Mersin Büyükşehir Belediyesi Barınma Merkezlerinde Kalan Depremzedelerin Geri Dönme Niyeti ve Hizmetlerin Yeterliliği
Atçeken, Seda Sakar | Atçeken, Kandemir
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında, birçok depremzede, yakınlarını kaybetmiş, evleri hasar görmüş ve yaşadıkları kentleri terk etmek zorunda kalmıştır. Mersin ise deprem bölgesine yakınlığı nedeniyle en yoğun göç alan şehirlerden biri olmuştur. Deprem sonrası ihtiyaçların karşılanması amacıyla hükümet, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve gönüllüler yoğun çaba göstermiştir. Mersin Büyükşehir Belediyesi de açtığı barınma merkezleriyle bu çabalara katkıda bulunmuştur. Bu çalışma, 2023 yılının Mayıs ayında Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin barınma merkezlerinde kalan 216 depremzede ile yapılan anket çalışması ve saha gözlemlerine dayanmaktadır. Araştırmada, Mersin'e göç eden depremzedeler için açılan barınma merkezlerindeki hizmetlerin yeterliliği ile geri dönme niy...
TARİHİ KENT MERKEZLERİNDE KENTSEL MEKÂNIN BİÇİMLENİŞİ VE KARAKTER OLUŞUMU; İZMİR ÖRNEĞİ
Atçeken, Seda Sakar
İnsanlığın yerleşik hayata geçmesinden günümüze kadar olan dönemde kentler; farklı toplumlar, mekânsal müdahaleler ve yaklaşımlar nedeniyle dinamik yapılarını korumuşlardır. Antik kent yerleşmelerinin organik yapısı, ortaçağda surlarla çevrili kent, sanayi döneminde kent sınırlarının büyümesi ve küresel çağda fiziki sınırların ortadan kalkması, günümüz kentlerinin kaotik yapısı; oluşumları süresince kentlerin niteliklerini ortaya çıkarmıştır. Yazılı kaynaklarda kentlerin değişimine ait belgeler bulunması fakat bu belgelerin kentsel mekânın biçimlenişine dair sınırlı kaynaklar olması nedeniyle, bu değişimi algılamak ve takip etmek oldukça güçtür. Bir kentin hangi coğrafyada, nasıl bir konumda, ne büyüklükte, metropoliten olarak nasıl bir bağlamda yer aldığı; o kentin kültürel, ekon...
Mekânın Biçimlenişi ve Kentsel Karakterin Oluşumu; İzmir Örneği
Atçeken, Seda Sakar
Kentler; coğrafyalarına, ülkelerine, toplumların gelenek ve ihtiyaçlarına, farklı mimari ve planlama akımlarına göre şekillenmiştir. Tarihsel süreçte kentlerin yapısı farklı şehirlerde farklı biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Fiziksel öğelerin farklı biçimlerde bir araya gelişi bu farklılıkları oluşturmakta ve kentleri birbirinden farklılaştırmaktadır. Yirminci yüzyılın başından itibaren, yapılı çevrenin üretim biçiminde değişen yaklaşımlar, gelişen teknoloji, kentsel mekânda standartlaşma ve yapılı çevrenin tek-tipleşmesi; kentsel mekâna özgü karakterin kaybolmasına ve benzer kentsel çevreler oluşmasına neden olmuştur. José Luis Sert’e (1956) göre, güzel olarak değerlendirilen kentlerin hepsinde, bütünü meydana getiren yapıların uyumluluğu, ölçekler arası uyum, kentsel karakterin devamlılığı...
Mapping 25 Years of Urban Morphology Research: Co-Citation Analysis
Atçeken, Seda Sakar | Atçeken, Kandemir
Urban morphology, as a discipline, focuses on analyzing the structural components of urban space and how these components come together, often in response to user needs. This study aims to identify the scientific trends and thematic trajectories in urban morphology by analyzing 1073 publications indexed in the Web of Science (WoS) database between 2000 and 2025. Co-citation analysis, one of the bibliometric techniques, was conducted using the CiteSpace software. This method allows for the identification of thematic clusters within the urban morphology literature, the key publications representing these clusters, and the temporal relationships among them. The analysis reveals that the literature is shaped around six main thematic clusters: "urban form evolution," "diachronic analysis," "cit...
1999 Doğu Marmara Depremleri Sonrası Adapazarı Kent Dokusu: Karaman ve Beşköprü Mahalleleri
Atçeken, Seda Sakar | Zorlu, Fikret | Taga, Hidayet
Depremler başta olmak üzere herhangi bir afet anında meydana gelen kayıplar, kentsel dokunun tasarımı ile yakından ilişkilidir. Bu çalışma, 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 Doğu Marmara Depremleri sonrası yeni bir kent üst biçiminin ortaya çıktığı Adapazarı’nda; farklı düzeylerde gerçekleştirilen morfolojik analizleri, kentsel dokuyu meydana getiren fiziksel ölçütler bağlamında ele almaktadır. Kentsel alan ve mahalle düzeyinde gerçekleştirilen mekânsal analizler, tasarım özellikleri açısından deprem risklerini azaltmayı ve güvenli kentsel alanlar oluşturmayı hedefleyen planlı kent dokusunun önemini ortaya koymuştur. Analizler, planlı şekilde tasarlanıp uygulanan kent dokusunun; herhangi bir plan dâhilinde olmadan, mülkiyet sahiplerinin bireysel yönelimleriyle şekillenen düzensiz kent dokusuna k...
Jeolojik ve Jeomorfolojik Yapının 1999 Depremleri Sonrası Adapazarı Kent Dokusunun Oluşumundaki Etkisi
Atçeken, Seda Sakar | Taga, Hidayet | Zorlu, Fikret
Bu çalışmada 17 Ağustos 1999 (Mw 7,4) ve 12 Kasım 1999 (Mw 7,2) tarihlerinde meydana gelen depremler sebebiyle büyük ölçüde yıkıma uğrayan Adapazarı kent merkezinin, mevcut kentsel alanlar ve yeni gelişme alanlarının yer seçimi ile jeolojik ve jeomorfolojik yapının ilişkisinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Sakarya Nehri’nin taşıdığı alüvyon zemin yapısına sahip, yeraltı su seviyesinin oldukça yüksek olduğu Adapazarı Ovası’na kurulmuş olan Adapazarı kent merkezi; 17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 depremlerinde meydana gelen sıvılaşmaya bağlı hasar oluşumunda, depremlerin etkilediği yerleşim alanları içerisinde ilk sırada yer almaktadır. 07.01.2010 tarihinde onaylanan Sakarya ili 1/100.000 ölçekli 2025 yılı Çevre Düzeni Planı kapsamında, Adapazarı kent merkezinin tamamını içine alan Merkez Planl...
Kentsel Mekanın Değişimi ve Gelişme Döngüleri; Eski Keresteciler Çarşısı (İzmir) Örneği
Atçeken, Seda Sakar
Kentler, kuruldukları günden itibaren politik, coğrafi, beşerî, ekonomik değişkenlerin etkisiyle biçimlenen dinamik oluşumlardır. Gelişen bilgi ve teknolojinin sağladığı imkanlarla, modern üslup ve biçimlerde şekillenen tasarımların kentsel alanlarda görülmeye başlaması, kentlerin dinamik yapısına daha da hız kazandırmıştır. Ancak mevcut kentsel doku ve yapılaşma biçimlerinden bağımsız olarak üretilen bu tasarımlar sonucunda, kentsel çevrelerin özgün ögeleri kaybolmaya, yeni üretilen kent parçaları aynılaşmaya ve standartlaşmaya başlamıştır. Buna rağmen insan ve doğal çevrenin etkileşiminden meydana gelen kentler, farklı toplumsal ihtiyaçlar ve bu ihtiyaçların gerektirdiği mekânsal organizasyonlar sonucunda farklılaşmaktadır. Kentsel mekânın biçimlenmesinde en önemli değişken olan kullanıc...
JEOLOJİK VE JEOMORFOLOJİK YAPININ, 1999 GÖLCÜK (Mw=7.4) VE DÜZCE (Mw=7.2) DEPREMLERİ SONRASI ADAPAZARI KENT MORFOLOJİSİNİN OLUŞUMUNDAKİ ETKİSİ
Atçeken, Seda Sakar
Bu çalışma jeolojik ve jeomorfolojik eşiklerin, deprem sonrası yeniden yapılaşma sürecinde, kent morfolojisiyle olan ilişkisini irdelemektedir. Kentler, doğal çevre ve doğal çevrede meydana gelen değişimlerle yakın bir ilişki içerisindedir. Uluslararası düzeyde yürütülen çalışmalara göre kentlerde meydana gelen ve insan hayatını tehdit eden afetlerin başında gelen depremlerden kaynaklanan can kayıpları ve maddi hasarlar gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışmada Adapazarı’nın jeolojik ve jeomorfolojik yapısını meydana getiren ölçütler, Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. AHP yönteminin, çalışma alanının yerleşilebilirlik derecelerine göre alt bölgelere ayrılmasında güvenilir sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. AHP yöntemi, farklı zemin yapısına sahip...