kavrama dönüştürerek oryantalizm tartışmalarının seyrini önemli ölçüde etkilemiştir. Etkisinin bu denli büyük çaplı olması oryantalizmi ontolojik ve epistemolojik uğraklar arasında kesintisiz bir ilişkiye sokmasından ve bu ilişkiyi bir söylem analizine tabi tutmasından kaynaklanır.
İnanç Uykusu
ERDOĞAN, Eyüp
Mersin Üniversitesi Felsefe Bölümü öğretim üyesi Eyüp Erdoğan’dan, inancın doğasına, niçin inandığımıza, inanç ve özgürlük ilişkisine dair ufuk açıcı, zevkle okunan bir çalışma: İnanç Uykusu İnsan inanmakta özerk ise özgürdür. İnanmanın kendisi engellenmiş ya da insan bir başkasınca, bilerek ya da bilmeyerek, herhangi bir inanmaya zorlanmışsa, insanda inanç özgürlüğü eksik demektir. (Örneğin, uyutum yoluyla uyuşturulmuş insanda, inanmanın kendisi engellenmiş ya da kötürümleştirilmiştir.) Uyutum yoluyla uyuşturulmuşsanız, akvaryum içindeki balık gibisiniz! Balık akvaryum içinde olmayı ne kadar özgür iradesiyle seçtiyse, siz de uyumayı o kadar özgür iradenizle seçtiniz. Balık akvaryum içinde olduğunun ne kadar farkındaysa, siz de uyuduğunuzun o kadar farkındasınız…
Aristoteles'ten Newton'a Paradigmatik Bilim Tarihi
ERDOĞAN, Eyüp
Bilimin, özellikle doğa bilimlerinin gelişimi, düşünürleri bilimi anlama etkinliği olarak tanımlanabilecek bilim felsefesi alanında yeni ve farklı görüşler oluşturmaya itmiştir. Bu tartışma süreci, bilimin işleyişi, onun mantıksal yapısının neliği, sonuçlarının sorgulanması gibi konuların yanı sıra bilimin diğer alanlarla ilişkisi, bilim sürecine etki eden faktörlerin araştırılması ile ilgili sorunları da gündeme getirmiştir. ... Bir bütün olarak bilim etkinliğine tarihsel, bağlamsal, kimi zamanda toplumbilimsel yönlerini öne çıkararak yaklaşmış olan post-pozitivist bilim felsefecileri, bilim tarihini bütün incelikleriyle mercek altına almadan bilimi anlamaya çalışmış olan bütün bilim felsefesi çalışmalarının başarısız olmaya mahkûm olduğu saptamasında bulunmuşlardır. İlk paradigmanın...